Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De polder kan niet wachten tot de lente losbarst

Groen

Johan Nebbeling

© Johan Nebbeling
Het mooiste Nederland

De lente staat op uitbreken, maar moet nog even wachten. Dat maakt een wandeling door de polder-natuur van de West-Betuwe rond Fort Asperen en de Linge des te mooier.

De Nederlandse poldernatuur is misschien wel het mooist nét voor de lente losbarst. De weilanden zijn - op een paar schapen na - nog leeg en zompig. Hier en daar klinkt het tinkelend geluid van water dat uit een drainagepijp druppelt. De bomen staan met hun kale takken als staketsels scherp tegen de horizon afgetekend; het zicht, ongehinderd door bladergroei, is daardoor onbelemmerd eindeloos.

Lees verder na de advertentie

Een te vroeg insect steekt haastig voor je voeten de weg over, vogels maken zich voorzichtig op voor hun jaarlijkse paringsritueel, geschuifel in de bosjes, een plotse beweging in de sloot naast je, de eerste wilgenkatjes wiegend in teer zonlicht: overal om je heen zindert het van het leven, dat bijna niet kan wachten tot het zover is. Nog even, nog even...

De Nederlandse poldernatuur is misschien wel het mooist nét voor de lente losbarst

Fort Asperen is het begin- en eindpunt van mijn pre-lente wandeling door de West-Betuwe. Het stroomgebied van de Linge was voor de uitvinding van de militaire luchtvaart van groot belang voor de landsverdediging en daarom vergeven van de waterbouwkundige militaire verdedigingswerken en forten. Veel van die bouwwerken kregen de laatste decennia een nieuwe bestemming. Zo ook Fort Asperen, dat 32 jaar furore maakte als ‘kunstfort’ met spraakmakende en goedbezochte exposities en manifestaties van eigentijdse kunstenaars.

Voorbij die tijd. Dankzij de fijne nieuwe zakelijkheid die onze (voormalige) overheidsdiensten in haar greep heeft, is er een einde gekomen aan Kunstfort Asperen. De stichting die tientallen jaren met veel elan en durf eigentijdse exposities en manifestaties organiseerde, kon niet voldoen aan de nieuwe eisen van eigenaar Staatsbosbeheer en gooide op 1 januari het bijltje erbij neer. Nu wacht het fort op een nieuwe bestemming; waarbij het zeer de vraag is of er een betere bestemming voor zal worden gevonden dan die van kunstfort.

Maar alla, de omgeving is te mooi om lang te simpen over het goede werk van onze nationale houtvesters! Voor ik 500 meter heb gelopen, ben ik al drie historische sluizen over en heb ik vanaf de Nieuwe Zuiderlingedijk een blik kunnen werpen op het historische, deels ommuurde dorp Asperen. Pittoresk is een woord dat Asperen past als een handschoen. De bakstenen kerktoren, die in dit verder platte land kilometers in de omtrek als baken fungeert, staat - heel lief - een beetje scheef. Niks om ongerust over te worden, dat is al zo sinds de bouw in de 15e eeuw.

Ik sla linksaf de Lingedijk op, passeer nog kale boomgaarden met hun in het gelid opgestelde palenrijen en ontmoet spaarzame andere wandelaars en fietsers. Die - anders dan in de Randstad - stuk voor stuk vriendelijk gedag zeggen. Het stelt misschien niks voor en het is zo vrijblijvend als wat, dat groeten, maar het maakt toch een wereld van verschil. “Heerlijk om er even helemaal uit te zijn”, staat op een bord langs de dijk. Zo is het maar net.

Hindernisbaan

Even verderop passeer ik het Fort bij de Nieuwe Steeg, dat na een renovatie in 2011 als GeoFort door het leven gaat. Het is een museum en pretpark ineen, dat in het teken staat van cartografie en navigatie. Klinkt saai misschien, maar het educatieve themapark GeoFort is in 2016 wel mooi uitgeroepen tot ‘het beste kindermuseum van de wereld’, zo meldt een bord trots.

Niet niks inderdaad. Wellicht speelt een rol dat het GeoFort zwaar inzet op digitale middelen, het enige waar een kind vandaag de dag nog mee in beweging te krijgen is. Alhoewel: buiten vermaakt een groepje scholieren zich heel analoog gierend van de lach op een hindernisbaan.

Boven de weidevelden langs de Vijfhoevenweg - een lange, kaarsrechte bomenlaan - zweeft een buizerdpaartje op zoek naar eten. Hun klaaglijke kreten verontrusten een groepje kraaien, dat dapper de confrontatie aangaat met de veel grotere en sterkere tegenstanders.

Het steekspel in de lucht eindigt onbeslist; op de achtergrond trekt een hoog vliegtuig stilletjes een dubbel helderwit condensspoor tegen de blauwe hemel. Verderop glijden onhoorbaar auto’s over de provinciale weg. De stilte wordt alleen even verstoord door de zoemende banden en de ratelende ketting van een prille wielrenner die, met een licht rugwindje, op hoge snelheid voorbij zoeft.

Tekst gaat verder onder de afbeelding. 

© Johan Nebbeling

Even verderop voert mijn wandeling onder langs de provinciale N848. Ik moet hier bijna waden door het afval dat passerende automobilisten uit hun raampjes gooien onder het mom van ‘weg is weg’. Van koffiebekertjes tot bierblikjes, van verf- emmers tot sigarettenpakjes, van stroomverdelers tot kapotte kinderstoeltjes: de Stichting Nederland Schoon heeft hier nog veel werk te doen.

Het is zwaar lopen op het zuigende, modderige pad door het moerasachtige rivierbosje dat mij bij een waterplas brengt. Watervogels van allerlei soorten en maten schrikken zich te pletter bij mijn plotselinge verschijnen en maken zich luid snaterend, kwekkend en joelend uit de voeten. Sorry jongens.

De kerktoren van Asperen piept net boven de Nieuwe Zuiderlingedijk uit en even later kom ik terug op mijn startpunt, Fort Asperen. Onder een afdakje bij de fortwachterswoning hangt de was buiten te drogen. Ook een teken dat de lente in aantocht is.

Lopen langs de linies

De rondwandeling rond Fort Asperen is een van de dertien wandelingen uit de wandelgids ‘Lopen langs de linies’ van uitgeverij Gegarandeerd Onregelmatig (€ 14,95). Start- en eindpunt van deze ongeveer 8 kilometer lange wandelroute is Fort Asperen, Langendijk 60 in Acquoy. De wandelroute en een bijbehorende kaart zijn ook te downloaden op wandelzoekpagina.nl(€ 2,50).

Horeca: Eethuis De Kazerne, Voorstraat 89, 4147 CB Asperen, GeoFort 3D Café, Nieuwe Steeg 74, Herwijnen. Let op: deze wandeling is niet geschikt voor mensen die slecht ter been zijn of rolstoelers.

Ontdek meer bijzondere, mooie plekken in het Nederlandse landschap in ons dossier

Deel dit artikel

De Nederlandse poldernatuur is misschien wel het mooist nét voor de lente losbarst