Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ban op subsidie voor olie en gas lijkt zinloos

Groen

Joep Engels

Een verkeersregelaar in New Delhi, India, beschermt zich tegen smog. © anp

Afschaffing van subsidie op olie en gas, speerpunt van het klimaatakkoord van Parijs, levert minder klimaatwinst op dan gedacht. 

Het geldt als een hoeksteen voor het Akkoord van Parijs. Als de miljardensubsidie op fossiele brandstoffen werd beëindigd, zouden de klimaatdoelen vanzelf binnen bereik komen. Maar de subsidiestop is geen wondermiddel. Een nieuwe studie laat zien dat de uitstoot van het broeikasgas CO2 er slechts mondjesmaat door daalt.

Lees verder na de advertentie

Anderhalf jaar geleden, september 2016, spraken de rijke landen, verenigd in de G20, af de subsidies geleidelijk af te schaffen. Daar leken ze toen ook al mee bezig. Ging er in 2013 wereldwijd nog 570 miljard dollar naar fossiele brandstoffen, in 2015 was die geldstroom geslonken tot 330 miljard. 

Dat was vermoedelijk geen beleid, schrijft een internationaal team van onderzoekers in Nature, het past namelijk ook in een jarenlange trend dat de subsidies gelijke tred houden met de olieprijs. Die piekte ook in 2013. Wellicht gaan de subsidies weer omhoog als de olie duurder wordt.

Even duidelijk als teleurstellend

Dat probleem speelde ook eerdere studies die het effect van een subsidiestop onderzochten, parten. Ze waren te eenvoudig van opzet om de rol van een fluctuerende olieprijs goed mee te nemen. De onderzoekers – onder andere van de Universiteit Utrecht – bouwden daarom vijf verschillende modellen waarbij ze ook nog eens aan de knoppen konden draaien. Dat gaf een goed idee welke factoren aan elkaar gekoppeld zijn, en welke onafhankelijk zijn.

Als de subsidie op olie en gas verdwijnt, stappen velen over op kolen en dat maakt het voor het klimaat alleen maar erger

De uitkomst van al het rekenwerk was even duidelijk als teleurstellend. Als de subsidies worden afgeschaft, daalt de CO2-uitstoot in 2030 met hooguit 5 procent, ofwel hooguit één à twee gigaton CO2 per jaar minder. Terwijl de landen beloofd hebben hun uitstoot met vier à acht gigaton te verminderen, en voor het doel van Parijs een reductie van 15 à 20 gigaton nodig is.

De onderzoekers hebben twee verklaringen voor dit geringe effect. Ten eerste gaat de meeste subsidie naar olie, en de rest naar gas of elektriciteit. Als die subsidie verdwijnt, stappen velen over op kolen en dat maakt het voor het klimaat alleen maar erger. Bovendien is het wel veel geld, maar niet per eenheid van energie. Voor de gebruiker maakt het dus niet zoveel uit.

De rijken kunnen zich die paar dollars extra voor hun SUV wel permitteren

Vooral de armen getroffen

Dat wil zeggen, gemiddeld. Want er zijn grote regionale verschillen. In olie- of gas-exporterende landen is de subsidie enorm en is de invloed op de CO2 wel groot. Terwijl een land als India massaal op kolen zal overstappen. Daarnaast zijn het vooral de armen die door een subsidiestop getroffen worden en bijvoorbeeld weer op houtskool gaan koken, kunnen de rijken zich die paar dollars voor hun SUV wel permitteren.

De onderzoekers pleiten niet tegen een subsidiestop. Integendeel, maar ze benadrukken dat politici oog moeten hebben voor het geringe resultaat, en voor de neveneffecten.

Dat gaat de commentator van Nature niet ver genoeg. De onderzoekers hadden volgens hem rekening moeten houden met de onderliggende kosten, zoals luchtverontreiniging en verkeersongelukken. Hij komt uit op vijf biljoen per jaar. Als die kosten – die de maatschappij nu opbrengt – in de prijs van olie en gas verwerkt worden, maar ook in alternatieven als steenkool, heeft het volgens hem wél een groot klimaateffect. Pas dan zal de duurzame omslag gemaakt worden, stelt hij. 

Lees ook:
Angel Gurrìa, topman van de Oeso, hamert al jaren op het afschaffen van subsidies op energie: 'Stel je eens voor wat je kunt doen met 160 miljard dollar'


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Als de subsidie op olie en gas verdwijnt, stappen velen over op kolen en dat maakt het voor het klimaat alleen maar erger

De rijken kunnen zich die paar dollars extra voor hun SUV wel permitteren