Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De ASN Bank zet negatieve impact op biodiversiteit als schuld op haar balans

Groen

Esther Bijlo

Insecten zijn belangrijk voor de bestuiving van planten, maar aan hun bescherming wordt nog weinig gedaan. © ANP XTRA

Na het klimaat moet nu ook biodiversiteit hoog op de agenda van bedrijven en financiële instellingen, vindt ASN Bank. Dat is noodzakelijk om soortenrijkdom en ecosystemen te redden.

De eerste meting is ­gedaan. ASN Bank is ­verantwoordelijk voor 66.154 hectare aan ­biodiversiteitsverlies. De beleggingen en ­leningen van de bank brengen schade toe aan natuur en landschap en dat is uitgedrukt in ­lappen grond waar de soortenrijkdom verminderde.

Lees verder na de advertentie

Het is geen milieuclub die dit heeft uitgerekend en de bank aan de schandpaal wil nagelen, ASN Bank heeft het zelf becijferd. Het is daarmee de eerste bank ter wereld die alle activiteiten waar haar geld naartoe gaat, heeft doorgelicht op negatieve effecten voor de biodiversiteit. Er hoort ook gelijk een opdracht aan zichzelf bij: het getal moet in 2030 netto op nul uitkomen of positief zijn.

Het verlies aan biodiversiteit is minstens zo belangrijk als het kli­maat­pro­bleem

Roel Nozeman, senior adviseur biodiversiteit van ASN Bank

Insecten

“Het verlies aan biodiversiteit is minstens zo belangrijk als het klimaatprobleem”, legt Roel Nozeman, senior adviseur biodiversiteit van ASN Bank, de inspanningen uit. We stuiten op de natuurlijke grenzen van de planeet en dat heeft grote gevolgen voor mensen.” Jaarlijks verdwijnen 45.000 soorten organismen, is een van de verontrustende berichten. Dat is niet alleen een verarming voor de ­natuur, verlies van biodiversiteit heeft ook economische consequenties. De omzet in de koffie, cacao, groente en fruit bijvoorbeeld is wereldwijd 500 miljard euro per jaar, sectoren die afhankelijk zijn van de bestuiving door ­insecten. Aan de bescherming van deze insecten wordt nog weinig gedaan.

Dit probleem is misschien nog wel urgenter dan de uitstoot van broeikasgassen, stelt ­Nozeman, omdat het snel en direct raakt aan de leefbaarheid van grote gebieden, de voedselvoorziening en het bestaan van mensen. Niet zo’n gek idee dus, om na het doorlichten van de hele balans op CO2-uitstoot, nu ook de ­beleggingen te testen op biodiversiteit. “Dat is wel een stuk ingewikkelder. De afgelopen ­jaren hebben we gewerkt aan een methodiek om dat in kaart te brengen. We baseren ons ­onder andere op databases over de invloed van sectoren in verschillende landen op het milieu. Vervolgens rekenen we dat door voor onze portefeuille. Stel, wij hebben een investering in Philips, dan zijn wij medeverantwoordelijk voor de milieu-impact van dat bedrijf. Als wij 1 procent van de aandelen hebben, nemen wij 1 procent van die invloed voor onze rekening.”

Omrekenen

De gegevens rekent de bank om naar één maatstaf, uitgedrukt in hectares. ASN Bank is een pionier op dit gebied, maar heeft in Europa toch een paar gelijkgezinde financiële instellingen gevonden. Ze hebben hun methodes ­samen uitgewerkt en het resultaat gepresenteerd op de internationale biodiversiteitstop die afgelopen maand in Egypte plaatsvond. Dat is eenzelfde soort landenbijeenkomst als de klimaattop nu in Polen, maar dan over biodiversiteit.

Een rifhaai op de Bahama’s ­levert een visser eenmalig 50 dollar op, maar de waarde van één rifhaai voor het ecotoerisme is 250.000 dollar.

De bank volgt hetzelfde pad als met CO2-uitstoot is bewandeld. Ook daarmee was ASN de eerste bank die de hele balans, alle financieringen en beleggingen, doorlichtte op de emissie van broeikasgassen. Inmiddels heeft het bedrijf andere financiële instellingen meegekregen, is er een eenduidige becijfering vastgesteld en kunnen andere banken, verzekeraars en pensioenfondsen niet meer zeggen dat het zo lastig te meten is.

“Zo moet het ook met biodiversiteit gaan”, vindt Nozeman. “Bedrijven en organisaties zouden verplicht moeten worden om te rapporteren over de effecten van hun activiteiten op biodiversiteit. Dat gebeurt nog heel weinig. Zo brengt nog maar een klein deel van de ­bedrijven actief in de palmolie-, soja-, hout-, ­papier- en veesector de risico’s op ontbossing in kaart. Als er een economische waarde aan dat bos te geven is, dan heb je ook een instrument om het in stand te houden. En dan gaat het niet puur om de opbrengst van het hout. Een voorbeeld: een rifhaai op de Bahama’s ­levert een visser eenmalig 50 dollar op, maar de waarde van één rifhaai voor het ecotoerisme is 250.000 dollar. Zo’n berekening wordt gemaakt op basis van veel verschillende factoren, bijvoorbeeld dat de haai als hoogste in de hiërarchie van het ecosysteem een belangrijke rol speelt om dit systeem in stand te houden.”

“De omzet in de koffie, cacao, groente en fruit is wereldwijd 500 miljard euro per jaar, sectoren die afhankelijk zijn van de bestuiving door ­insecten.” © AFP

Kapotmaken

Zo’n ecosysteem kapotmaken of een bos decimeren levert op termijn ook risico’s op voor de financiële sector. Het begrip ‘stranded assets’, gestrande vermogens, slaat nu op belangen in de fossiele industrie die waardeloos kunnen worden door het aanpakken van klimaatverandering. Datzelfde kan zich voordoen rondom biodiversiteit: aandelen in ­bedrijven die afhankelijk zijn van opbrengsten uit de natuur, die hun waarde rap gaan verliezen. Gronden die uitgeput raken door langdurige verbouw van monogewassen bijvoorbeeld en op termijn zo verarmd zijn dat ze niets meer opleveren.

“De impact van een bedrijf op natuur en milieu zou als een schuld aan de samenleving op de balans moeten staan”, redeneert Nozeman. “Daar zou je inderdaad een heffing aan kunnen hangen, hetzelfde idee als een CO2-belasting.” Nozeman betreurt het dat alle aandacht nu naar het klimaatprobleem gaat, waardoor biodiversiteit nog niet echt op de economische agenda staat.

Hij wil echter ook niet het ene probleem afzetten tegen het andere. “Het ligt dicht bij elkaar. Je zou samen moeten optrekken. Er is nu de discussie over negatieve emissies, dat we CO2 uit de lucht zullen moeten halen om aan de klimaatdoelen te kunnen voldoen. Dat kan met hele dure afvang en ­opslag, maar ook met het promoten van veel goedkopere houtskeletbouw voor huizen bijvoorbeeld, uit duurzaam beheerde bossen, waardoor je veel CO2 uitspaart voor de productie van bakstenen en cement. Die aanpak is ook langdurige opslag van CO2.”

Wetgeving is nodig, denkt Nozeman, om het denken over het belang van biodiversiteit voor de samenleving en de economie echt van de grond te krijgen. Vanuit Brussel, de Europese Commissie, worden de eerste stappen gezet voor regelgeving. “Aandeelhouders streven nu naar maximale waarde, bedrijven worden nog niet afgerekend op biodiversiteit. Er moet transparantie komen, zodat bedrijven de risico’s open en bloot zichtbaar moeten maken.”

Wetgeving is nodig om het denken over het belang van biodiversiteit voor de samenleving en de economie echt van de grond te krijgen

Het nieuwe doel van ASN betekent dat de bank de komende jaren afscheid zal nemen van bedrijven die een te grote aanslag op de soortenrijkdom plegen. Daar moeten beleggingen in natuurvriendelijker bedrijven en projecten voor in de plaats komen.

Herstel van de natuur

“In tropische ­regio’s zullen belangen als eerste sneuvelen”, zegt Nozeman. “Maar we gaan niet meteen een streep door aandelen halen. Zo hebben we met Unilever gesprekken gehad over de inspanningen van het bedrijf tegen vervuiling door plastic. Unilever gebruikt heel veel kleine verpakkingen die in een aantal regio’s rechtstreeks in de oceaan belanden. Zorg dan bijvoorbeeld voor infrastructuur om daar iets aan te doen, zoals een systeem voor het ­inzamelen van flessen in ­Indonesië.” Daarnaast zullen beleggingen in projecten die bijdragen aan herstel van natuur toenemen, verwacht ASN, en een positieve score op de balans geven.

Biodiversiteit meewegen kan de bank inkomsten kosten, erkent Nozeman. “Bij dit beleid kan misschien een ietsjes lager rendement horen. Maar dat komt ook omdat het financiële systeem hier nog niet op is ingericht en de kosten en de baten van schade aan de natuur nog niet zichtbaar zijn. Op de langere termijn ben je in veel sectoren echter duurder uit als je die gevolgen negeert.”

Test uw kennis van biodiversiteit hieronder in de quiz!

Praat mee over ecologie en economie

Tijdens een debat op 17 december in de reeks Duurzame 100 in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam, zal Roel Nozeman van ASN uitleggen hoe een bank mee kan helpen de biodiversiteit te redden. De nummer 1 in de Duurzame 100 2018, ecologe Louise Vet, zal vertellen over de inspanningen die momenteel gedaan worden om een Deltaplan Biodiversiteit in Nederland te maken, waar boeren, natuurbeschermers, bedrijven en wetenschappers zich in kunnen vinden. Guido van Staveren van Dijk, van het bedrijf Moyee Coffee en boer Jaring Brunia gaan duidelijk maken hoe je geld kunt verdienen met oog voor de natuur. Aanvang 20.00 uur, de toegang is gratis, reserveren is wel nodig via www.trouw.nl/exclusief.

Lees ook:

Ecologe Louise Vet is #1 in de Duurzame 100: De soortenrijkdom van Nederland redden moet nóg sneller

De soortenrijkdom van Nederland redden. Dat is de missie van ecologe Louise Vet. Zo belangrijk, vindt de jury, dat haar Deltaplan Biodiversiteit haar dit jaar naar de nummer 1 katapulteerde.

Waarom we ineens allemaal van de bij houden

De bij is een knuffeldier geworden. Niet zonder reden, legt onderzoeker Koos Biesmeijer uit. De bestuivingsarbeid is miljarden waard. En de eerste nationale bijentelling komt eraan.

Deel dit artikel

Het verlies aan biodiversiteit is minstens zo belangrijk als het kli­maat­pro­bleem

Roel Nozeman, senior adviseur biodiversiteit van ASN Bank

Een rifhaai op de Bahama’s ­levert een visser eenmalig 50 dollar op, maar de waarde van één rifhaai voor het ecotoerisme is 250.000 dollar.

Wetgeving is nodig om het denken over het belang van biodiversiteit voor de samenleving en de economie echt van de grond te krijgen