Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De mannetjesparadijsvogels houden er een losbandig en promiscue leventje op na

Groen

Jelle Reumer

Bij veel soorten paradijsvogels is het mannetje extreem fraai vormgegeven. Het is evolutionair gezien hetzelfde als de bekende pauwestaart of een groot hertegewei; imponeergedrag van mannelijke zijde. © AFP
Jelle's weekdier

Wat hoort in het rijtje niet thuis: Jersey, Cyprus, Texel, Nederland, Kaaimaneilanden. U denkt Nederland, want de rest zijn eilanden, maar dan heeft u het mis. Texel is de vreemde eend in de bijt, want de rest zijn belastingparadijzen.

De kranten staan deze week bol van de Paradise Papers. De ene na de andere saillante onthulling springt in het oog, afgewisseld met minstens zo pikante berichten over #MeToo-toestanden. Geld en seks, tja. De naam Paradise Papers is natuurlijk afgeleid van het begrip belastingparadijs. En de term belastingparadijs grijpt weer terug op het bijbelse paradijs, de Hof van Eden, de toestand waarin de wereld verkeerde voordat zich die affaire met de slang en de appel voordeed. In een paradijs is alles ideaal, leven hert en leeuw vredig naast elkaar. Geen ellende, oorlog of wreedheden, maar slechts liefde en een paradijselijk zwitserlevengevoel.

Lees verder na de advertentie

Er is, behalve die Papers, ook een diergroep naar het paradijs genoemd: de paradijsvogels. Dit is een familie van middelgrote en aan kraaien verwante vogels die uitsluitend voorkomen op Nieuw-Guinea, sommige Molukken en in noordoostelijk Australië. Bij veel soorten paradijsvogels is het mannetje extreem fraai vormgegeven. De dieren zijn getooid met lange staartveren, vreemde waaiers of andere vaak fel gekleurde versiersels. Het is evolutionair gezien hetzelfde als de bekende pauwestaart of een groot hertegewei; imponeergedrag van mannelijke zijde.

Feitelijke nutteloze versieringen 

Zulke feitelijk nutteloze versieringen ontstaan als gevolg van zogenoemde seksuele selectie en in het geval van de paradijsvogels is dit mede mogelijk gemaakt door een gebrek aan roofdieren. Met felle kleuren val je nogal op en door die lange en onhandige aanhangsels kun je ook niet makkelijk wegvluchten, maar als opvallen niet gevaarlijk is en vluchten niet nodig, maak je met al die protserigheid wel veel indruk op de vrouwtjes.

Als opvallen niet gevaarlijk is en vluchten niet nodig, maak je met al die protserigheid wel veel indruk op de vrouwtjes

Verreweg de bekendste van de ongeveer veertig soorten is de grote paradijsvogel, Paradisaea apoda. Deze Latijnse naam betekent letterlijk 'pootloze paradijsvogel'. Dat is natuurlijk vreemd, want paradijsvogels hebben net als alle andere vogels gewoon poten. Het is een gevolg van de vroegere handel in paradijsvogelhuiden. Menige paradijsvogel eindigde zijn aardse bestaan op een Europese dameshoed. Daartoe werden de arme vogels in Azië uit de boom geschoten en gevild en als geprepareerde huid naar Europa verscheept. De poten waren er dan al vanaf gehaald, want die staan minder leuk op een dameshoed.

Referentiemateriaal 

De wetenschapper die de grote paradijsvogel in de achttiende eeuw zijn wetenschappelijke naam gaf (dat was overigens niemand minder dan de grote Zweedse bioloog Carolus Linnaeus!) had als referentiemateriaal geen complete vogel, maar slechts zo'n huid ter beschikking. Daar zaten dus geen poten aan en in de veronderstelling dat het preparaat een compleet exemplaar betrof, was de vergissing snel gemaakt. Het is een wetmatigheid dat namen niet meer mogen worden gewijzigd, ook niet in geval van een dergelijke vergissing. De grote paradijsvogel staat sindsdien pootloos in de boeken.

Die bizar versierde mannetjesparadijsvogels zijn trouwens doorgaans polygaam. Ze houden er een losbandig en promiscue leventje op na, waarmee we toch weer bij #MeToo zijn terechtgekomen; niets menselijks is de paradijsvogel vreemd.

Vind hier het dossier van al Jelle's weekdieren.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Als opvallen niet gevaarlijk is en vluchten niet nodig, maak je met al die protserigheid wel veel indruk op de vrouwtjes