Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De Duurzame 100 begon met een schoenendoos vol visitekaartjes

Groen

Dorien Pels

© Trouw
Duurzame 100

Hoe kwam de eerste Duurzame 100 tot stand? Dorien Pels, tegenwoordig Chef Dag bij Trouw, stond aan de wieg van de lijst en blikt terug.

Het lijkt zo’n idealistisch project, die Duurzame 100, toch heeft het commerciële wortels. Dat kwam zo: zo’n tien jaar geleden bedacht  ­marketingafdeling van Trouw het fenomeen speerpunten: onderwerpen waar de krant extra aandacht aan ging besteden omdat uit lezersonderzoek was gebleken dat onze abonnees die interessant vonden. Dat waren onder meer ­religie en filosofie, onderwijs en natuur. Of we daar ook iets leuks bij konden verzinnen, was de vraag aan de ­redactie. Een paar speciale themabijlages. Iets wat de ­aandacht trok misschien? Toen kwamen er ook nog een paar ­enthousiastelingen van de kleine idealistische tv-­omroep Llink ­binnen, die met ons wilden ­samenwerken in een 
Duurzame-Nederlanderverkiezing. Die ­samenwerking is amper van de grond gekomen, want de omroep werd uit het bestel geschrapt. Maar het plan was geboren.

Lees verder na de advertentie
Charisma en daadkracht waren de twee belangrijkste ­criteria waaraan een machtige duurzame Nederlander moest voldoen

De Volkskrant had destijds een ranglijst van machtige Nederlanders. Wat nou, stelde ik voor, als wij ook zo’n lijst maken, maar dan van machtige mensen die duurzaam bezig zijn? De timing leek juist. Al Gore had net ‘De ongemakkelijke waarheid’ ­uitgebracht, een film waarin mensen de ­gevolgen van klimaatverandering onder de neus werd gewreven. Het werd duidelijk dat iets als klimaatbeleid in Nederland nog in de kinderschoenen stond. ­Nederland had mensen nodig die de schouders ­eronder ­zouden zetten. De winnaar van onze lijst zou dan de Al Gore van Nederland worden.

Die ranglijst moest wel ergens op slaan, dus zochten we bij ons plan een statisticus; die vonden we aan de Vrije Universiteit in de hoedanigheid van universitair hoofddocent Gerhard van de Bunt. Hij raadde ons aan een expertpanel samen te stellen en met die mensen criteria vast te stellen waaraan onze invloedrijke duurzame ­Nederlanders moesten voldoen.

Al is het natuurlijk geen harde ­wetenschap, zo waarschuwde hij, zo zouden we wel een enigszins statistisch verantwoord beeld geven van wie er toe doen in de duurzame wereld, zei hij op zijn kamer, ergens in een ­bijgebouw van de Vrije Universiteit waar wij hem ­opzochten. Maar hij werkte graag mee, want hij had zelf een groen hart, zei hij.

Charisma en daadkracht

Maar waar vonden we die experts? Tien jaar geleden wist ik niet beter, of duurzaam was een stevig paar degelijke schoenen. Het woord duurzaamheid gebruikten we in de krant nog amper, het clubje redacteuren heette nog gewoon de redactie Groen. Aan de keukentafel van Jan Bom, de hoofdredacteur van het blad P+, ­People, Planet Profit, ging een ­wereld voor me open. Letterlijk keerde Jan Bom een schoenendoos met visitekaartjes om van mensen die algen en hennep kweekten, klimaatneutraal bier brouwden, hun geld investeerden in windmolens, biologische slakkenkorrels maakten enzovoort, enzovoort, ­allemaal onder de vlag van duurzaam ondernemen. Uit de berg kaartjes visten we een expertpanel bijeen.

Bom werd ook ons eerste lid van het expertpanel. Sterker nog: toen we in verschrikkelijke tijdnood kwamen, want honderd is zoveel en de deadline voor de bijlage kwam zo snel, heeft hij zelfs meegeschreven aan de biografieën voor de bijlage.

Charisma en daadkracht waren de twee belangrijkste ­criteria waaraan een machtige duurzame Nederlander moest voldoen, vond destijds het panel, dat bijeenkwam in een vergaderzaal bij Trouw. Mensen met macht en goede bedoelingen die multinationals, de politiek en het grote ­publiek konden overtuigen dat de planeet naar de haaien gaat als we niet nu in actie komen. Het leuke was dat al deze experts naderhand hun hand in het vuur staken voor de Duurzame 100. Hoogleraar Frans Berkhout van de Vrije Universiteit stond de ochtend van het verschijnen heel vroeg op om op de radio enthousiast te vertellen over het project.

Oudere mannen

Het panel kreeg veel huiswerk. Ze verzamelden namen, brachten die lijst terug tot honderd en ­hebben die allemaal beoordeeld op zes criteria. Al die gegevens tikten we op de redactie in SPSS, een ­statistisch computerprogramma, waar Van de Bunt met de juiste ­formules een ranglijst uit toverde.

Tada, daar hadden we de ­winnaar: Pieter Winsemius, op de hielen gevolgd door Rabobankdirecteur Herman Wijffels. Die eerste keer waren het relatief veel ­oudere mannen, veel oud-politici, mensen naar wie geluisterd werd, hoopte het expertpanel. In latere versies kwam het accent meer op de doeners en werd de lijst ook wat jonger en vrouwelijker.

Monnikenwerk

Hoezeer de lijst ook een sociaal netwerk is, werd ­zichtbaar de tweede keer dat de Duurzame 100 uitkwam, in 2010. Duurzame ­lobbygroep Urgenda, onder leiding van Marjan Minnesma, organiseerde een avond waar
de ­winnaar bekend werd gemaakt en alle ­honderd kwamen ­bijeen aan grote ronde tafels om biologisch te eten in de ­bibliotheek in Almere die nog in – duurzame – aanbouw was. Uit de terugblikinterviews van de redactie Duurzaamheid en Natuur deze afgelopen weken blijkt dat veel van hen daar wat aan hebben gehad. Vaak genoeg noemen ­mensen hun notering in de Duurzame 100 in hun cv. En omgekeerd wist de krant de mensen op de lijst te vinden voor journalistieke ­verhalen.

Twee keer ben ik samensteller geweest, daarna namen collega’s het over. Honderd mensen ­benaderen, honderd ­biografietjes schrijven, honderd mensen uitnodigen: het is monnikenwerk dat nu al voor het tiende jaar gedaan is. Ik maak me geen enkele illusie dat de experts en collega’s in latere jaren altijd liefdevol aan de grondleggers hebben ­teruggedacht.

Wie staan er dit jaar in de Duurzame 100? Bekijk de lijst op trouw.nl/Duurzame100.

Lees ook interviews, achtergrondverhalen en beschouwingen over de Duurzame 100 in ons dossier. 

Deel dit artikel

Charisma en daadkracht waren de twee belangrijkste ­criteria waaraan een machtige duurzame Nederlander moest voldoen