Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De klimaatverandering heeft ook gevolgen voor natuurfotografen

Groen

Zoë Toet

Macrofotograaf Leon Baas maakt kleurrijke, bijna surrealistische close-ups van insecten, hier een rode mier. © Leon Baas

Topfotografen van over de hele wereld zijn opgetrommeld voor de derde editie van het Nature Talks Photo Festival, dit weekend in Ede. ‘De rol van fotografen is verschoven. We moeten meer dan ooit de harde waarheid laten zien.’

Op het Nature Talks Photo Festival worden honderden natuurfoto’s getoond van fotografen uit alle landen. Innemende beelden van wilde dieren, uitgestrekte landschappen, macrofotografie van sjouwende mieren en extreem natuurgeweld; alles passeert de revue. Er zijn zowel workshops en lezingen als natuurfilms en diners met sprekers.

Lees verder na de advertentie

Maar het festival heeft nog een andere functie: bewustwording. Voor veel fotografen eindigt hun werk niet langer bij het afleveren van prachtige beelden. In hoeverre is de natuurfotograaf een natuurbeschermer geworden?

De Nederlandse fotograaf Leon Baas is een van de sprekers op het Nature Talks Photo Festival. Hij is macrofotograaf: zijn werk bestaat uit kleurrijke, bijna surrealistische close-ups van insecten. Juist met de kleine kruipertjes die hij vastlegt, gaat het niet goed. Onderzoek van de Radboud Universiteit in Nijmegen toonde in mei al aan dat de insectenwereld de afgelopen decennia sterk is uitgedund: de afnames in natuurgebieden schommelen per soort tussen de 54 procent (nachtvlinders) en 72 procent (loopkevers).

Het is vele malen lastiger dan vroeger om bepaalde soorten te vinden en te fotograferen. Dat is alarmerend.

Leon Baas, macrofotograaf

Volgens Baas maken natuurfotografen dit soort schrikbarende processen van dichtbij mee. “Ik zit veel op dezelfde werkplek, op de Veluwe. Ik aanschouw dus heel goed hoe het gebied zich ontwikkelt”, legt hij uit. “Sommige soorten waren veelvuldig aanwezig – ik hoefde niet veel moeite te doen, of ik stuitte op grote groepen die ik kon vastleggen. Dat is nu wel anders. Het is vele malen lastiger om bepaalde soorten te vinden en te fotograferen. Dat is alarmerend.”

Dat merkt ook een andere Nederlandse fotograaf die zich inzet voor de natuur: landschapsfotograaf Theo Bosboom, wiens nieuwe boek op het festival gepresenteerd wordt. Bosboom richt zich vooral op details in de omgeving: patronen in het zand, rimpels in het water, ritselende bladeren. “Hierdoor heb ik veel te maken met de ingetogen kanten van de natuur. Dus geen opvallende, ‘bekende’ dieren, maar juist de kleintjes, de insecten”, vertelt Bosboom.

“Mensen besteden hier weinig aandacht aan, maar insecten zijn de basis van het ecosysteem. Als ze wegvallen, hebben wij ook een probleem. Ik denk dat veel mensen hun belang onderschatten.” Volgens hem is het belangrijk dat deze dieren een podium krijgen – zoals op het festival.

Niet alleen mooie plaatjes

“Hoe we nu met de natuur omgaan, dat werkt gewoon niet”, zegt Theo Bosboom. “Er is een zekere mate van bewustwording gaande, maar dat kan nog wel meer. Beelden zijn vaak krachtiger dan woorden. Ze komen harder binnen bij mensen. Dus wie kan deze boodschap beter brengen dan fotografen?”

Niet alleen verschuift de rol van de natuurfotograaf naar de educatieve kant, tegelijkertijd wordt het ook steeds moeilijker om het beroep überhaupt uit te oefenen, vertelt de Zweedse natuurfotograaf Staffan Widstrand, bekroond met vele prestigieuze prijzen. “De fauna en biodiversiteit nemen af, dat is het lastigste aan natuurfotograaf zijn in deze tijd”, aldus Widstrand. “We hebben het veel over klimaatverandering, maar het verlies aan diersoorten, groot en klein, is het echte probleem.” Widstrand definieert zich zelfs als conservation photographer: natuurbescherming speelt de hoofdrol in zijn werk.

“We leven in een kritieke tijd voor de wildstand”, schetst Widstrand. “De rol van fotografen is steeds groter geworden. Het is niet meer genoeg om alleen maar mooie plaatjes te schieten. We moeten mensen inspireren, wakker schudden, en hen nu, meer dan ooit, de harde waarheid laten zien.”

De natuur spreekt

Stichting Nature Talks, de organisator van het festival, zet zich in voor het bevorderen van natuurbescherming- en bewustzijn. “Het Nature Talks Photo Festival is bedoeld voor natuur- en fotoliefhebbers”, zegt mede-organisator Lesley de Beer. Maar het gaat ook over natuurbescherming en -behoud. “We vinden het ook belangrijk dat we een verhaal vertellen: het gaat niet goed met de natuur en wildlife. Het festival heeft dus ook een educatief karakter.”

De eerste twee edities trokken zo’n 2500 bezoekers. Het programma is uiterst divers, met lezingen van Nederlandse en internationale fotografen, natuurfilms, maar ook diners, masterclasses, foto-exposities en een grootschalige fotografiebeurs.

Het festival is ook verbonden aan een prestigieuze fotowedstrijd: de ‘Nature Photographer of the Year’, een prijs die te gewonnen kan worden door zowel amateurs als professionele natuurfotografen wereldwijd. Van de opbrengsten van de deelnemersgelden wordt een deel aan verschillende kleinschalige natuurbeschermingsprojecten besteed. 

Meer informatie: www.naturetalks.nl

Lees ook:

Lyrische dialoog met de natuur

In zijn geboortestad Rotterdam is de eerste overzichtstentoonstelling te zien van Frans Lanting, ‘Dialogues with Nature’. De natuurfotograaf licht vijf beelden toe.

Deel dit artikel

Het is vele malen lastiger dan vroeger om bepaalde soorten te vinden en te fotograferen. Dat is alarmerend.

Leon Baas, macrofotograaf