Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De ananas als lijm voor een gebroken hart

Groen

Rosanne Kropman

Een close-up van een ananas. Journalist Lex Boon raakte geobsedeerd met de tropische vrucht en schreef er een boek over.

Journalist Lex Boon probeerde van zijn liefdesverdriet af te komen door de ananas te volgen. Ook toen zijn hart allang weer heel was, dreef het verhaal van de ananas hem de hele wereld over.

 Vijf jaar geleden blijft journalist Lex Boon alleen achter. Zijn vriendin is net naar Berlijn vertrokken, met een andere man. Hij kan hun ­gezamenlijke huis niet in zijn eentje betalen en hij komt terecht op een tochtige zolderkamer in Amsterdamse wijk De Pijp. Onder het dakraam staat de erfenis van de zojuist overleden relatie: een ananasplant, van Ikea. “Op het kaartje staat ‘ananas’. Niet iets als annånåsen, zoals je zou verwachten bij een Ikeaproduct”, schrijft Boon in zijn boek ‘Ananas, een geschiedenis in ­opzienbarende verhalen en onverwachte ontmoetingen’.

Lees verder na de advertentie

Starend naar de plant, trekt de mislukking van de relatie aan hem voorbij.

Maar omdat hij zijn hartepijn door dat gestaar toch niet kan wegdenken, dwalen zijn ­gedachten steeds vaker af naar de plant zelf, met zijn majesteitelijke kroontje, ­balancerend op één enkele slanke stengel.

Obsessie

Het is een begin van een jarenlange ananasobsessie. Want waarom komen ­bijna alle ananassen uit Costa Rica, waarom heet een pizza met ham en ananas een pizza Hawaï (en niet pizza Costa Rica, als de ananas daar vandaan komt) en hoe zit het met de arbeidsomstandigheden van de arbeiders die in verre landen de ananassen verbouwen?

Dankzij de MD-2 van fruitgigant Del Monte is Costa Rica het mekka van de ananas

Boon rekent uit dat er per jaar zeven miljard ananassen worden geoogst. “Dit moet een industrie zijn waar tienduizenden mensen van afhankelijk zijn en waar miljarden euro’s in omgaan.” Maar Boon, dan 27 jaar en net journalist, weet niet goed waar zijn avontuur moet beginnen. Het wordt Thailand. De aanleiding is een nieuwsbericht in The Bangkok Post: ‘Boze ananasboeren blokkeren snelweg Thailand’. Hij weet dan nog niet veel meer dan dat, maar hij pakt het vliegtuig. Alles om maar weg te zijn van de plek waar zijn hart brak.

Eenmaal in een plakkerig, maar ­geruststellend ver weg Bangkok hoopt hij op een onthulling over misstanden in de ­ananasindustrie, maar die blijken er ­nauwelijks te zijn. Of Boon heeft ze in ­ieder geval niet kunnen vinden. Rapporten die arbeidsomstandigheden op de plantages aan de kaak stellen, zijn niet te checken en het snelwegprotest beperkt zich tot wat rondhangen bij een hek, van woede is nauwelijks sprake, eerder ­teleurstelling over de lage prijzen voor ananassen.

Een mislukte journalistieke missie? Voor Boon allerminst. Zijn ananasfascinatie wordt er alleen maar groter door, want als het cliché niet klopt, hoe ziet de ananasindustrie er dan wel uit? In de jaren ­erna zal de ananas hem over de hele wereld voeren. Na Thailand volgen onder ­andere de Verenigde Staten, Hawaï, ­China, Ghana, Frankrijk, Duitsland. Maar het mekka van de ananas ligt in Costa Rica, dankzij de MD-2. “Dat is de ananassoort die ook hier in de supermarkt ligt. Het is een soort die vrij constant is van vorm en daarom makkelijk te verpakken is. Bovendien blijft hij lang goed, waardoor hij door de twee weken op zee niet gaat rotten.”

Het Ananasboek van Lex Boon © x

MD-2

Boon beschrijft de MD-2, eerder de naam van een virus, een automodel of een kernwapen dan van een tropische vrucht, als een uitvinding van fruitgigant Del Monte die de hele ananasindustrie op zijn kop zette. Voor de MD-2 het mogelijk maakte om verse ananas naar Europa te verschepen, was het een exclusieve vrucht. En nu eet iedereen hem het hele jaar rond.

“Aan het begin van het boek worstelde ik met de gedachte of ik me schuldig moest voelen als ik een ananas at.” Zijn conclusie: een beetje, maar niet meer of minder dan wanneer je bijvoorbeeld een banaan of een mango koopt. “Mensen die op de plantages werken, krijgen weinig betaald, maar niet minder dan in andere landbouwsectoren. Er zijn problemen met biodiversiteit, met bestrijdingsmiddelen, in Costa Rica worden hele gebieden ontbost voor de teelt. Maar dat is niet per se de schuld van de ananas. Dat is met al die massaproducten zo.”

In de zeventiende eeuw was de vrucht een pronkstuk voor feesten en schilderijen

© TR BEELD

Nee, het is een andere vorm van verspilling die Boon tegen de borst stuit: het weinig duurzame gebruik van zo’n bijzondere vrucht. In Nederland liggen ananassen voor twee euro in de supermarkt, ­bijna altijd uit Costa Rica.

“Sinds het boek klaar is ben ik me er ­alleen maar meer druk om gaan maken: zo’n ananas is een ongekend luxeproduct. In de zeventiende eeuw was de ananas een pronkstuk dat meegesleept werd naar feesten en werd afgebeeld op schilderijen. Die bewondering voor zijn mooie kroon en die lijnen over de schil, dat is er nu ­helemaal af, hij ligt nu achteloos bij de ­supermarkt naast de bananen. Maar het ergste is: ze zijn niet eens lekker.”

Mollig, rijp en oranje

Dat komt doordat een ananas, anders dan een vrucht als bijvoorbeeld bananen, niet doorrijpt nadat ze zijn geoogst. De ananas die wij hier eten is dus altijd een beetje onrijp, zuur en hard. Wordt de ananas rijp geoogst, dan kan hij niet twee ­weken liggen meuren in een doos in een scheepsruim, maar moet snel met het vliegtuig naar Nederland komen. Het zou de prijs opdrijven naar minstens een tientje.

En door dat vliegtuigvervoer zit je weer met die belasting van het milieu. Een ananasdilemma waar volgens Boon maar één remedie tegen is: de ananas moet weer een exclusief product worden, zoals de vrucht dat vroeger was. “Dat je het eten ervan beschouwt als iets unieks.”

Hij voegt zelf de daad bij het woord. Ter ere van zijn boekpresentatie heeft hij een lading ananassen uit Tanzania laten komen. Dit zijn niet de MD-2’s, maar de Smooth Cayennes, mollig rond, rijp en oranje in plaats van ovaal en groen.

Vriendin en kinderen

Deze soort was voor de uitvinding van de zure, maar lang houdbare MD-2 heer en meester in de ananasbusiness. Bij wijze van gimmick verkoopt Boon ze met zijn boek bij de Hudson’s Bay in Amsterdam, want helemaal ­afscheid nemen van de ananas kan hij niet. Grappend: “Wie weet begin ik een handeltje.”

En zijn liefdesverdriet? Dat is allang over. Halverwege zijn ananasavontuur ontmoette hij zijn huidige vriendin en moeder van hun twee kinderen. Haar openingszin in het Amsterdamse café waar ze elkaar leerden kennen: “Jij bent de jongen van de ananas”.

Lex Boon staat op 12 en 13 januari met zijn boek en zijn ananassen in Hudson’s Bay in Amsterdam (14 tot 17 uur).

Lees ook: 

Koken met Karin

Een recept van Karin Luiten voor tropische cake met ananas en kokos.

Deel dit artikel

Dankzij de MD-2 van fruitgigant Del Monte is Costa Rica het mekka van de ananas

In de zeventiende eeuw was de vrucht een pronkstuk voor feesten en schilderijen