Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De windreus van Nederland ligt boven de Wadden

groen

Frank Straver

© RV

Vanmiddag wordt het grootste windmolenpark van Nederland geopend. De 150 turbines van 'Gemini' staan in zee, 85 kilometer boven Ameland en Schiermonnikoog. Vier bijzonderheden van deze windreus.

Miljarden

Lees verder na de advertentie

Er moest 2,8 miljard euro op tafel komen voor de realisatie van het windpark. De oprichters van Gemini betalen dat niet zomaar even uit eigen zak. Ze legden samen wel ongeveer 400 miljoen neer. De rest leenden ze. Allerlei internationale banken deden een duit in het zakje. Net als de Europese Investeringsbank, die bewust speurt naar 'groene' projecten om geld in te pompen.

De banken namen louter het project financieel de maat, niet de aanvragers. Projectfinanciering heet dat. Gemini is het grootste project voor windmolens op zee in Europa dat via projectfinanciering genoeg geld bijeenharkte.

Windpark Gemini kan verder, zoals gebruikelijk, rekenen op subsidie van de Nederlandse overheid. Maximaal 4,4 miljard euro subsidie staat in Den Haag klaar. Dat geld is bedoeld als steun, zodat het groene energieproject kan opboksen tegen goedkopere vormen van energieproductie. Met kolen- en gascentrales bijvoorbeeld. De miljarden worden niet in één keer uitgekeerd. De aankomende vijftien jaar krijgt Gemini dus steeds een deel van de beloofde subsidie, om zo het gat met de goedkope, fossiele energieproductie te dichten.

In vergelijking met de nieuwe, nog te verschijnen windparken op zee bij het Zeeuwse Walcheren, is Gemini een dure grap voor Den Haag. Bij de laatste tender voor een nieuw offshore windmolenpark hoefde het kabinet namelijk 'slechts' 0,3 miljard euro subsidie toe te kennen, in plaats van de verwachte 5 miljard euro. Want windparken op zee worden steeds goedkoper. Bovendien: de stroomprijs is laag: het gat om te dichten is dus beperkt. In Duitsland zijn de eerste windparken zónder subsidie in aantocht.

Zelf gekozen plek

Het is opvallend dat de molens van Gemini helemaal in het oostelijke puntje boven de Wadden zijn neergezet. Vijf nieuwe windparken waar demissionair VVD-minister Kamp (EZ) zijn zegen aan gaf, zullen allemaal verschijnen aan de westkust. En de drie bestaande windparken stonden daar ook al.

Dat heeft ermee te maken dat Kamp zelf de vijf plekken voor nieuwe molens in zee aanwees, uit de kust bij Zeeland, Zuid-Holland en Noord-Holland. Maar de ontwikkelaars van Gemini konden, onder het bewind van CDA-minister Maria van der Hoeven, zélf een plekje uitkiezen. Voor Gemini werd 85 kilometer boven Schiermonnikoog een stip op de kaart gezet. De ligging van de Groningse Eemshaven was daarbij doorslaggevend. Dat haventerrein zou namelijk mooi van pas komen bij het monteren en plaatsen van de windturbines. En dat was ook gelijk een handige plek voor het leggen van een dikke stroomkabel, om het windpark zo aan te sluiten op het energienet. Ook niet onbelangrijk: het verrijzen van de megamolens ver boven de Wadden zou niet tot protest leiden, van kustgemeentes of bewoners.

Toch is het niet zo dat de bouwers vrij spel hadden. Windpark Gemini heeft buren om rekening mee te houden. De molens liggen ingeklemd tussen scheepvaartroutes en een militair oefenterrein op zee. Daarnaast moesten de windparkbouwers letten op de kwetsbaarheid van de Waddenzee, bij groot vervoer en het leggen van de stroomkabel. De Waddenvereniging lag niet dwars, omdat de windmolens genoeg afstand houden van de eilanden. Bij de opening vandaag krijgt de club als 'bedankje' een cheque van 10.000 euro.

In Canadese handen

Het openingsfeest, vanmiddag in een tent op het terrein van de Groningse Eemshaven, geldt als startschot. Maar eigenlijk heeft het Gemini-windpark al een lange geschiedenis. Alle organisatie vooraf duurde vier jaar, de daadwerkelijke plaatsing van de turbines drie jaar.

Het duurzame energieproject belandde al twee keer in handen van een nieuwe eigenaar. Oorspronkelijk was het Duitse bedrijf Bard Energy de initiatiefnemer. Dit kreeg al in 2010 toestemming voor de bouw van de turbines. Maar het bedrijf bleek financieel zwak en kon de plannen helemaal niet waarmaken. De investeringsmaatschappij Typhoon Capital nam het stokje over. In 2013 werd het Canadese energiebedrijf Northland Power de nieuwe eigenaar, door een meerderheidsbelang te kopen.

Het grootste windpark is nu voor 60 procent in Canadese handen. Maar het Nederlandse afvalbedrijf HVC, bouwer Van Oord en windturbinefabrikant Siemens bezitten ieder ook een deel.

Dat Van Oord en Siemens meedoen klinkt wel logisch, omdat ze meededen aan de bouw. Het aandeel van HVC lijkt opmerkelijk. Maar dat is het volgens de afvalverwerker niet. Het vuilnisbedrijf laat zich voorstaan op een duurzame strategie en was al jaren betrokken bij het windmolenproject.

Het Zeeuwse energiebedrijf PZEM sloot een contract voor het kopen van vrijwel alle stroom. Dit tot teleurstelling van andere energieleveranciers, die ook een graantje wilden meepikken. Want groene stroom uit Nederland is schaars en dus gewild. Maar wie weet, stelde PZEM, mag de concurrentie wat van de groene stroom uit Gemini overnemen.

De allergrootste

Nergens binnen de Nederlandse grenzen is een windturbinepark te vinden dat zóveel elektriciteit opwekt. De 150 turbines van Gemini, die 88,5 meter boven het zeewater uittorenen, produceren samen voor 785.000 huishoudens stroom. Tenzij de wind ze in de steek laat natuurlijk. Maar dat zou gek zijn, want de locatie werd met zorg gekozen wegens de gemeten 'hoge en constante' windsnelheden.

Andere turbineparken kunnen niet tippen aan de verwachte stroomproductie. Windpark Noordoostpolder in de Wieringermeer bijvoorbeeld - een van de grootste joekels op land - levert met 86 turbines energie voor maximaal 400.000 huishoudens. En de drie Nederlandse windparken die al in zee stonden ('Amalia', 'Luchterduinen' en 'Egmond') komen ook niet in de buurt. De grootste van die drie, windpark Luchterduinen van energiebedrijf Eneco, wekt met 43 molens stroom op voor 150.000 huishoudens.

Er valt nog wel een boom op te zetten over de vraag of Gemini eigenlijk wel één windpark is. Want op de kaart zijn twee gelijke, losse delen van 75 turbines te zien. Vandaar ook die naam: Gemini, wat staat voor 'tweeling'. Zo bekeken, levert één van de broertjes minder energie dan bijvoorbeeld windpark Wieringermeer. Maar formeel telt Gemini als Siamese tweeling, één geheel. De titel 'grootste' claimen, dat mag vandaag dus.

Toch zal het project met die titel slechts enkele jaren kunnen pronken. Want rond 2020 verrijzen er al soortgelijke windgiganten in zee, te beginnen met twee windparken naast Zeeland, 22 kilometer uit de kust bij Walcheren. Deze kunnen elk één miljoen huishoudens van stroom voorzien.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie