Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De Duurzame Troonrede: Het besef breekt door, dus ga aan de slag!

Groen

Maurits Groen

Maurits Groen houdt vanmiddag zijn Duurzame Troonrede © anp

Vanmiddag spreekt ondernemer/uitgever Maurits Groen de Duurzame Troonrede uit in de oude vergaderzaal van de Tweede Kamer aan het Binnenhof. Hieronder een samenvatting van zijn rede.

Lotgenoten!

Ook al is de gemiddelde mondiale temperatuurstijging nog slechts 1 graad, de negatieve gevolgen van klimaatontwrichting beginnen zich inmiddels overal ter wereld te manifesteren. Ook in Nederland, zij het vooralsnog op beperkte schaal.

Het is daarom zeer verheugend dat het gelukt is op 12 december vorig jaar in Parijs een klimaatverdrag te sluiten. Feitelijk is het niet minder dan een quantum-sprong in het bewustzijn van de mensheid. Voor het eerst immers heeft de mensheid op basis van wetenschappelijke inzichten een fundamentele beslissing genomen om binnen relatief korte tijd een volledig andere basis, een andere 'aandrijfmotor', voor de wereldeconomie te zoeken.

Toch is er een grote 'maar'. Want zelfs als het verdrag in werking treedt en alle landen gaan daadwerkelijk al hun klimaatplannen voor de volle honderd procent uitvoeren, dan nog zal dat niet kunnen voorkomen dat de gemiddelde temperatuur op aarde met circa 3 graden celsius zal stijgen. En dat terwijl zelfs de 2 graden bovengrens van het Parijse verdrag slechts een fiftyfifty-kans geeft dat het met het klimaat niet ernstig uit de hand loopt.

Lees verder na de advertentie

Stoppen met fossiele energie
Daarom heeft 'Parijs', naast die 2 graden, ook aangegeven dat het streven een maximum van 1,5 graad Celsius moet zijn. Voor alle duidelijkheid: dat zou betekenen dat de mensheid het gebruik van fossiele energie binnen tien jaar geheel tot nul zou moeten hebben teruggebracht. Geen kilo kolen, geen liter olie en geen kuub aardgas meer - forever. Dat lijkt volstrekt onhaalbaar.

Het goede nieuws is echter dat in elk geval voor Nederland is onderzocht en uitgerekend dat een transitie van fossiel naar duurzaam binnen vijftien jaar wel degelijk haalbaar is, en dat onze energiekosten dan nota bene niet eens hoger worden. De binnenkort verschijnende geactualiseerde studie van Urgenda toont dat aan.

Dat zal echter wel een ongekende inspanning vergen. Het gevoel van werkelijke urgentie zal daarvoor tot in de vezels van de samenleving moeten zitten. Ook de regering kan - en moet! - daartoe een volstrekt andere houding aannemen. Tot nu toe heeft de regering de urgentie volstrekt niet laten zien.

Voor Nederland is een transitie van fossiel naar duurzaam binnen vijftien jaar wel degelijk haalbaar

Bellemeringen
Nodig is een alomvattend plan voor de verduurzaming van de Nederlandse economie: energievoorziening, industrie, landbouw en veeteelt, wonen, mobiliteit.

Er zijn talloze wetten, regels, perverse subsidieregelingen en andere belemmeringen die de overgang van de petro- naar de bio-economie in de weg zitten. Dit vergt een coördinerend ministerie van Duurzaamheid, waarin de huidige ministeries van EZ en I&M worden samengevoegd. Het is ook zeer wenselijk dat de regering het beroep in de Urgenda-zaak intrekt en op die manier aangeeft samen met burgers en bedrijven te willen optrekken.

Een tweede lakmoesproef is het op korte termijn sluiten van alle kolencentrales. Dat lijkt kapitaalvernietiging, maar het in bedrijf houden ervan is bijdragen aan toekomstvernietiging. Bovendien is sluiting van de centrales ook de goedkoopste manier om te voldoen aan de rechterlijke uitspraak over CO2-uitstootvermindering. Een krachtige Klimaatwet met daarin verankerd het principe van een forse en stijgende CO2-uitstootbeprijzing moet verder dienen als effectief sturingsinstrument van het kabinet.

Het sluiten van alle kolencentrales lijkt ka­pi­taal­ver­nie­ti­ging, maar het in bedrijf houden ervan is bijdragen aan toe­komst­ver­nie­ti­ging

Huishoudens
Ook is er urgent een Deltaplan nodig dat het volledige bestaande woning- en kantorenbestand energieneutraal maakt. Met krachtige inspanningen moet dat binnen een periode van vijftien à twintig jaar mogelijk zijn. De afgelopen jaren zijn circa 400.000 arbeidsjaren van werkloze bouwvakkers en installateurs verloren gegaan en onbenut gelaten, terwijl zij al een enorme aanzet tot die energieneutraliteit hadden kunnen geven. Met een goede regeling en overheidsgarantie hadden pensioenfondsen daarin talrijke miljarden rendabel en veilig kunnen beleggen. Die kans moeten we nu alsnog grijpen.

Door drastische efficiencymaatregelen kan het energieverbruik van huishoudens sterk dalen en door elektrificering van zowel verwarming als transport kunnen zonnepanelen en windturbines de rol van aardgas en aardolie gaan overnemen. Stimulering van slimme opslagsystemen en intelligente stroomnetten kunnen deze transitie verder bevorderen. Ook voor de industrie en het personen- en goederenvervoer moet een alomvattend plan worden gemaakt om deze binnen vijftien à twintig jaar geheel te verduurzamen.

Als mensheid vragen we van 9 augustus tot en met 31 december meer van de aarde dan verantwoord is

Meer vragen dan verantwoord
'Earth Overshoot Day' viel dit jaar al op 8 augustus. Dat wil zeggen dat we als mensheid van 9 augustus tot en met 31 december meer van de aarde vragen dan verantwoord is. We teren ernstig in op ons natuurlijke kapitaal. Tekenend is dat ook vier van de zes mensachtige apensoorten zeer ernstig bedreigd worden. Alleen met de soort homo sapiens gaat het uitstekend. Tot nu toe.

We zijn samen afhankelijk van en daardoor ook verantwoordelijk voor wat Wubbo Ockels ons 'ruimteschip Aarde' noemde. Gelukkig breekt dat besef steeds meer door, en hebben we ook steeds meer de kennis en de middelen om daar een goede invulling aan te geven.

Daarom: aan de slag! We hebben geen tijd te verliezen!

Deel dit artikel

Voor Nederland is een transitie van fossiel naar duurzaam binnen vijftien jaar wel degelijk haalbaar

Het sluiten van alle kolencentrales lijkt ka­pi­taal­ver­nie­ti­ging, maar het in bedrijf houden ervan is bijdragen aan toe­komst­ver­nie­ti­ging

Als mensheid vragen we van 9 augustus tot en met 31 december meer van de aarde dan verantwoord is