Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Daar is ie dan: dé veelbesproken Klimaatwet

Groen

Nicole Besselink en Bart Zuidervaart

In de Tweede Kamer werd de Klimaatwet gepresenteerd door zeven Partijen. De twee initiatiefnemers, Groenlinks fractievoorzitter Jesse Klaver en PvdA fractievoorzitter Lodewijk Asscher geven uitleg na afloop. © Phil Nijhuis

Zeven partijen, uit coalitie én oppositie, vinden elkaar in de nieuwe Klimaatwet. Dat wil niet zeggen dat er op alle vlakken eensgezindheid is. Op links zet de SP zich nadrukkelijk af tegen met name GroenLinks.

“Korter douchen is niet de oplossing, Jesse Klaver!” Met die uitspraak maakte SP-leider Lilian Marijnissen afgelopen weekend duidelijk dat haar partij zich op klimaatgebied wil onderscheiden van de andere linkse partijen. Nu de Klimaatwet - die GroenLinks, SP en PvdA steunen - het licht ziet, willen de socialisten hun ‘eigen geluid’ in het duurzaamheidsdebat laten horen.

Lees verder na de advertentie

Die aanpak past bij de vrijblijvende manier waarop de linkse partijen, alle drie onderdeel van de oppositie, sinds de verkiezingen van vorig jaar samenwerken. Ze trekken met elkaar op als ze daar alle drie meerwaarde in zien, bijvoorbeeld bij de flexibilisering van de arbeidsmarkt, het verhogen van de btw en het afschaffen van de dividendbelasting.

Nu de Klimaatwet het licht ziet, willen de socialisten hun ‘eigen geluid’ in het duur­zaam­heids­de­bat laten horen.

In beginsel gebeurt dit ook rond het klimaat. De nieuwe wet is drie jaar geleden bedacht door PvdA en GroenLinks. De SP sloot zich al snel aan. De huidige coalitie omarmde het initiatief en vertimmerde het, samen met de linkse oppositie, tot het raamwerk voor het Klimaatakkoord waarover de polder zich momenteel buigt. De wet legt allerlei klimaatdoelen vast, het akkoord moet de praktische plannen erbij leveren.

Socialistische saus

Voor de SP is dit een unieke gebeurtenis. Nooit eerder schaarde de partij zich achter een zo breed gedragen akkoord, waar ook het kabinet zijn zegen aan geeft. Duidelijk is wel dat de SP sinds een paar weken alle registers opentrekt om een socialistische saus over de huidige klimaatplannen te gieten. Strekking: een beter milieu begint niet bij de gewone man die al moeite heeft om z’n energierekening te betalen, laat staan het geld heeft om zonnepanelen op z’n dak te leggen. Een beter milieu begint wel bij grote internationale bedrijven als Shell, die het milieu veel zwaarder belasten.

Bij die koers hoort ook een eigen vocabulaire. Zo pleit Marijnissen voor ‘klimaatrechtvaardigheid’. Ofwel: groene plannen mogen niet voor meer ongelijkheid tussen inkomensgroepen zorgen. Verder rept de partij sinds kort over de ‘eco-elite’. Hiertoe rekent de SP zij die individueel goed doen met stekkerauto’s, zonnepanelen en minder vlees op het bord, maar buiten beschouwing laten dat niet iedereen daartoe de middelen heeft.

Wij zijn veel feller als het gaat om een eerlijke verdeling van de lusten en de lasten

Lilian Marijnissen, fractievoorzitter SP

Ook GroenLinks vertoont zulke eco-elitaire trekken, stelt Marijnissen. “Wij zijn veel feller als het gaat om een eerlijke verdeling van de lusten en de lasten. GroenLinks zit veel meer op het verhaal wat mensen persoonlijk kunnen doen om te vergroenen. Maar korter douchen is niet de oplossing, Jesse Klaver! En niet iedereen kan een elektrische auto kopen.”

De rekening naar de burger

Met haar focus op een eerlijke verdeling van de kosten voor een duurzamere wereld, zit de SP bovenop de discussie die de komende maanden in alle hevigheid zal losbarsten. Op dit moment onderhandelen overheid, bedrijfsleven en milieuorganisaties over het Klimaatakkoord. Als over twee weken daar de eerste resultaten van bekend worden, zal ook iets duidelijker worden hoe hoog de rekening van de energietransitie wordt. En wie deze moet betalen.

De SP neemt al een voorschot op dat debat. Toen vorige week uitlekte dat de klimaatonderhandelaars denken aan een fors hogere gasbelasting, reageerden de socialisten verontwaardigd dat de rekening op die manier bij de burger in plaats van het bedrijfsleven komt te liggen.

In een Kamerdebat vorige maand over de kosten van het klimaatbeleid hamerden zowat alle partijen erop dat de burger niet de pinautomaat voor klimaatplannen mag worden. Ook Liesbeth van Tongeren, toen nog GroenLinks-Kamerlid, pleitte voor een 'acceptabele verdeling van de lasten, omdat we het anders niet voor mekaar gaan krijgen'. Zo is klimaat voor partijen een thema voor samenwerking maar zeker ook rivaliteit.

De Klimaatwet

* Onder het wetsvoorstel staan de handtekeningen van VVD, CDA, D66, CU, GroenLinks, SP en PvdA. Steun in de Tweede Kamer is dus verzekerd. Ook het kabinet schaart zich achter deze Klimaatwet.

* Het hoofddoel is het verminderen van de broeikasuitstoot met 95 procent in 2050 ten opzichte van 1990. Deze afspraak wordt wettelijk vastgelegd. Daarnaast is er een tussendoel; het streven om in 2030 49 procent reductie te halen.

* Er komt, naast Prinsjesdag, een jaarlijkse Klimaatdag. Elke vierde donderdag van oktober wordt bekeken of Nederland nog op koers ligt om de doelen te halen. Zo niet, dan komen er aanvullende afspraken. Deze staan in de Klimaatnota van het kabinet.

* De wet bepaalt ook dat het kabinet elke vijf jaar een Klimaatplan uitbrengt. Daarin staat beschreven hoe de energietransitie zich de komende jaren ontwikkelt en welke invloed dat heeft op de economie en de werkgelegenheid.

* Opvallend is dat in de Klimaatwet staat dat in 2050 er een ‘100 procent CO2-neutrale elektriciteitsproductie’ is. Het oorspronkelijke voorstel ging uit van 100 procent hernieuwbare energie, maar dat is volgens de partijen te ingrijpend en daarom ‘op dit moment niet verantwoord’. Deze wijziging betekent dat de partijen de optie openlaten dat in 2050 nog steeds CO2 wordt uitgestoten, dat bijvoorbeeld ondergronds wordt opgeslagen.

* Enkele andere landen, zoals Mexico, Denemarken en Finland, kennen al zo’n wet. Volgens GroenLinks-leider Klaver is de Nederlandse variant ‘de meest ambitieuze Klimaatwet van de wereld’. “Dat we de doelen van Parijs gaan halen, is met deze wet geregeld.” D66-Kamerlid Jetten: “Deze historische Klimaatwet gaat verder dan het regeerakkoord. We zijn ontzettend trots.”

Lees ook: 

Rutte III presenteert een ambitieus, maar risicovol klimaatplan

D66-leider Alexander Pechtold sprak van 'het groenste regeerakkoord ooit'. Volgens zijn ChristenUnie-collega Gert-Jan Segers kunnen 'onze kinderen en kleinkinderen straks gezond opgroeien'. De coalitie trommelde zichzelf op de borst vanwege de eigen klimaatplannen.

Deel dit artikel

Nu de Klimaatwet het licht ziet, willen de socialisten hun ‘eigen geluid’ in het duur­zaam­heids­de­bat laten horen.

Wij zijn veel feller als het gaat om een eerlijke verdeling van de lusten en de lasten

Lilian Marijnissen, fractievoorzitter SP