Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De grote grazers hebben ons voor het blok gezet

Groen

Ger Groot

© Jorgen Caris

Een stukje bos, ter grootte van een krant: dat was volgens de dichter J.C. Bloem alles wat er van de natuur in Nederland nog over was. De Oostvaardersplassen bestonden nog niet, maar het is de vraag of hij zijn mening daarom zou hebben herzien. Het is een flink gebied, maar te klein om er een spelletje ‘ongerepte natuur’ mee te kunnen spelen, zo is de afgelopen maanden veelvuldig opgemerkt.

Lees verder na de advertentie

Omgekeerd kun je je afvragen of Nederland nog wel ongerepte natuur tolereert. De activisten die nu met balen hooi in hun achterbak de grote grazers bijvoeren in ieder geval niet. Het leed van uitgemergelde runderen gaat voor hen boven elk ecologisch utopisme, dat inmiddels in hun ogen tot een hel is geworden.

'Ongerept'?

Zo gaat dat wel vaker met utopismen – maar het paradoxale gevolg is wel dat de natuur nu op grond van onvervalste dierenliefde tegen zichzelf in bescherming wordt genomen. Want of je de Oostvaardersplassen nu wel of niet ‘ongerept’ noemt, dat het er in de wilde werkelijkheid van het leven vaak wreed aan toe gaat kan zelfs de mooiste BBC-natuurreportage niet verhullen. Dat ze dat maar al te lang juist wél hebben gedaan, maakt duidelijk dat wij de natuur maar slecht verdragen.

‘Een heuvel met wat villaatjes ertegen’: dat was volgens de in 1966 gestorven Bloem wat er van haar in Nederland nog restte. En ín die villaatjes het tv-scherm waarop wij wat buiten niet meer te vinden was, terugzagen in de geïdealiseerde versies van ‘Luipaard op schoot’, Flipper, Skippy, Bambi of desnoods Lassie – om van hun huidige tegenhangers maar te zwijgen.

Het zal niet voor het eerst zijn dat pure dierenliefde bij mensen nogal wat inhumaans teweegbrengt

Inmiddels hebben de grote grazers ons voor het blok gezet. Als het erop aan komt is de natuur niet lief. Willen we die illusie toch handhaven, dan moeten we – desnoods clandestien – ingrijpen met hooi in de achterbak.

Gezegend een land dat zich om zoiets druk kan maken. Misschien inmiddels wat té druk, gezien het verbale in fysieke geweld dat daarmee gepaard gaat. Om nog maar te zwijgen van de godgeklaagde vergelijkingen met het leed in concentratiekampen: volgens sommige actievoerders kennelijk een soort Oostvaarderplassen in mensengedaante.

Natuurlijke agressie

Het zal niet voor het eerst zijn dat pure dierenliefde bij mensen nogal wat inhumaans teweegbrengt. Maar ironisch is het wel. In de strijd om ‘pure natuur’, die bij minnaars van diezelfde natuur nu juist niet puur mag blijven, komt in henzelf een natuurlijke trek naar boven die het floers van aangename beschaafdheid ruw doorbreekt. Terwijl de harde strijd om het bestaan binnen de hekken van de Oostvaardersplassen door bijvoerende activisten wordt geciviliseerd, raakt in de strijd buiten die hekken de kunstmatige vrede tussen mensen verstoord door de natuurlijke agressie die de beschaving nu juist tracht te temmen.

Dat biedt bijna net zo’n onaangename aanblik als de stervende grazers daarbinnen – en opnieuw vraag je je af met hoeveel sarcasme de beschaving zelf ons hier een loer draait. Hoe humaner we willen zijn, des te venijniger lijkt de natuurlijke wildheid te moeten worden die nog altijd sluimert op de bodem van onze ziel.

‘Natuur is voor tevredenen of legen,’ zo begon Bloem zijn gedicht. Van die tevredenheid is rond de Oostvaardersplassen weinig meer te merken. Domweg gelukkig is een mens, die zijn natuur al lang geciviliseerd meent te hebben, dan misschien alleen nog in de Dapperstraat. Op de dagmarkt daar kom je grote grazers uitsluitend tegen als biefstuk of sudderlap.

Lees ook: Kat- en muisspel in de Oostvaardersplassen: 'Daar is de politie al!'

Nog iedere dag trekken er activisten naar de Oostvaardersplassen om dieren bij te voeren.

Lees meer columns van Ger Groot

Ger Groot doceerde filosofie aan de universiteiten van Rotterdam en Nijmegen. Voor Trouw bekijkt hij de actualiteit door een filosofische bril.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Het zal niet voor het eerst zijn dat pure dierenliefde bij mensen nogal wat inhumaans teweegbrengt