Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De sloot barst stiekem van de schone energie

Groen

Frank Straver

© anp

Lauw buitenwater kan een grote energiebron zijn. Slurp het uit de kanalen en sloten en benut het om huizen te verwarmen, zeggen de waterschappen.

Kabbelend water barst stiekem van de schone energie. In de bovenste laag zit warmte die winbaar is voor huizen en kantoren. Het principe is simpel: een buis onder water zuigt warmte weg, via hittegeleiders. Die energie uit diepe sloten, meren en kanalen kan via pijpen naar huizen, om ze gasloos te maken. Een zorgcomplex met lef, in Wageningen, slurpt als eerste energie uit de gracht. Verder is de techniek experimenteel, onontdekt.

Lees verder na de advertentie

Dat moet veranderen, zeggen alle Nederlandse waterschappen. Ze doen vandaag samen met Rijkswaterstaat een oproep op een symposium. "Dit is een kans vlak onder onze neus", zegt Dirk-Siert Schoonman, bestuurslid van de Unie van Waterschappen (UVW).

De impact van energie uit water is heel klein

Onderzoeker Marco van Schaik

Aquathermie

'Aquathermie', noemt de watersector het. Dat is een verzamelterm. Want behalve uit oppervlaktewater valt ook uit riool- afval- en drinkwater een paar graden Celsius te trekken. Energieklanten kunnen dat - mét een aanvullende warmtepomp erbij - gebruiken. Al die energie uit water is goed voor de warmtevoorziening van 25 tot 40 procent van alle gebouwen, zeggen de waterschapen. Een theoretische optelsom, erkent Schoonman. "Maar het bewijst: we kunnen hier veel mee."

Is dat nodig? Om woningen gasloos te maken kun je ook wind- en zonneparken plaatsen, die energie leveren voor elektrische warmtepompen thuis. Wat ook kan: hitte oppompen uit de bodem, geothermie. Die technieken blijken niet zaligmakend, zegt het UVW. Massale bouw van windmolens en zonneweides zijn omstreden, bij aardwarmte lopen nog onderzoeken naar veiligheid.

"De impact van energie uit water is, ook landschappelijk, heel klein", verwacht onderzoeker Marco van Schaik van stichting toegepast onderzoek waterbeheer Stowa. Bovendien, voor de waterkwaliteit lijkt het alleen maar beter om 's zomers warmte te winnen uit het water. "Hitte zorgt voor vissterfte en woekerende algen." Dat neemt door klimaatverandering alleen maar toe. "Dat ga je tegen als je voor energiewinning ongeveer vijf graden van de temperatuur afsnoept."

© Sander Soewargana

Dure infrastructuur

Het klinkt ideaal. Maar ook warmtewinning uit water gaat niet zomaar. Om de energie uit water te gebruiken is dure infrastructuur nodig: een speciale buis, een warmtewisselaar die in het water hangt vol met hittegeleiders. En buizen die de energie naar gebouwen brengen.

"Ook energieopslag heb je nodig", zegt energie-expert Reinier Romijn van de UVW. Want als buitenwater 's zomers warm is, is de energievraag laag. De energie kan tot de winter bewaard worden in een waterbel onder de grond. Om zo'n buffer aan te leggen moet een gat worden geboord. Dat gaan de waterschappen niet doen. Romijn: "Warmte opslaan en transporteren is een taak voor commerciële energiebedrijven, die de warmte kunnen verkopen."

Energiebedrijven als Nuon en Eneco kijken wel naar nieuwe warmtebronnen zoals water, om in de pijpen van hun warmteleidingen te stoppen. Het is een schoon alternatief, voor warmte die ze aan huizen leveren uit de schoorsteen van vuile fabrieken. En die industriewarmte is makkelijker en goedkoper.

De watersector wil soms wel gaan meebetalen zodat de groene energie beschikbaar is voor de energiesector. Door een warmtewisselaar te plaatsen, bij een gemaal bijvoorbeeld (zie illustratie). "Dat doen we niet voor niks, want wij hebben als waterschappen al flink te kampen met klimaatverandering. Denk maar aan de overlast van alle hoosbuien." Om te stoppen met fossiele energie maken waterschappen ook al biogas uit rioolslib.

Lees ook: Schoon gas van vissenkoppen, slijm en schubben

Trouw ging op bezoek bij een visbedrijf in Spakenburg. Ze maker er groen gas van afval.

Deel dit artikel

De impact van energie uit water is heel klein

Onderzoeker Marco van Schaik