Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een simpele oplossing voor een groot probleem: de betere batterij en zuiverende belletjes

Groen

Jarron kamphorst

© the great Bubble-barrier

De Green Challenge is een van de grootste jaarlijkse competities op het gebied van duurzaamheid en innovatie. Onder de kanshebbers bevinden zich twee Nederlandse bedrijven: AquaBattery en The Great Bubble Barrier.

De Blue Battery slaat groene energie eindelijk duurzaam op

Lees verder na de advertentie

Geen laboratoria of ingewikkelde wiskundige formules op een krijtbord, maar een groene, uit golfplaten opgebouwde opslagloods op het terrein van The Green Village van de TU Delft. In het gebouw staat de duurzame uitvinding van AquaBattery opgesteld: drie waterreservoirs die via pijpleidingen in verbinding staan met een plastic kist waar duizend membranen, een soort filters, in opgestapeld liggen. Verder hangen er in de hoek aan de houten wand een paar pompen, wat meetapparatuur en een meterkast. Wie niet beter weet, zou denken dat hier clandestien sterke drank wordt gestookt. Maar schijn bedriegt, het is wetenschap in al haar eenvoud.

Het idee van de batterij is dat energie wordt opgeslagen in water en tafelzout

Emil Goosen (27), operationeel directeur van AquaBattery

Dat is ook precies het idee achter de Blue Battery, zegt Emil Goosen (27), operationeel directeur van AquaBattery. Een simpele oplossing bieden voor een groot probleem. "Het idee van de batterij is dat energie wordt opgeslagen in water en tafelzout. Op een veilige, goedkope en duurzame manier, zonder het gebruik van toxische stoffen zoals dat bij klassieke batterijen gebeurt."

Dat energie in water en zout opgeslagen kan worden, is al sinds de jaren zestig bekend. AquaBattery borduurt nu voort op dit natuurkundige principe en wil zo een oplossing bieden voor de opslag van energie uit hernieuwbare energiebronnen, zoals wind- en zonne-energie. "Duurzame energiebronnen leveren het ene moment heel veel energie, en op het andere moment heel weinig. De opbrengst fluctueert."

Lager rendement

Neem bijvoorbeeld zonne-energie. Op een bewolkte dag genereert een zonnepaneel veel minder energie dan op een zonovergoten dag. Dat geldt ook voor de lange termijn. In de winter is het rendement van een zonnepaneel tot wel tien keer lager dan in de zomer. Door deze grote energiepieken en -dalen kunnen er op grote schaal problemen in het elektriciteitsnet ontstaan, wat de transitie naar honderd procent duurzame energie bemoeilijkt.

Huidige batterijen hebben een vaste verhouding tussen het volume van de loods en de grootte van de deur. Bij onze batterij kun je die onafhankelijk van elkaar instellen

Emil Goosen (27), operationeel directeur van AquaBattery

Goosen: "Het stroomnet wordt instabiel en minder efficiënt door de potentiaalverschillen die ontstaan bij het opwekken van groene energie. Zo nemen bijvoorbeeld de inefficiëntie en het risico op black-outs toe." De grote uitdaging is dus om duurzame energie op te slaan, zodat deze gebruikt kan worden op windluwe of bewolkte dagen. Daar biedt de Blue Battery een oplossing voor.

De uitvinding valt volgens Goosen te vergelijken met een opslagloods. De inhoud van een loods is gelijk aan de opslagcapaciteit van de batterij en de grootte van de deur bepaalt hoe snel je die opslag eruit kunt halen. Goosen: "Huidige batterijen hebben een vaste verhouding tussen het volume van de loods en de grootte van de deur. Bij onze batterij kun je die onafhankelijk van elkaar instellen. Het is dus mogelijk om een hele grote loods te creëren met een kleine deur, of andersom. Er kan dus, kortweg, meer energie worden opgeslagen dan in een klassieke batterij, over langere tijdsduren. De energie kan vervolgens beter worden gedoseerd over het stroomnet."

© Sander Soewargana

The Great Bubble Barrier bouwt een muur van luchtbellen tegen plasticsoep

Een scherm van luchtbellen om te voorkomen dat kilo's plastic vanuit een rivier richting zee stromen. Dat is het idee van de Nederlandse start-up The Great Bubble Barrier. De drie jeugdvriendinnen Anne Marieke Eveleens, Francis Zoet en Saskia Studer bedachten het drie jaar geleden op een plek waar wel meer geniale ideeën ontstaan: de kroeg.

"Het idee ontstond op een avond waarop we onder het genot van een biertje de wereldproblematiek aan het bespreken waren", vertelt Eveleens. "We zijn alle drie van kinds af aan fervente zeilers. Een van de wereldproblemen die je dan tegenkomt, is het plastic dat in de rivieren en zeeën van de wereld ronddrijft." Daar moest een oplossing voor komen, volgens het drietal.

Zo ontstond het idee om een muur van luchtbellen te creëren die plastic tegenhoudt in een rivier, maar vissen doorlaat. Eveleens: "Na wat onderzoek kwamen we erachter dat ons geniale idee, helemaal niet zo geniaal was. Het was namelijk al veel vaker gebruikt, alleen niet voor het tegenhouden van plastic. Wel voor het weren van olie en geluid." Hierdoor viel het drietal met de neus in de boter: "Een deel van de technologie lag feitelijk al voor ons klaar."

Tijdens een drieweekse test in de IJssel in november vorig jaar bewees The Great Bubble Barrier al zijn waarde

Het concept van de Bubble Barrier is vrij eenvoudig. "Op de bodem van een rivier wordt een buis geplaatst met allemaal kleine gaatjes erin. Vergelijkbaar met een lekke fietsband. Daaruit komen vanzelf luchtbelletjes omhoog. Als je daar vervolgens druk achterzet, ontstaan er nog meer belletjes", vertelt Eveleens. Aangezien lucht in water automatisch opstijgt, ontstaat er een gordijn van luchtbellen waar plastic dat in het water drijft, tegenop botst. Door een dergelijk belletjesgordijn diagonaal in een rivier te plaatsen, drijft het plastic richting de oevers van de rivier. Eveleens: "Dan hoef je het alleen nog maar uit het water te vissen."

200-meterlang luchtgordijn

Tijdens een drieweekse test in de IJssel in november vorig jaar bewees The Great Bubble Barrier al zijn waarde. "We hadden een ton aan prijzengeld opgehaald met de Plastic Free Rivers Makathon", vertelt Eveleens. De wedstrijd, georganiseerd door Rijkswaterstaat en PWN, beloont de beste innovatieve oplossing om plastic uit rivieren te halen. Met dat geld kon The Great Bubble Barrier de pilot in de IJssel draaien.

Eveleens: "We hebben een luchtgordijn van 200 meter in de IJssel aangelegd om te kijken hoe effectief de Bubble Barrier is."

Dat de Bubble Barrier geen belemmering voor vissen vormt, komt simpelweg doordat de meeste vissen geen moeite hebben om door luchtbelletjes heen te baden

De uitvinders keken onder meer of de belletjesmuur sinaasappels en vlaggetjes in het water kon tegenhouden. "Vlaggetjes drijven op het water en reageren op de wind en sinaasappels drijven juist heel laag in het water", zegt Eveleens. "Zo konden we op een gecontroleerde manier testen hoeveel de Bubble Barrier zou tegenhouden." En het resultaat mocht er zijn: "82 procent van de sinaasappels en 89 procent van de vlaggetjes konden we uit het water vissen."

Dat de Bubble Barrier geen belemmering voor vissen vormt, komt simpelweg doordat de meeste vissen geen moeite hebben om door luchtbelletjes heen te baden. "Toch zijn sommige wat angstig om door het gordijn heen te zwemmen", zegt Eveleens.

Door de luchtmuur in twee losse diagonale delen op te splitsen, kunnen de dieren om de barrière heen zwemmen. "Of ze kunnen er onderdoor. De buis wordt namelijk een heel klein stukje boven de bodem geplaatst, waardoor ook de allerkleinste visjes hun weg kunnen vervolgen."

De finalisten

Op 13 september wordt de winnaar van de Postcode Lottery Green Challenge, en de bijbehorende prijs van 500.000 euro, bekend. Naast AquaBattery en The Great Bubble Barrier zijn er nog drie kanshebbers: het Ests-Bengaalse Reverse Resourcesm, het Britse Lettus Grow en het Amerikaanse Algiknit.

Bij de productie van kleding gaat rond de 25 procent van de grondstoffen verloren. Dat is te veel vinden ze bij Reverse Resources. Via een softwareplatform probeert het bedrijf reststoffen en afval die bij de productie van kleding komen kijken inzichtelijk te maken voor de textielindustrie en zo de industrie te verduurzamen.

Planten die niet in potgrond, maar in nevel met daarin opgeloste voedingsstoffen groeien. Dat is de technologie waar Lettus Grow zich mee bezighoudt. Het bedrijf ontwikkelt irrigatietechnologie voor indoorboerderijen. Hiervoor maken ze gebruik van grondloze aerocultuurtechnologie, waarbij de wortels van planten niet meer in contact met de aarde staan.

Kleding gemaakt van zeewier en andere natuurlijk afbreekbare grondstoffen. Daarmee is Algiknit genomineerd voor de Green Challenge. Door kleren van biologische garen te spinnen, kunnen ze na gebruik worden gerecycled als voeding voor dieren of micro-organismen.

Lees ook:

De sloot barst stiekem van de schone energie

Lauw buitenwater kan een grote energiebron zijn. Slurp het uit de kanalen en sloten en benut het om huizen te verwarmen, zeggen de waterschappen.

Decadent, een circulaire catamaran? Daar is niks mis mee, vindt Igor Kluin

Hoe gaat het met de veelbelovende initiatieven uit de Duurzame 100 van de afgelopen tien jaar? Vandaag aflevering 2: Igor Kluin, in 2010 op nummer 90, als energiepionier. Hij legt zich nu toe op duurzame jachten.

Deel dit artikel

Het idee van de batterij is dat energie wordt opgeslagen in water en tafelzout

Emil Goosen (27), operationeel directeur van AquaBattery

Huidige batterijen hebben een vaste verhouding tussen het volume van de loods en de grootte van de deur. Bij onze batterij kun je die onafhankelijk van elkaar instellen

Emil Goosen (27), operationeel directeur van AquaBattery

Tijdens een drieweekse test in de IJssel in november vorig jaar bewees The Great Bubble Barrier al zijn waarde

Dat de Bubble Barrier geen belemmering voor vissen vormt, komt simpelweg doordat de meeste vissen geen moeite hebben om door luchtbelletjes heen te baden