Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Eén sticker voor BioDuurzaam

Groen

Kees de Vré

Duurzame winkels kunnen straks ook een keurmerk krijgen. © ANP

Biologische producten zijn niet automatisch ook duurzaam, dat maakt het EKO-keurmerk soms verwarrend. Het logo wordt daarom verbreed. 'Wij geven het keurmerk de lading die de consument het al toedicht.'

Is biologische voeding ook duurzaam? Niet automatisch. Het komt soms per vliegtuig van de andere kant van de wereld (Argentinië, Nieuw-Zeeland), de verpakking bevat soms nog niet-afbreekbare kunststoffen en het voldoet niet altijd aan fairtrade-normen, om maar wat pijnpunten te noemen. Ook energiezuinig werken is geen dwingend voorschrift in de biologische keten. Toch gaat de consument ervan uit dat het zwarte EKO-keurmerk voor al die zaken pal staat.

"We gaan die verwachting van de consument gauw inlossen", belooft directeur Bavo van den Idsert van Bionext (de koepel van de biologische sector). Het huidige EKO-keurmerk wordt straks voor de combinatie biologisch én duurzaam gebruikt. "We zijn nu bezig met de nieuwe regels."

Het EKO-keurmerk kan de nieuwe, completere functie krijgen, omdat per 1 juli voor biologische producten het groene Europese logo verplicht wordt. Het vierkante, zwarte EKO-logo komt dan vrij voor bovenwettelijke regels, met name voor duurzaamheid.

De twee logo's kunnen straks naast elkaar op de verpakking staan. Het groene EU-label voor gegarandeerd biologische teelt, het zwarte label als er naast biologisch ook nog wordt voldaan aan verduurzaming.

Onder de noemer BioDuurzaam zijn vier deelgebieden aangewezen - eco-efficiënt, minder is meer, verbonden ketens en respect voor dieren - waaraan allerlei thema's kunnen worden opgehangen als energieverbruik, verantwoorde verpakkingen, regionale productie en dierenwelzijn.

Van den Idsert: "Dat is inderdaad nogal omvangrijk, maar het hoeft ook niet allemaal tegelijk. We bouwen het geleidelijk op. Biologische boeren en handelsbedrijven worden zo gestimuleerd om het elk jaar beter te doen. We beginnen dit jaar waarschijnlijk met energieverbruik. De voortgang wordt in de gaten gehouden door Stichting EKO-keurmerk."

Die houding is wel eens anders geweest. De biologische wereld heeft de opkomst van duurzame producten vaak met argusogen bekeken. Lang was het EKO-keurmerk het enige kwalitatieve alternatief voor de gangbare massaproductie. De ruimte tussen die twee was echter nogal groot, zeker ook in prijs.

Voor menig consument waren biologische producten mede daarom een brug te ver. De introductie van zaken als scharrelvlees, scharreleieren en regionaal geteelde groenten vult het gat tussen de gangbare en de biologische producten behoorlijk op en zou de biologische sector wel eens in de verdrukking kunnen brengen, zo was de vrees.

Van den Idsert beaamt dat. "Ik moet daar wel bij zeggen dat we niet kunnen morrelen aan de voorschriften voor het EKO-keurmerk. We zijn gehouden aan de Europese regelgeving. We kunnen er vanaf 1 juli wel iets aan toevoegen. Het wordt nu zaak dat de sector in beweging komt. De EU-wetgeving voor biologisch is te zwart-wit, een te statisch keurslijf. Wij moeten met de tijd mee. Het moet BioDuurzaam worden."

Er is wel nagedacht over een nieuw keurmerk, maar dat komt er niet. "Het huidige EKO-keurmerk heeft een grote bekendheid en een goed imago. Het zou zonde zijn om dat op te geven. Meer dan zestig procent van de consumenten is er vertrouwd mee. Bovendien denken consumenten al dat het die brede aanpak dekt die wij nu gaan voorstaan. Dat zwarte logo is de kortste weg om de consument daarvan op de hoogte te brengen."

De Universiteit van Bern heeft modellen gemaakt waaraan bedrijven, ook boeren, kunnen afmeten waar ze staan. Van den Idsert: "We gaan bedrijven selecteren die als maatstaf (benchmark) dienen. De rest kan zich daaraan spiegelen. Dat is een realistische methode die tot ontwikkeling uitnodigt. Wij gaan daarbij doelen stellen. Dat doet Unilever ook zo."

Of boeren, handel en retail daar zo snel in mee gaan is de vraag. Bionext houdt nu regionale bijeenkomsten om de nieuwe koers te bespreken. "Grote discussiepunten zijn de transparantie en de deelname van de grote verwerkers van biologische producten. Ook zaken als financiering en medezeggenschap van ondernemers spelen een rol. Dat is een stevige discussie. In september worden besluiten genomen, in oktober beginnen we."

De Bionext-voorman twijfelt niet aan de bereidheid van zijn achterban om mee te doen. "Er is veel ambitie en dus bereidheid om te innoveren. De boeren zien zich ook beloond door een groeiende vraag, zo blijkt uit de laatste cijfers. Ondanks de crisis willen consumenten steeds meer biologische producten."

Voor interim-voorzitter Suzanne van der Pijll van Stichting EKO-keurmerk, speciaal ingesteld om het nieuwe, bio-duurzame keurmerk toe te kennen, mag het allemaal wel wat sneller. "De wereld verandert rap. Grote bedrijven gaan steeds meer over op een duurzame bedrijfsvoering. Daarom moet de biologische sector mee. Er is lang genoeg gepraat."

Van der Pijll kent de kritiek dat het desondanks allemaal veel te laat is. Jaren geleden had de biologische sector al de ramen open moeten zetten voor de ontwikkelingen in de rest van de wereld. "Wees blij dat het er eindelijk komt. Die kans is er nu. We hebben al die tijd vastgezeten in Europese regelgeving."

Naast boeren krijgen nu ook winkels en restaurants de mogelijkheid om een EKO-keurmerk te verdienen en zo de consument te laten zien dat ze voeding verkopen die gegarandeerd van biologische teelt is. Van der Pijll: "Dat zijn al oude wensen uit die twee sectoren. Met de nieuwe ruimte kunnen we daaraan voldoen." Voor die twee sectoren is het huidige EKO-keurmerk daarom aangevuld met óf een bestek óf een boodschappentas.

In het geval van restaurants zijn echter vier stadia ingebouwd. Het begint erbij dat minimaal 40 procent van de aankoopwaarde in zes productgroepen biologisch moet zijn. Dat gaat door via 60 en 80 naar de 100 procent.

Sommigen zien dat als een onacceptabele verwatering van het biologische keurmerk. Van der Pijll: "Wij geven het keurmerk de lading die de consument het nu al toedicht. Met deze stappenbenadering willen we restauranthouders stimuleren om zich na de grens van 40 procent te blijven verbeteren. Ik denk dat zoiets goed werkt. In één keer zo'n harde eis van 100 procent werkt averechts."

Als bij winkels op de ruit het aangepaste EKO-keurmerk (met de boodschappentas) is geplakt, betekent dit dat minstens 80 procent van het assortiment van biologische teelt afkomstig is, ook weer verdeeld over zes productgroepen. Van der Pijll: "Daarnaast wordt gekeken of het een fatsoenlijke winkel is. Zo wordt erop gelet dat de bedrijfsvoering aan het verduurzamen is. Het kan zijn dat je gehandicapten in dienst hebt, of dat je klanten mede-eigenaar van de winkel kunnen worden of al zijn. Wordt er energiezuinig gewerkt? We laten aan de winkelier over waar die voor kiest. Plaatselijk kunnen omstandigheden nogal verschillen. Zo is een dak is niet altijd geschikt voor een zonnepaneel. Dan kies je voor een andere duurzame insteek. Als er maar beweging is. Het wordt echt tijd dat we dat laten zien."

De afgelopen drie maanden hebben duizend bedrijven - boeren en voedingsmiddelenfabrikanten - zich aangemeld voor het vernieuwde EKO-keurmerk. Dat is bijna een derde van alle bedrijven die nu staan geregistreerd bij Skal, de controleur van de biologische sector.

Bij vier winkels loopt nu een proef met het vernieuwde bio-duurzame keurmerk. Ze liggen verspreid in het land en horen tot verschillende ketens, waaronder Ekoplaza en Natudis. Er wordt een eerste inventarisatie gedaan: zijn de producten in de schappen inderdaad voor 80 procent biologisch en wat kan de winkel nog doen om zijn bedrijfsvoering of energieverbruik te vergroenen. Over drie weken zijn de resultaten bekend.

Volgens voorzitter Suzanne van der Pijll van Stichting EKO-keurmerk kan dan al gauw het eerste logo op de winkelruit worden geplakt. Zij verwacht dat zo'n honderd winkels er voor in aanmerking komen.

Meer informatie: www.eko-keurmerk.nl

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie