Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De mooiste boom van Drenthe heeft de loterij gewonnen

Home

Emiel Hakkenes

De eikenboom van Beilen. Foto: Werry Crone


In iedere provincie staan markante bomen, die iedereen kent. Achter deze oude kolossen zit vaak een bijzonder verhaal. Trouw spreekt met de verzorgers van twaalf oude bomen in twaalf provincies. Vandaag de zomereik in Beilen, Drenthe.

Een boom, zegt Henk Lanting van het bomenteam van de gemeente Midden-Drenthe, mag tegenwoordig nauwelijks nog gewoon boom zijn. “We zien een boom al gauw als een bedreiging. De takken mogen niet over de weg hangen. Op het boerenland moet de trekker er langs kunnen. Zijn schaduw mag zonnepanelen op huizen niet hinderen. “Waar kan een boom nog ongestoord groeien? De kans om echt oud te worden is voor een boom bijna nul.”

Lees verder na de advertentie
Het is alsof deze boom de loterij heeft gewonnen

Zo bezien heeft de zomereik op het grasveld aan de Esweg in Beilen geluk gehad. “Voor hem heeft alles meegezeten”, zegt Lanting. “Het is alsof deze boom de loterij heeft gewonnen.”

Iedereen weet waar de dikke boom van Beilen staat. Het is een herkennings- en ontmoetingspunt voor velen. Van verliefde paartjes, tot, zoals vandaag, twee oudere dames die bij de boom hebben afgesproken als startpunt voor een fietstochtje. Vorige week nog werd hij door de Bomenstichting uitgeroepen tot mooiste boom van Drenthe. De zomereik is opvallend hoog en breed uitgegroeid. Naar verluidt werd de boom meer dan 350 jaar geleden geplant als grensmarkering van de es, maar documenten die deze ouderdom bewijzen zijn er niet. Ook duidt de stamomtrek op een jongere leeftijd. Roel Reintjes, de befaamde Drentse dichter, dichtte over de dikke boom: ‘zien stam is máchtig, dik en groot – met dree man te umspannen.’ “Dat red je niet”, zegt Lanting. “En ook niet met vier man.” Hij schat de boom op hooguit 250 jaar oud.

Wat moeten boomverzorgers doen om een boom zo oud te laten worden? “Niets”, zegt Lanting. “Hoe minder hoe beter.” Dat is ook weer niet helemaal waar, zegt hij er achteraan. In Midden-Drenthe krijgt de boom elke drie jaar een vta. “Visual tree assesment”, vertaalt Lanting. Wat dat inhoudt? “Beetje kijken. Heeft de stamvoet schade of zwam? Zit de kruin goed in het blad? Zo zie je of hij nog gezond is.”

Niets overkomen

Zijn goede gezondheid op deze hoge leeftijd, laatst vastgesteld bij de vta van 2015, zegt Lanting, komt vooral door wat de boom níet overkomen is. Een dikke eik in een houtwal of wei wordt vaak aangevreten door dieren. Dat is hier niet gebeurd. Er is ook geen blikseminslag geweest. Hij heeft geen last gehad van de processierups. Hij staat niet in de schaduw van andere bomen. Zijn wortels zijn niet beschadigd bij de aanleg van bestrating, riolering of kabels in de grond.

Foto: Werry Crone
Een keer heeft de zomereik het echt zwaar te verduren gehad

In de loop der jaren is de boom wel een paar keer geholpen. Bij de laatste reconstructie van de Esweg waaraan hij staat, is de weg nog iets verder van de boom af gelegd. En kijk, wijst Lanting, daarboven wordt de boom bijeengehouden door negentien boomankers. “Dat zijn staalkabels. Je moet het zien als een looprekje of een rollator voor de boom.”

Zover Lantings herinnering strekt, heeft de zomereik het één keer echt zwaar te verduren gehad: tijdens de beruchte zware ijzel van 2 maart 1987. Door flinke regenval in het noordoosten van het land tijdens temperaturen onder nul werd een ijslaag van enkele centimeters dik gevormd. Onder het gewicht van die ijslaag vielen elektriciteitsmasten om en braken bomen. In de provincie Drenthe raakte het merendeel van alle bomen beschadigd, in de stad Groningen de helft. Van de dikke eik van Beilen spleten sommige takken en andere braken af. Vooral aan de noordkant raakte de kruin van de eik beschadigd. Maar, wijst Lanting, de boom heeft zich kranig geweerd en is goed hersteld.

Foto: Werry Crone

In het gras rond de eik is een grote geelbruine ring zichtbaar. Lanting past met lange stappen af wat de straal is: een meter of twintig. Dat betekent dat de wortels van de zomereik uitwaaieren in cirkel met een diameter van wel veertig meter. “Dat is dan ook de diameter van de kruin. Een boom is onder de grond even groot als boven de grond.” En die ring in het droge gras laat zien waar de boom zijn water vandaan trekt.

Wat het ergste is dat de boom nu zou kunnen overkomen? Dat kan Lanting zo een twee drie niet bedenken. “Als er nu een auto tegenaan zou knallen, gaat de boom echt niet om. Hij is dan ook niet meteen dood, maar de wond gaat misschien wel inrotten, en over 50 jaar kan dat fataal worden. En bliksem, ja bliksem kan een joekel van een boom vellen.” En wat de mens het beste kan doen om de boom nog ouder te laten worden? “Helemaal niets.”

Lees ook eerdere verhalen in deze serie:
Hans, Grietje en de heks in Arnhem
Onder deze linde gaan verkeringen aan en uit
De markante plataan bleef gespaard in de oorlog
Een reus met zeven armen
Uit hoeveel bomen bestaat de eeuwenoude beuk van Niebert?
Een statige boom in een Fries park in Engelse stijl



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Het is alsof deze boom de loterij heeft gewonnen

Een keer heeft de zomereik het echt zwaar te verduren gehad