Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Dit zijn de zwoegers die onze Duurzame 100 nét niet haalden

Groen

Marten van de Wier

© Colourbox
Duurzame 100

Ieder jaar sturen lezers hartstochtelijke pleidooien voor hun duurzame favorieten naar Trouw. Een onafhankelijke jury wikt en beschikt en slechts een deel van de genomineerden haalt de Duurzame 100. 

In de aanloop naar de tiende editie zetten we voor een keer de schijnwerper op drie van die duurzame zwoegers die de lijst van 2018 niet gehaald hebben én de lezers die hen aandroegen.

Lees verder na de advertentie
Corinne Veraart © -

Ideeënmachine, op zoek naar een duurzame boterham

Corinne Veraart (21-6-1967) redacteur en presentator RTV Gouwestad/duurzaam vrijwilliger

Vier jaar lang konden Gouwenaren iedere maand luisteren naar 'Gewoon Groen', het radioprogramma van vrijwilliger Corinne Veraart. Maar de duurzame talkshow werd volgens haar veel te professioneel om door vrijwilligers gemaakt te worden. Veraart zette deze zomer een punt achter haar werk voor het programma. Ook met duurzaam en idealistisch werk moet uiteindelijk een boterham te verdienen zijn, vindt ze. De komende tijd gaat ze dat proberen met de projecten die zij aan de lopende band bedenkt. "Dat gaat de hele dag door, ook op vakantie. Toen was ik alweer bezig met afval scheiden en de beplanting op de camping."

Ook met duurzaam en idealistisch werk moet uiteindelijk een boterham te verdienen zijn

Corinne Veraart, redacteur/presentator RTV Gouwestad

Ook in het gesprek met Trouw buitelen de ideeën over elkaar heen. Veraart is zowat haar hele leven bezig met duurzaamheid. Toen er in de winter een keer per ongeluk tomaten in haar ecologische groentepakket terecht waren gekomen, raakte ze met iemand in de winkel aan de praat over tomaten uit de kas: de CO2-uitstoot bleek lager dan ze dacht. Veraart werkte toen als vrijwillig geluidstechnicus voor een programma over klassieke muziek op RTV Gouwestad. Maar een programma over duurzaam leven leek haar ineens veel relevanter. "En dan wil ik het ook zelf presenteren", besloot ze.

Samen met medepresentator Bram Talman (die haar nomineerde voor de Duurzame 100) stortte ze zich op vragen die ze in haar omgeving oppikte. Ze interviewde gasten over lokale energiecoöperaties, buurtmoestuinen of over de herkomst van materialen in een smartphone. Zolang het maar niet 'zurig' was, maar 'prikkelend en inspirerend'. "Vaak was ik drie dagen in de weer om alles te produceren. Van het opnemen en monteren van de columnist tot en met het uitschrijven van teksten."

Nu ze met het programma gestopt is, heeft ze de handen vrij voor haar schoolprojecten - vooralsnog ook vrijwilligerswerk. Op de school van haar kinderen (zes en acht jaar) plaatste ze een bak met wormen, die het fruitafval omzetten in voeding voor de schoolmoestuin. De vloeibare mest tapt ze met de kinderen af.

Op een andere school knutselde ze met zaden en modder 'bijenballen' met de kinderen. "De bij is aansprekend, makkelijker beet te pakken dan 'de energietransitie' of 'afval scheiden'", legt Veraart uit. "Dan kun je het hebben over peren en komkommers, en dat daarvoor bijen nodig zijn. En dan lekker kliederen met die zaadjes. Door te doen, kom je een laagje dieper."

Lezer Bram Talman uit Gouda over Corinne Veraart:

"Grote duurzaamheidsprojecten spreken vaak de buurvrouw niet aan. Corinne maakt duurzaamheid begrijpelijk voor iedereen. Ze is echt een initiatiefnemer, bijvoorbeeld bij ons radioprogramma. De uitzendingen bestonden zowel uit praktisch advies als echte journalistieke items over bijvoorbeeld afval scheiden of hittestress. Corinne werkt aan bewustwording, activeert mensen, plant zaadjes. Een luisteraar vertelde dat hij naar aanleiding van ons programma eindelijk zijn huis heeft geïsoleerd. Corinne werkt bijna fulltime onbetaald aan duurzaamheid. Wat mij betreft maakt dat haar tot een 'prominent', net zoals de prominenten in de lijst."

Sjaak Willemstein © -

Hovenier met allergie voor tegels

Sjaak Willemstein (24-9-1964) oprichter/eigenaar Willemstein Hoveniers

Eigenlijk was Sjaak Willemstein al een duurzame hovenier lang voordat dat zo heette. "Onbewust", zegt hij zelf. Willemstein begon zijn bedrijf in 1985 en had altijd al de pest aan tegels en stenen. "Ik werkte zoveel mogelijk met natuurlijke beplanting en natuurlijke materialen." Zijn vader was biologieleraar, verklaart hij. "Ik vind een tuin met vlinders, vogels en bijen gewoon mooi."

Met afschuw zag hij hoe de tegeltrend na de eeuwwisseling oprukte. "Ik heb daar nog wel een beetje aan meegedaan", bekent hij. "Maar ik kon het voor mezelf niet meer verkopen dat ik bij de ene klant zat te vertellen over een mooie, levende tuin en bij een ander de boel moest dichtbestraten. Daar ben ik tien jaar terug helemaal mee gestopt."

Inmiddels ontwerpen en maken hij en zijn vijf medewerkers duurzame tuinen in de hele Randstad en adviseren ze hoveniers in de rest van het land. Hij verspreidt zijn filosofie: als Willemstein op zaterdag niet ergens een lezing geeft aan collega's of consumenten, is hij wel iets duurzaams voor de tuin aan het knutselen met kinderen.

Ja, eigenlijk zou ik wel thuishoren in de Duurzame 100

Sjaak Willemstein, oprichter Willemstein Hoveniers

"Ik besteed in tuinen veel aandacht aan de waterhuishouding", zegt Willemstein. "Waar ik bestrating gebruik, is het alleen waterdoorlatende." Vaak legt hij een 'wadi' aan, een lagergelegen strook die water tijdelijk kan opvangen bij hevige regenval. "Al het hemelwater wordt opgenomen in de bodem, je hebt geen putje nodig."

Willemstein zorgt voor schaduw door natuurlijk groen, waardoor het er ook bij hogere temperaturen prettig is. Ook denkt hij aan vogels, bijen en andere insecten. "Bloemen alleen zijn niet genoeg, dan komen vlinders alleen even op bezoek", weet hij. "Ze hebben 'waardplanten' nodig, zoals lang gras en brandnetels. Daar 'wonen' ze."

Vijfentwintig jaar geleden stopte hij met kunstmest. "Het idee dat gif en kunstmest slecht was, werd toen nog niet breed gedragen. Maar ik kwam een bedrijf tegen dat experimenteerde met micro-organismen om de bodem te verbeteren, zodat je geen mest nodig had."

Hij werd begin dit jaar door vakgenoten voor de tweede keer uitgeroepen tot 'duurzaamste hovenier van Nederland' en publiceerde het boek 'De duurzame tuin', waarin hij zijn tuinprincipes deelt. Willemstein runt ook een duurzame tuinwebshop. De bescheiden hovenier bevestigt: "Ja, eigenlijk zou ik wel thuishoren in de Duurzame 100."

Lezer Evelyn Marcek uit Gouda over Sjaak Willemstein:

"Sjaak heeft in 2003 mijn voortuin gedaan. Daarna zijn we goede vrienden geworden. Ik help hem bij beurzen en workshops. Hij is altijd trouw aan zijn gedachtengoed, brengt zijn boodschap doortastend, maar heel geduldig. Hij heeft heel creatieve oplossingen en doet veel aan hergebruik. Vorig jaar heeft hij mijn achtertuin onder handen genomen. Een boom moest echt om, hij stak ver boven de daken uit. De stam heeft hij verwerkt tot een soort pergola. Met verhogingen, vogelhuisjes en stapelmuurtjes is het een natuurlijke tuin geworden, met veel vogels en vlinders."

© Rita van de Poel

Een opjutgroep voor groener leven

Manu Busschots (7-4-1977) oprichter KlimaatGesprekken

We hebben alle kennis om klimaatverandering af te remmen. Maar we doen er nog zo weinig mee in ons eigen leven", stelt Manu Busschots. Hoe kan dat toch, vroeg hij zich af. Hij begon daarom twee jaar geleden met KlimaatGesprekken: workshops waarin deelnemers elkaar helpen hun groene ambities waar te maken.

"We passen principes uit de psychologie toe", legt Busschots uit. "Bijvoorbeeld dat het makkelijker is om in een groep aan de slag te gaan. Ook bij sporten is het lastiger om in je eentje aan de gewichten te gaan hangen."

Busschots is opgeleid als socioloog en werkt als zelfstandig coach. De KlimaatGesprekken zijn voor hem vrijwilligerswerk. Dit jaar doen zo'n vijfhonderd deelnemers op vijfentwintig plaatsen in het land mee met deze Nederlandse versie van de Britse 'Carbon Conversations'. In zes sessies van twee uur reflecteren deelnemers op wat ze belangrijk vinden.

We bereiken nu ook de groep die vroeger dacht: ik ga morgen wel duurzamer leven, of als het goedkoper wordt

Manu Busschots, oprichter KlimaatGesprekken

"Vaak blijkt dat ze niet leven hoe ze willen leven. Dat biedt een 'haakje' om verder te praten. Dan komen ze erachter dat je in een energiezuinig huis ook comfortabeler leeft. Of dat je gezonder kunt eten door duurzamer te eten. Zo krijg je win-winsituaties", legt Busschots uit.

De klimaatinzichten worden 'behapbaar gepresenteerd' in filmpjes of in spelletjes. Ieder gesprek eindigt met de 'acties' die deelnemers voor zichzelf bedacht hebben. "Bijvoorbeeld dat je de komende week minder vlees gaat eten. Of meer vegetarische gerechten gaat uitproberen - het helpt om het positief te formuleren", zegt Busschots. "Als je dan ook nog in de groep recepten kunt uitwisselen, gaat het nog beter. Dat je er lol in hebt, is belangrijk."

Bij de Britse Carbon Conversations leidde deze aanpak ertoe dat 77 procent van de deelnemers meer ging doen om klimaatverandering tegen te gaan. Busschots denkt dat de aanpak in Nederland minstens even effectief kan zijn.

"We hebben het tij mee", zegt hij. "Er is een groep mensen die echt voor duurzaam gaan. Die komen bij ons met vragen over hoe ze hun omgeving kunnen betrekken. Maar juist nu, nu er steeds meer nieuws is over bijvoorbeeld gasvrij wonen, bereiken we ook een nieuwe groep die voorheen dacht: ik ga morgen wel duurzamer leven, of als het goedkoper wordt."

Lezer Anouk Schuren uit Amerongen over Manu Busschots:

"Manu is voor mij een inspiratiebron, omdat hij altijd rustig blijft en nooit iemand veroordeelt die het klimaat niet of minder belangrijk vindt. Hij voelt aan wat er onder iemands kritische opmerkingen zit en vraagt daarop door. De workshops zijn vriendelijk en zelfs vol humor, wat ik echt niet had verwacht bij zo'n zwaar onderwerp. Onderwerp van deze workshops is tevens het leren om zélf op een niet-veroordelende manier over het klimaat te leren praten. Dat blijkt nog best moeilijk te zijn, dus sinds ik zelf de workshopreeks heb gevolgd, ben ik nog meer onder de indruk van hoe knap Manu dit doet."

© Trouw

De Duurzame 100 in Pakhuis de Zwijger

Trouw organiseert samen met Pakhuis de Zwijger op 10 oktober een festival ter gelegenheid van de tiende Duurzame 100. Wilt u daarnaartoe, ga dan naar trouw.nl/exclusief en meld u aan.

Deel dit artikel

Ook met duurzaam en idealistisch werk moet uiteindelijk een boterham te verdienen zijn

Corinne Veraart, redacteur/presentator RTV Gouwestad

Ja, eigenlijk zou ik wel thuishoren in de Duurzame 100

Sjaak Willemstein, oprichter Willemstein Hoveniers

We bereiken nu ook de groep die vroeger dacht: ik ga morgen wel duurzamer leven, of als het goedkoper wordt

Manu Busschots, oprichter KlimaatGesprekken