Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een nieuw gezicht op de Noordzee: de boswachter

Groen

Naïm Derbali

Naisah Taal (23) and Jeseds Leesly (22) are part of the new Sea Rangers team, who are given their last part of their sailing training on the North Sea. © Michael Rhebergen

Het wordt steeds drukker op de Noordzee. Dus komen er nu zeewachters, een initiatief van het bedrijf Sea Rangers.

Diep gebogen zit Maxim Berman (30) over de kaart in de kajuit van het instructieschip in de Scheveningse haven. Vlijtig berekent hij de route voor het zeilschip. Hij krabbelt wat op papier. “We willen de snelheid van zes knopen aanhouden”, zegt hij weloverwogen.

Lees verder na de advertentie

De ramen laten spaarzaam zonlicht toe. De leembruin getinte houten wand geeft het kleine vertrek een huiselijke indruk. “Nee”, zegt Berman, zo stond het niet in het script dat hij - wit shirt, blauwe laarzen - voor ogen had.

Berman gaf zijn goedbetaalde baan aan de Amsterdamse Zuidas op en meldde zich bij de Sea Rangers

Hij gaf zijn goedbetaalde baan in de financiële wereld aan de Amsterdamse Zuidas op en meldde zich aan als een van de eerste Sea Rangers, een soort ‘boswachters van de zee’. Nu is Berman een van de twaalf geselecteerden voor de opleiding tot Sea Ranger. Zijn oude baan bracht hem veel. “Tot ik dacht: waarom doe ik nú niet iets wat ik echt leuk vind?”

Drukker

Het bedrijf Sea Rangers Service is ontstaan tegen de achtergrond van een steeds drukker wordende Noordzee. Naast scheepvaart, visserij, olie- en gaswinning zullen ook windmolenparken en zeewierboerderijen ruimte opeisen. De druk op de biodiversiteit neemt dus toe.

Eigenlijk bedacht oprichter en ‘sociaal ondernemer’ Wietse van der Werf (34) met zijn Sea Rangers een nieuw beroep; dat van zeewachter. Hij investeerde er zelf een deel van de 50. 000 euro in die hij in 2016 won. Van der Werf ontving toen in Burgers’ Zoo de Future For Nature Award, een prijs voor jonge, innovatieve natuurbeschermers. Verder droegen onder andere de Stichting Doen en Rabobank Foundation bij en worden nog nieuwe financiers gezocht. Maar het streven is om op termijn de eigen broek op te houden.

“Internationaal zijn er, op de 6500 beschermde zeegebieden, momenteel maar acht schepen actief in natuurbeheer”, zegt hij.“Het is een ecologisch, economisch en sociaal project. Een heilzame combinatie, die de zee moet doen herleven. Daarnaast ontwierpen we ook ons eigen schip.” Dat schip is nu in aanbouw.

Zeilen en varen

In deze fase leren de Sea Rangers in spe op het instructieschip vooral zeilen en varen. Na hun vier maanden durende opleiding, volgt dan een proef van twee jaar, waarbij de focus op onderzoek, beheer en actief natuurherstel ligt. Het bedrijf is daarvoor in te huren door overheidsinstellingen of maritieme ondernemingen,

“Watermonsters nemen, de hoeveelheid plastic meten, zeegras herstellen, door het opnieuw aan te planten”, somt Van der Werf mogelijke activiteiten op. “Maar het kan ook zijn dat we marinearcheologen gaan faciliteren bij het onderzoek naar historische scheepswrakken.”

Van der Werfs project heeft ook een sociaal doel: het Sea Rangers-team is heel divers. De een is lang werkloos geweest, de ander is net afgestudeerd, heeft een sabbatical achter de rug of maakt een carrièreswitch. Volgens Van der Werf levert dat krachtige synergie op. “Het is inspirerend te zien hoe iemand die een beperkt leervermogen heeft hier ineens ondersteund wordt door een collega die aan de universiteit studeert. Dat doorbreekt ook iets in de samenleving. We laten zien dat dat kan. Jongeren met een achterstand halen een soort trots en identiteit uit dit traject. Voor velen is het een omslag in hun leven.”

Tegen de oever klotst zeewater, zeemeeuwen krijsen. De zeebries kan de zouten bedwelmende visgeur niet verdoezelen. Terwijl het ene team binnen de route uitstippelt, maakt het ‘buitenteam’ de boot vaarklaar. Reddingsvesten moeten geteld, touwen krijgen hun juiste plek, er klinken veiligheidsinstructies.

Noodsignaal

Aan het roer zit Jeseds Leesley (23). Hij denkt na hoe hij precies de haven moet uitvaren. “Hoe werkt het noodsignaal ook alweer?”, vraagt hij hardop.

“Lang ingedrukt houden, zeker vijf seconden”, klinkt het elders in de kajuit.

Leesley houdt niet zo van de theorie. “Daar heb ik wat moeite mee. Als ik moet navigeren, moet ik me dus concentreren.” Hij toont zijn handen. “Dáár ben ik dan weer beter mee.”

Een zweetdruppel sijpelt over zijn voorhoofd naar beneden. De Sea Ranger Service is voor hem een andere wereld, vertelt hij. Leesley groeide op in Rotterdam-Zuid. Daar is veel geweld, drugs en criminaliteit. Een verkeerde blik en je hebt ruzie. Ik heb me altijd goed buiten het circuit kunnen houden. Maar je wordt er snel in gesleurd - het is als een draaikolk.

Ik kom uit een andere omgeving dan die jongens hier. De mentaliteit is anders: het is hier strakker, gericht op discipline.

Jeseds Leesley, Sea Ranger in spe

Zijn logistieke baan in de Rotterdamse haven raakte hij al enige tijd geleden kwijt, en Sea Rangers leek aanvankelijk vooral een kans om snel wat geld te verdienen. “Gaandeweg besef je dat er juist veel mogelijkheden zijn in deze sector.”

Het contrast aan boord is soms groot, vindt Leesley. “Ik kom uit een andere omgeving dan die jongens hier. De mentaliteit is anders: het is hier strakker, gericht op discipline. Maar het is ook heel leuk.”

De trossen worden losgegooid, het ruime sop gekozen. De zeilen staan nu bol. Instructeur Ed Bussemaker (61), verbonden aan Zeezeilschool Scheveningen, zet elke stap geduldig uiteen - de meeste jongeren hebben nog nooit op een zeilboot gevaren.

“Kijk!” zegt Bussemaker plots.

“Daar kun je ook nog werken in de toekomst. Visjes tellen!” Lachend kijkt hij over zijn schouder, leunend op de reling van hun boot. Op stuurboord worden ze ingehaald door een felgeel vaartuig. Het is de Tridens, een onderzoekschip van Rijkswaterstaat dat gebruikt wordt voor visserijonderzoek. Dan richt de instructeur zich tot de man achter het roer. “Je stuurt keurig, Jeseds!”

Jeseds Leesley © Michael Rhebergen

Eerder, tijdens een drilsessie van vijf weken, stoomden marineveteranen de bemanning klaar voor een leven op zee. Ze leerde structuur en discipline. En er was fysieke training, vooral gericht op het vormen van een team.

Dat waren best zware weken, zegt Leesley. “Je krijgt te maken met ongemakken, maar je moet door. Daardoor ga je zelf nadenken. Of je dit echt wilt, zeg maar. Ook zien ze wat je waard bent.”

Natuurbehoud

Volgens initiator Van der Werf zorgt de bedrijfsmatige aanpak voor bijzonder politiek draagvlak voor natuurbehoud op zee. “De VVD, CDA en ChristenUnie hebben interesse in ons project. Het is mooi dat je zulke partijen aan boord hebt. Geen politicus kan nee zeggen op iets dat ook nog banen creëert.”

Op de terugweg wordt Leesley afgelost als kapitein.

“En nu lekker chillen!”, roept-ie terwijl hij achteloos onderuitzakt op een zitje op het dek. Zijn reddingsvest kruipt tot aan zijn oren. “In Rotterdam Zuid vragen ze me: ‘Hoe heb je dat gedaan?’ Ik zeg tegen ze: jouw geluk is niet mijn geluk. Je eigen geluk moet je maar zien te vinden. Het zit ergens, je moet er voor gaan als je ook de kans krijgt om het te grijpen. Dat is wat ik ook doe.”

Deel dit artikel

Berman gaf zijn goedbetaalde baan aan de Amsterdamse Zuidas op en meldde zich bij de Sea Rangers

Ik kom uit een andere omgeving dan die jongens hier. De mentaliteit is anders: het is hier strakker, gericht op discipline.

Jeseds Leesley, Sea Ranger in spe