Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een leuke eigenschap van paleontologen: ze geven opvallende fossielen een bijnaam

Groen

Jelle Reumer

Scotty, 's werelds grootste T. rex. © Amanda Kelley
jelle's weekdier

Paleontologen zijn net mensen, gek op records. De jongste, de oudste, de meest noordelijke ooit gevonden, de grootste of vergelijkbare superlatieven doen het steevast goed in de literatuur en vooral in de media. Zo las ik ergens ‘Paleontologen van de Universiteit van Alberta melden ’s werelds grootste Tyrannosaurus rex en het grootste dinosaurusskelet dat ooit in Canada is gevonden.’ En een van de onderzoekers voegde daaraan toe: “Dit is de rex der rexen”. 

Nou, dan weet je het wel, dat is het soort ontdekking waarbij het paleontologentestosteron extra geconcentreerd door de aderen stroomt. Het is geen verschijnsel dat zich tot Noord-Amerika beperkt, ook in ons eigen land heerste een tijdje geleden een ware dinomanie toen paleontologen van Naturalis in Amerika een kolossale T. rex opgroeven. Het karkas werd Trix gedoopt en in Leiden tentoongesteld en wanneer eind augustus Naturalis wordt heropend, zal Trix weer in volle vleesverscheurende glorie te zien zijn.

Lees verder na de advertentie

De kennelijk nog grotere T. rex die nu in de Canadese provincie Saskatchewan is opgegraven, is ook voorzien van een bijnaam: Scotty – naar de fles Schotse whisky die men na de ontdekking had ontkurkt. Dat is een andere leuke eigenschap van paleontologen, ze geven opvallende fossielen een bijnaam. Zo kennen we ook de fossiele mensen Mrs. Ples en Lucy, het vroege aapje Ida, de mosasaurussen Bèr en Lars en de tyrannosaurus Sue. Die laatste was tot voor kort de grootste ooit gevonden; zij staat opgesteld in het Field Museum in Chicago maar vindt nu haar meerdere in Scotty. Overigens bezitten de maten een flinke foutenmarge.

Er is uitgerekend dat Scotty ongeveer 8800 kilo woog. En bovendien – nóg een record! – is Scotty in jaren ook de oudste T. rex ooit. Men kan dat ontdekken door groeiringen in de botten te onderzoeken, waaruit bleek dat het dier vermoedelijk dertig jaar oud is geworden. Omdat reptielen in tegenstelling tot zoogdieren nooit echt ophouden met groeien, is de oudste ook al snel de grootste en zwaarste. Niettemin is een gewicht van 8800 kilo wel erg fors, het is evenveel als een volwassen Afrikaanse savanne-olifant weegt.

4,88 miljoen keer zwaarder

Wat mij het meest blijft intrigeren, is dat Tyrannosaurus deel uitmaakte van dezelfde groep van zogenoemde theropode reptielen waartoe ook de vogels behoren. En daaronder vallen juist de allerkleinste en lichtste gewervelden, de kolibries, die met een gewicht van enkele grammen dankzij vliegensvlugge bewegingen met hun voorpootjes in de lucht kunnen blijven hangen. In de natuur lijkt geen contrast mij groter dan dat tussen een kolibrie en een volgroeide T. rex. Scotty was maar liefst 4,88 miljoen keer zwaarder dan de kleinste nu levende kolibrie, de bijkolibrie, en dat terwijl ze nauwe verwanten zijn.

Om de overeenkomst met vogels nog extra te benadrukken, is er een toenemende consensus onder paleontologen dat zelfs T. rex voorzien was van veren; geen slagpennen, maar wel een soort donsbedekking om de lichaamstemperatuur te bufferen. Op het skelet is daarvan uiteraard niets terug te vinden. Wie het imposante geraamte van ‘Scotty’ in levenden lijve wil bekijken, kan vanaf mei terecht in het Royal Saskatchewan Museum.

Jelle Reumer is paleontoloog. Voor Trouw bespreekt hij iedere week een dier dat het nieuws haalt. Lees hier eerdere afleveringen van Jelle’s Weekdier.

Deel dit artikel