Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een 'zonneweide' in het IJsselmeer is effectiever dan vijf windparken in de Noordzee

Groen

Vincent Dekker

In China en Japan zijn al diverse grote drijvende zonneparken in gebruik. © Sungrow
column

Een 'zonneweide' in het IJsselmeer kan meer stroom opwekken dan de vijf enorme windparken die de komende tien jaar gebouwd gaan worden in de Noordzee. Als Nederland snel kolencentrales moet sluiten vanwege de CO2-uitstoot, dan levert zo'n drijvend zonnepanelenpark wellicht bijna net zo snel de vervangende groene stroom.

Zonnepanelen liggen op daken en steeds vaker ook op land, in grote zonneweides. Maar ze kunnen ook drijvende parken vormen op het water. China bewijst dat al met enorme 'zonnemeren' en ook in Nederland zijn al een paar voorbeelden van drijvende panelen.

Lees verder na de advertentie

Geïnspireerd door die grootschalige Chinese voorbeelden, ben ik eens gaan rekenen wat een stuk IJsselmeer aan stroom zou kunnen produceren. Dat blijkt enorm te zijn. Wie niet van rekenen houdt, moet hier stoppen, want er volgen nu flink wat cijfertjes...

Ik heb thuis 12 panelen op mijn dak, keurig op het zuiden gericht. Ze zijn inmiddels zeven jaar oud en hebben dus een bescheiden vermogen, van 230 Wp, waar moderne panelen al gauw 300 Wp zijn. Ik heb dus 12 maal 230, oftewel 2760 Wp op mijn dak liggen. Die produceren zo'n 2550 kWh per jaar. De 12 panelen zijn samen 18 vierkante meter groot, dus leveren ze 2550/18 oftewel 141 kWh per vierkante meter.

Op het IJsselmeer, zonder schaduw en met natuurlijke koeling, leveren drijvende panelen al 200 kWh per vierkante meter

Mijn panelen hebben in de herfst last van wat schaduw van een grote eik. Dat scheelt me pakweg 2 procent van mijn opbrengst. Op het IJsselmeer verwacht ik weinig schaduw. En als ik moderne panelen zou hebben van 300 Wp, zou dat 300/230 = 1,3 maal zo veel stroom moeten opleveren. Op het water worden de panelen bovendien van nature gekoeld, en dat scheelt volgens een Chinese deskundig nog eens 8 procent. Dus 300 Wp panelen op het water zonder schaduw leveren 1,3x1,08x1,02 = 1,44 keer meer op dan mijn 141 kWh, oftewel 204 kWh per jaar per vierkante meter.

Vogels en vissers

Het IJsselmeer is 1100 vierkante kilometer groot. Maar die wil je niet helemaal vol leggen met zonnepanelen. Vogels, vissers en watersportliefhebbers moeten er ook nog terecht kunnen. Ik ben om te beginnen maar eens uitgegaan van een zesde deel van het meer, 16,6 procent, wat nog altijd 183 km2 is, 183.260.000 vierkante meter. Dan blijft dus 917 km2 ongemoeid.

Op dit 'zonnepark' moet je panelen kunnen repareren en je wilt ook dat er wat zon in het water doordringt voor planten en vissen. Dus  moet er ruimte zijn tussen de panelen; ik rekende met een 50 procent bedekking van die 183 km2. Dan houd je 91.260.000 m2 meter aan zonnepanelen over. Omdat die schuin staan, nemen ze in feite minder dan die 50 procent van het wateroppervlakte van het park in beslag.

Mijn zonnepark in het IJsselmeer zou dus ruim zeven keer zo veel stroom leveren als het Gemini windpark

Als mijn rekensom van 204 kWh per jaar per vierkante meter klopt, leveren 91,26 miljoen vierkante meter per  jaar ruim 18.650 miljoen kWh op, oftewel 18,6 TeraWattuur (TWh). Dat klinkt niet alleen als veel, dat is ook veel.

Ik kan het nog niet vergelijken met de nog te bouwen windparken in de Noordzee, maar wel met het Gemini windpark ten noorden van Schiermonnikoog. Dat bestaat uit 150 turbines met samen een capaciteit van 600 MW, en die moeten jaarlijks 2,6 TWh aan stroom leveren. Mijn zonnepark in het IJsselmeer zou dus ruim zeven keer zo veel stroom leveren als het Gemini windpark.

Voor de westkust worden in de Noordzee nu vijf parken van elk 700 MW voorzien, 3500 MW in totaal. Dat is bijna zes keer zo veel als Gemini, en als de opbrengst ook bijna zes keer zo groot wordt, zou dat 15,2 TWh per jaar moeten zijn. Mijn zonnepark in het IJsselmeer zou dus ook nog bijna een kwart meer stroom leveren dan de vijf windparken in de Noordzee bij elkaar. Voor alle duidelijkheid: ik pleit er niet voor om die windparken niet te bouwen. Die zullen hoe dan ook nodig zijn. 

Kraamkamer

Volgens mij is een drijvend zonnepark betrekkelijk snel te realiseren. En goedkoper wellicht dan die windparken, die zeer kostbare verbindingen over tientallen kilometers naar land nodig hebben. Bovendien zou het water onder het park een oase van rust voor vissen kunnen zijn, een kraamkamer. Angst voor horizonvervuiling, zoals bij windmolens, is niet nodig. Al op korte afstand lijkt een zonneweide in de polder bij Bergen op een meertje...

Eén probleem heb ik nog wel, want ik weet nog niet hoe drijvende zonnepanelen de tand des tijds weerstaan. En misschien moeten ze voor de ecologie wel wat verder uit elkaar staan. De opbrengst zou dus tegen kunnen vallen. Maar je kunt ook tweezijdige panelen nemen die het licht dat door het water wordt weerkaatst ook in stroom omzetten. En je zou de panelen kunnen laten meedraaien met de zon. Dan zou de opbrengst juist veel hoger kunnen uitpakken.

Kortom: als we in Nederland snel minder CO2 moeten uitstoten en daarom een paar kolencentrales moeten sluiten, dan zou zo'n park misschien nog niet zo'n slecht idee kunnen zijn.

In zijn weblog Vincent wil Zon belicht Vincent Dekker allerlei innovaties en ontwikkelingen op het gebied van groene energie, dichtbij en ver van huis. Lees meer afleveringen op trouw.nl/vincentwilzon.

Lees ook:

Grootste dobberende zonnepark ingeplugd

Bij Londen opende in 2016 het grootste drijvende zonnepaneel van Europa. Of eigenlijk 23.000 zonnepanelen, plat op het water, dobberend op het Queen Elizabeth II-waterreservoir nabij Heathrow. De installatie ter grootte van acht voetbalvelden moet een vermogen opwekken van 6,3 megawatt.

Deel dit artikel

Op het IJsselmeer, zonder schaduw en met natuurlijke koeling, leveren drijvende panelen al 200 kWh per vierkante meter

Mijn zonnepark in het IJsselmeer zou dus ruim zeven keer zo veel stroom leveren als het Gemini windpark