Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Dijkhuizen bedrijft geen wetenschap, maar politiek

Groen

Paul Struik, Niels Anten, Edith Lammerts van Bueren, Walter Rossing en Pablo Tittonell (plantenwetenschappen), Lijbert Brussaard, Thom Kuyper (omgevingswetenschappen), Cees Leeuwis, Jan Douwe van der Ploeg en Han Wiskerke (sociale wetenschappen).

Koeien van een biologische boer mogen voor het eerst weer in de wei. © ANP
Opinie

Aalt Dijkhuizen, voorzitter van de Raad van Bestuur van Wageningen Universiteit en Research centrum (WUR), heeft gesproken. Hij verkondigt dat de enige weg naar voldoende voedsel voor iedereen, leidt naar een intensivering van de landbouw, nog intensiever dan zij in Nederland al is. Alleen zo kan de strijd tegen de honger worden gewonnen.

Nederland heeft volgens hem aangetoond dat een intensieve landbouw het duurzaamst is. Immers, per eenheid product worden hier de minste hulpbronnen gebruikt en wordt het minste broeikasgas geproduceerd. Zo spaart, volgens Dijkhuizen, een intensieve landbouw het milieu. Buitenlanders komen massaal het kunstje hier afkijken; jammer dat de biologische, maar in zijn ogen niet duurzame, landbouw hier nog zo welig tiert.

Het verhaal van Dijkhuizen representeert geen wetenschappelijke consensus. Ook binnen Wageningen Universiteit lopen de meningen sterk uiteen. Dijkhuizen bedrijft hier geen wetenschap, maar politiek. Hij maakt - ongevraagd - keuzes voor ons allen.

Urgent probleem
Hij verklaart twee indicatoren (milieuschade en uitstoot van broeikasgassen per eenheid product) zaligmakend; andere indicatoren voor duurzaamheid (zoals dierwelzijn en biodiversiteit) vindt hij duidelijk minder zwaarwegend. Hij betoogt daarnaast dat het bestaande systeem moet worden beschermd tegen de huidige maatschappelijke trends en daarom is het 'tijd voor verandering': vol op het orgel, de hele wereld moet worden als Nederland.

Dijkhuizen heeft gelijk dat er een urgent probleem bestaat. Bij steeds schaarser wordende hulpbronnen die in de landbouw onmisbaar zijn, moeten we echter niet alleen méér produceren, maar vooral ook anders.

Er is geen standaard productiemethode in deze complexe wereld, de sociale context is minstens zo bepalend als de fysieke omstandigheden. De menselijke component is in vraagstukken rond duurzaamheid, overal ter wereld, dominanter dan de technische efficiëntie. Daarbij gaat het om dierwelzijn, gezondheid, productkwaliteit, afhankelijkheid van financiering, bedrijfsopvolging, beschikbaarheid van arbeid, enzovoorts.

Dichten van de kloof
In Afrika realiseren boeren nog slechts een fractie van de potentiële opbrengsten. Met het dichten van de kloof tussen wat nu gehaald wordt en wat de kleine boer met geringe extra inzet van hulpbronnen kan bereiken, slaan we een grotere slag dan met het breder toepassen van het Nederlandse intensieve model. Trouwens, in Nederland halen ook biologische boeren graanopbrengsten van 9 ton tarwe per hectare.

Het is goed om niet alleen aandacht te vragen voor het probleem van de wereldvoedselvoorziening zelf, maar juist ook voor de keuzes waar bevolkings- en welvaartsgroei ons mee confronteren. Zo is de concurrentie tussen productie van voedsel, voer en energie uiterst actueel.

Maatschappelijk is de verscheidenheid aan opinies nog veel evidenter dan in de wetenschap. Met zijn uitgesproken mening beperkt Dijkhuizen de keuzeruimte om op een verstandige manier de uitdagingen aan te gaan. Daarmee vervreemdt hij zich van een deel van de Nederlandse samenleving en duwt hij een belangrijk deel van zijn eigen wetenschappelijke staf in een keurslijf dat niet past bij een universiteit. Zijn positie als voorzitter van de Raad van Bestuur van WUR zou zich juist bij uitstek lenen om in een vrije, pluriforme, academische omgeving op te roepen tot vrijzinnigheid, creativiteit en het inslaan van ongebaande paden om uit alle macht nieuwe oplossingsrichtingen te bedenken. Gelukkig gebeurt dat al volop, ook in Wageningen.

Usain Bolt van de voeding
Dijkhuizen stelt trots dat de Nederlandse boer de Usain Bolt van de voeding is. Maar Bolt komt niet ver, hooguit 200 m. De 400 m kan hij niet aan. Tweehonderd meter is maar een klein stukje als je over de wereldvoedselvoorziening op lange termijn spreekt.

Laat Wageningen de boer marathonkampioen maken! Door stevig bij te dragen aan een open debat waarin de volle breedte van de wetenschap en de maatschappij betrokken wordt met als doel samen te werken aan de toekomst van de landbouw.

Maar ook door nu alvast te investeren in onderzoek naar slimme ecologische oplossingen en verschillende wegen die tot een duurzame landbouw kunnen leiden.


Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie