De schone Chinese droom van Peggy Liu

groen

Joop Bouma

Een vrouw met haar kind rijdt door het verkeer van Peking in een elektronische driewieler. © Reuters

De Chinese consument overtuigen van het belang van duurzaamheid, dat doe je via sociale media, en via burgemeesters. Internationale conferenties? 'Niet meer van deze tijd.'

Peggy Liu heeft een droom: ze ziet in China een grote beweging ontstaan van consumenten die kiezen voor een duurzame levensstijl.

Niet omdat de overheid dat voorschrijft, maar omdat ze beseffen dat ze alleen zo een samenleving krijgen die gezond en leefbaar is.

China Dream, noemt ze haar visie, als tegenhanger van de American Dream, de westerse levensstijl waar van veel jonge Chinezen dromen.

Droom lekker door, Peggy. Hoe krijg je 1,3 miljard Chinezen zover dat ze bewust gaan minderen? Juist nu ook zij eindelijk kunnen proeven aan een stijgende welvaart?

"Het is een dilemma, zeker. Maar het kán. Het gaat om de toekomst van het land. China kan een testgebied worden voor duurzaam consumentisme en een voorbeeld worden voor de rest van de wereld, denk aan India, Indonesië, Brazilië. Ook daar ontstaan grote problemen, als er niets verandert.

"Als alle zeven miljard bewoners van onze aarde zouden gaan leven zoals de gemiddelde Amerikaan, dan hadden we vijf planeten nodig om ons van grondstoffen te kunnen voorzien.

"Ook in China zijn consumenten opgegroeid met MTV, Starbucks en Kentucky Fried Chicken. Maar intussen verandert er een heleboel: China experimenteert volop met groen beleid, China staat open voor snelle culturele veranderingen.

"Dromen zijn in China niet in cement gegoten, zoals in westerse landen. China zoekt naar een nationale identiteit en erkent de noodzaak voor een nieuwe duurzame visie op welvaart. Als er iets belangrijk is in China is dat een gezonde levensstijl en een leefbare, respectvolle samenleving. Chinezen willen dat hun enig kind gezond en veilig opgroeit.

"Een gezonde, respectvolle samenleving is per definitie een duurzame samenleving. Gezondheid is in China niet zo vanzelfsprekend als in Nederland. Er is sprake van vervuiling van voedsel, lucht en water. Mensen worden op grote schaal ziek, hele dorpen krijgen kanker. We moeten de Amerikaanse Droom gaan herdefiniëren."

Maar hoe bereik je dat in zo'n groot land?

"Wij moeten dat gaan doen via de sociale media en bloggers. Er zijn bloggers in China die een miljoen volgers hebben. We hebben contacten met grote reclamebureaus, zoals Saatchi & Saatchi en met de modewereld in China. We willen een beeld scheppen in media van goede en slechte leefstijlen.

"We willen met beelden laten zien wat een duurzame levensstijl is. We zetten de voorbeelden tegenover elkaar: enerzijds de dikke, rokende man naast een SUV en anderzijds de slanke, vlotte vrouw die met het openbaar vervoer naar haar werk reist. Met sexy beelden willen we laten zien wat cool is. We willen voor tv-shows inhoud leveren, met die boodschap.

"Wij moeten een duurzame levensstijl ontwikkelen die mensen opwindt. De milieubeweging is er wereldwijd niet in geslaagd een verbinding te leggen tussen duurzaamheid en de wensen en dromen van de gemiddelde burger. Dat moet ons in China wel gaan lukken."

Wij in het Westen zien China nog vooral als een enorme bedreiging: de bevolkingsexplosie, de grotere welvaart, de enorme stijging in de vraag naar energie. De ontwikkelingen in China worden gezien als de grootste milieubedreigingen van de komende jaren. Is die vrees terecht?

"Ja en nee. Er is reden voor angst en voor optimisme. Er gebeurt echt heel veel in China op het gebied van duurzaamheid. Het besef dat er iets moet veranderen leeft wel degelijk. China zal in de komende jaren veel meer energie nodig hebben, er zal dus meer vervuiling komen. Dat is een feit. Het land zal grondstoffen moeten gaan importeren.

"Ik denk dat een volgende oorlog zal gaan om grondstoffen. Maar anderzijds, denk ik ook dat de wereld zal kunnen profiteren van China's zoektocht naar een groene samenleving."

"Met JUCCCE (zie onder artikel) zijn we betrokken bij de permanente scholing van burgemeesters. Burgemeesters zijn sleutelfiguren in China. Zij heersen over koninkrijkjes, met vaak wel een paar miljoen inwoners. Ze moeten zich geregeld laten bijscholen. Wij zijn daarbij betrokken. Als wij die burgemeesters enthousiast krijgen voor duurzame projecten, dan is succes al bijna verzekerd.

"Samen met Philips in Nederland hebben we 100.000 energiezuinige lampen weggegeven aan Chinese steden. Dat lijkt misschien niet veel, maar het is een begin. We hebben cursussen over afvalverwerking en schoon water opgezet voor burgemeesters. CocaCola heeft ons geholpen met een project voor hergebruik van plastic flesjes. We werken samen met de grote topbedrijven, de multinationals."

Intussen tikt de tijd door. Waar staat de Chinese overheid in deze discussie?

"China wordt geleid als een multinational. Iedere vijf jaar wordt door de communistische partij de nieuwe koers bepaald. Op korte termijn moeten er fundamentele keuzes worden gemaakt. In feite wordt China iedere vijf jaar een nieuw land. In de kern is China een kapitalistische, ondernemende samenleving, die leert van fouten en experimenten.

"In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht is China een van de landen die zich het meest zorgen maken over de gevolgen van klimaat­verandering. Het klopt, China heeft nog geen grenzen gesteld aan de uitstoot van CO2.

"Dat komt doordat het land op dit moment niet in staat is die normen te handhaven, omdat de technologie om emissies te meten ontbreekt. Maar dat zal niemand hardop zeggen. Intussen worden er in het land op grote schaal experimenten uitgevoerd. Maar China kan het niet alleen. We hebben alle experts van de wereld nodig."


Internationaal expert in duurzame ontwikkeling

Peggy Liu geldt internationaal als een expert op het gebied van de overstap van China naar duurzame energie. Geboren en opgeleid in de Verenigde Staten, woonde ze acht jaar in China. Ze is voorzitter van JUCCCE, een Amerikaans-Chinees samenwerkingsverband voor schone energie.

Liu is in 2008 door Time Magazine uitgeroepen tot milieuheld, 'Hero of the environment'. Ze was adviseur van het Clinton Global Initiative, een internationale organisatie van politici en zakenmensen die oplossingen zoeken voor 'de meest dringende uitdagingen in de wereld'. Ook het World Economic Forum, de conferentie van kopstukken uit politiek en bedrijfsleven in Zwitserland, luisterde naar haar adviezen.

Peggy Liu studeerde aan de pres­tigieuze Massachusetts Institute of Technology (MIT) en organiseerde onder de vlag van deze Amerikaanse universiteit in 2007 in Shanghai een groot internationaal forum over de toekomst van de energievoorziening in China. Daar is toen ook JUCCCE opgericht.

Liu is het geloof in omvangrijke internationale milieuconferenties kwijtgeraakt. Volgende maand komen duizenden milieu-experts en politici bijeen in Rio de Janeiro voor 'Rio+20', precies twintig jaar na het wereldwijde milieucongres dat destijds ook in de Braziliaanse hoofdstad werd gehouden.

Liu zal er niet bij zijn. "Die massale conferenties zijn iets van vroeger. Ze zijn chaotisch, te groot. Ik ken een heleboel mensen, belangrijke milieuexperts,  die daar ook niet meer heen gaan. Het is iets van de oude tijd. Het zijn oude structuren die lang geleden nog werkten. We leven nu in de tijd van online platforms en sociale media."

Peggy Liu is ervan overtuigd dat sociale media, zoals Facebook en Twitter (Weibo in China), effectiever zullen zijn in het beïnvloeden van grote groepen mensen in de overgang naar duurzaamheid. De tijd dringt, zegt ze, alleen door een compleet andere levensstijl kan China een milieuramp af-
wenden.

Liu was deze week in Nederland, waar ze in Rotterdam sprak tijdens de besloten conferentie WWF Next, georganiseerd door het Wereld Natuur Fonds, dat 50 jaar bestaat. Ze ontvouwde daar haar 'China Dream', een duurzame variant op de 'American Dream', dat modelstaat voor een levensstijl die in de afgelopen decennia de westerse wereld voor grote milieuproblemen heeft geplaatst.


Lees verder na de advertentie

 
In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht is China een van de landen die zich het meest zorgen maken over de gevolgen van klimaat­verandering.

Elektrische fietsen veroveren de Chinese markt: 120 miljoen Chinezen bezitten er een. © EPA

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie