Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De Blauwe Ster heeft tweehonderd leerlingen en nul CO2-uitstoot

Groen

Charlot Verlouw

Annemarie van Doorn, directeur van de Dutch Green Building Council en Reiner Rom, verantwoordelijk voor de huisvesting van De Blauwe Ster. © Patrick Post

Gebouwen moeten flink verduurzamen om de doelen van het klimaatakkoord van Parijs te halen. De Blauwe Ster, een basisschool in Monnickendam, is al zover.

"Dus jullie zijn helemaal van het gas af?" vraagt Annemarie van Doorn, directeur van de Dutch Green Building Council, terwijl ze door de gangen van basisschool De Blauwe Ster in Monnickendam wandelt. Het is er vanwege de zomervakantie stil, alleen de kinderstemmen van de buitenschoolse opvang klinken op de achtergrond. "Ja, we gebruiken infraroodpanelen", antwoordt Reiner Rom, die de huisvesting van deze en andere scholen coördineert. "Geweldig", zegt Van Doorn. "Het kan dus wel."

Lees verder na de advertentie

Het gebouw van De Blauwe Ster ziet er van buiten niet heel bijzonder uit. Gewoon een school met de deuren wagenwijd open, een schoolplein en een hek. Ook binnen valt het niet op dat het gebouw anders is dan andere, behalve dat er geen radiatoren onder de vensterbanken zitten. Dat is de eerste aanwijzing. Het gebouw van De Blauwe Ster is onlangs duurzaam gerenoveerd. De school gebruikt geen gas, het dak ligt vol zonnepanelen en de toiletten zijn waterbesparend. De CO2-uitstoot van de school met meer dan tweehonderd leerlingen is nul.

Als ik dacht dat het niet zou kunnen, ging ik wel weer in de ver­sla­vings­zorg werken

Annemarie van Doorn, directeur van de Dutch Green Building Council

Het is een voorbeeld van duurzame renovatie zoals Annemarie van Doorn het graag ziet. De stichting Dutch Green Building Council (DGBC) die zij leidt, wil de gebouwde omgeving verduurzamen. Onlangs lanceerde de DGBC het Deltaplan Duurzame Renovatie, een meerjarig verduurzamingsprogramma voor winkels, kantoren, ziekenhuizen en logistieke centra. Al deze gebouwen moeten 'Paris Proof' worden; voldoen aan de voorwaarden van het klimaatakkoord van Parijs. 

Concreet betekent dat dat de CO2-uitstoot van de gebouwen binnen zeven jaar de helft minder moet zijn, in 2040 moet de CO2-uitstoot naar nul. Het energieverbruik van kantoren moet naar 50 kilowatt-uur per vierkante meter. Nu voldoet, voor zover DGBC weet, pas één kantoor in Nederland aan die laatste voorwaarde: het kantoor van ABNAmro in Alkmaar. Het in 2016 gerenoveerde kantoor van a.s.r. Verzekeringen in Utrecht komt met 60 kilowattuur per vierkante meter in de buurt.

Hoger dan overheidsdoelen

DGBC is ambitieuzer dan de overheid, die een CO2-uitstoot van nul gram ambieert voor 2050. Dat is een verschil van tien jaar. Is het plan te ambitieus?

Van Doorn, opgeleid als klinisch psycholoog: "Als ik dacht dat het niet zou kunnen, ging ik wel weer in de verslavingszorg werken." Zestig partijen hebben hun handtekening onder het Deltaplan gezet, van beleggers tot aannemers en banken.

Het besef dat er iets moet veranderen is volgens Van Doorn sinds de oprichting van DGBC tien jaar geleden flink gegroeid. "Duurzaamheid was destijds nog een hype, een hobby. Toen kwam het besef dat verduurzamen wel moet, en nu is de wil er ook." Maar waarom dan boven overheidsdoelen gaan zitten? "We hebben berekend wat er nodig is om het akkoord van Parijs te halen. Dit kwam eruit", verklaart Van Doorn.

Dat gebouwen duurzamer moeten worden, staat buiten kijf. De kantoren, scholen, ziekenhuizen en magazijnen zijn verantwoordelijk voor een derde van het energiegebruik en bijna 40 procent van de CO2-uitstoot in Nederland.

De Blauwe Ster draagt daar niet meer aan bij. De infraroodpanelen in het plafond die de ouderwetse verwarming vervangen zijn bijna niet te zien, de kleur verschilt maar een beetje van de andere panelen. "Je kunt er dus ook een schilderij of foto op laten zetten", zegt Van Doorn.

De infraroodpanelen draaien op stroom uit de 154 zonnepanelen op het dak. Daarnaast zijn de muren beter geïsoleerd, evenals het dak dat door de isolatie veertien centimeter hoger is geworden.

Allerlei bezwaren

Het Deltaplan geeft een hele rij oorzaken voor het trage verloop van de verduurzaming van de gebouwde omgeving: er zijn erg veel partijen betrokken bij de renovatie van een gebouw, energiekosten zijn maar een klein deel van de totale kosten van een bedrijf (dus reductie behoort niet tot de prioriteiten) en omdat er zoveel manieren zijn om te verduurzamen, weet niemand waar hij moet beginnen.

En financiële barrières? De Blauwe Ster had geluk met een flinke subsidie van de gemeente Waterland en een groene wethouder die er vaart achter zette

"Daar is het Deltaplan voor", zegt Van Doorn. "Wij schrijven precies voor wat je zou kunnen doen. De techniek is er, het is alleen ingewikkeld. Wij helpen, tijdens ons spreekuur zijn de telefoons constant bezet door mensen die vragen hebben."

DGBC ontwikkelde enkele keurmerken en meetinstrumenten voor duurzame bebouwing. Een daarvan is BREEAM-NL, een van oorsprong Britse certificeringsmethode die is vertaald naar de Nederlandse regelgeving. Met het certificaat worden duurzaamheidsprestaties van gebouwen gemeten, sinds 2009 is het operationeel. "Dat hebben we toen met een hele brede groep ontwikkeld, inmiddels zit het ook in allerlei subsidiemaatregelingen. Eigenlijk is er in Nederland geen kantoor meer gebouwd zonder een BREEAM-NL-certificaat."

De kracht van DGBC ligt volgens Van Doorn in de onafhankelijkheid. "We zijn geen brancheorganisatie, we zijn een stichting. Ons enige belang is dat de gebouwde omgeving duurzamer wordt. Er kwam zeker wel wat kritiek toen we met die 50 kilowattuur per vierkante meter kwamen, maar tegelijkertijd weten mensen dat wat wij zeggen ook echt wel ergens op gebaseerd is."

Groene wethouder

En financiële barrières? De Blauwe Ster had geluk met een flinke subsidie van de gemeente Waterland en een groene wethouder die er vaart achter zette. Maar van het gas afgaan, zegt Rom, betekende een flinke rekening: de gasleverancier wilde compensatie voor het verlies van de klant. 

Van Doorn kent een voorbeeld van een duurzame woning waarvan de WOZ-waarde flink steeg na een duurzame renovatie. Niet echt stimulerend. "Tja, als geld de enige motor is voor verduurzaming komen we er nooit", zegt Van Doorn. "Bovendien levert minder energieverbruik op de lange termijn wel wat op. Het maakt mij niet uit waarom je het doet, voor een voordelige energierekening, voor je imago of vanuit ideologie, als het maar gebeurt."

Goed voorbeeld doet goed volgen, merkt Rom. Voor zijn werkgever, de Stichting CPOW, verantwoordelijk voor vijftien basisscholen in de regio, is hij aan de slag met het verduurzamen van de andere schoolgebouwen. Hij wordt her en der uitgenodigd om zijn verhaal te vertellen, schoolbesturen komen op bezoek om inspiratie op te doen. En dat is precies hoe het moet, zegt Van Doorn. "Die goede voorbeelden hebben we nodig, daar zijn we echt naar op zoek."

Lees ook:

Hé, een windmolen kan ook gas maken!

We moeten stoppen met aardgas uit Groningen en switchen naar groene stroom en warmtenetten. Kan dat? Deels, zegt hoogleraar Richard van de Sanden. ‘Maar laat bestaande huizen en kantoren vooral draaien op nieuwe soorten gas.’ Groen gas, dat wel.

Een warmtenet? Dat vindt de consument veel te ingewikkeld

Voor duurzame huizen zijn zonnepanelen veel gewilder dan een warmtenet. Ten onrechte, vindt het Hier Klimaatbureau. 

Deel dit artikel

Als ik dacht dat het niet zou kunnen, ging ik wel weer in de ver­sla­vings­zorg werken

Annemarie van Doorn, directeur van de Dutch Green Building Council

En financiële barrières? De Blauwe Ster had geluk met een flinke subsidie van de gemeente Waterland en een groene wethouder die er vaart achter zette