Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Afrika bebossen in de avonduren

Groen

Charlot Verlouw

Roeland Lelieveld begeleidt zijn Keniaanse project op afstand. ‘Ik zou daar alleen maar in de weg lopen.’ © Lars van den Brink

Wie veroverde het afgelopen jaar voor het eerst een plaatsje in de Duurzame 100 van Trouw? Een kennismaking met vijf nieuwkomers. Vandaag aflevering 3: Roeland Lelieveld, oprichter van Africa Wood Grow, nummer 61.

Hij zegt het alsof hij even boodschappen gaat doen. Roeland Lelieveld (32) uit Den Haag wil de economie van Kitui County in Kenia omvormen van geiten houden naar bos verbouwen. Of in elk geval een combinatie daarvan. Sinds 2010 heeft hij grond in zijn bezit waar hij met zijn bedrijf Africa Wood Grow een droogteresistente boomsoort - de melia volkensii - plant. Inmiddels heeft hij drie farms met samen zo’n 40 hectare grond.

Lees verder na de advertentie

Lelieveld liep in 2005 stage in het gebied, dat geheel ontbost en dus gortdroog was. “Het land werd daar helemaal verkeerd gebruikt, dat moest anders.” Lelieveld sloeg aan het denken: hoe kun je dat doen? De oplossing was volgens hem het aanleggen van nieuw bos met boomsoorten die goed tegen droogte bestand zijn, met name de melia volkensii.

Als je de oplossing weet, waarom zou je het dan niet doen?

Roeland Lelieveld

Dus ging hij aan de slag. Op de vraag waarom hij zich geroepen voelde in Kenia een nieuw bos aan te leggen, antwoordt hij: “Als je de oplossing weet, waarom zou je het dan niet doen?” Hij doet zijn verhaal vanuit de kantine in het stadhuis in Den Haag. Want daar werkt hij, gewoon 40 uur per week. Drie keer per jaar gaat hij naar Kenia, waar de projecten door zijn Keniaanse partner Daniel Muvali worden aangestuurd. Lelieveld is de financiële levensader van het project en pompt er een vierde van zijn jaarsalaris in.

Meer tijd voor werk

Terug naar 2005. Eenmaal terug uit Kenia maakte Lelieveld zijn studie tot hovenier af. Hij werkte bij een aannemer en maakte lange dagen. Dat bleek geen goede keuze, want hij had tijd nodig om zijn Kenia-plan uit te werken en onderzoek te doen. In 2008 kwam hij te werken bij de gemeente Den Haag. Over zijn werk daar als cultuurtechnicus vertelt hij bijna net zo enthousiast als over zijn werk in Kenia. Hij zorgt ervoor dat groen in de stad blijft staan en niet conflicteert met kabels of parkeergarages. Lelieveld grist het notitieblok zijn kant op en tekent: “Hier wil je een boom, maar daar rijden vrachtauto’s. Dan maken we hier een krattenconstructie om de druk van de vrachtauto’s op te vangen.” Bekabeling, parkeergarages, allemaal dingen waar Lelieveld constructies voor bedenkt zodat het ook in de stad een beetje groen is. “Heel interessant”, noemt hij zijn werk, maar het is ook tactisch gekozen. Bij de gemeente werk je van negen tot vijf. De avonden reserveert hij voor Africa Wood Grow.

Om alles te betalen had hij een enorm pak geld bij zich, verstopt in zijn sokken, z’n schoenen en in z’n broek

Langzaam maar gestaag groeide zijn spaarpot, tussendoor bezocht hij Kenia om land te zoeken, een kostenplaatje te maken en uit te zoeken aan welke regels hij allemaal moest voldoen. Toen de teller de twintigduizend euro aantikte, kon hij aan de slag met partner Muvali, die hij tijdens zijn stage had ontmoet en met wie hij de plannen maakte. Samen vertrokken ze in de zomer van 2010 naar Kenia. Van tevoren hadden ze al een afspraak met een notaris in Nairobi om het land, acht hectare, te kopen. De volgende stap was het huren van een vrachtwagen voor de benodigde spullen: scheppen, kruiwagens, hout, cement, dakbedekking, watertanks, noem maar op. Van tevoren had hij een lijst gemaakt en een route langs alle winkels. Om alles te betalen had hij een enorm pak geld bij zich, verstopt in zijn sokken, z’n schoenen en in z’n broek.

Best wel spannend

Eenmaal volgeladen vertrok de vrachtwagen uit Nairobi naar Kitui. Onderweg brak de as. Die moest gelast worden. “Sta je daar net buiten Nairobi in het donker met een vrachtwagen vol spullen. Dat was best wel spannend.” Eenmaal in Kitui was er helemaal niks. “Allemaal van die kleihutjes enzo.” In een gehuurd huis stalden ze hun spullen. Toen kon het werk beginnen: bakstenen bakken, ossen kopen, stekken kopen, zaden kopen en zaailingen stekken. Van nature kiemen de zaden van de melia volkensii doordat ze gegeten en uitgepoept worden door koedoes en giraffen. Deze dieren leven door ontbossing niet meer in het gebied, dus ook de boom verdween. Met een speciale methode, bedacht door een Japanse stichting, worden de zaden uit de vruchten gehaald en gekiemd.

Inmiddels bestaat Africa Wood Grow acht jaar. Ze hebben meer dan 300.000 bomen gekweekt. De stekjes uit 2010 zijn uitgegroeid tot jonge bomen, ertussen graast vee dankbaar in de schaduw en er groeien wat gewassen voor de lokale bevolking.

Boeren uit de hele omgeving hebben geleerd hoe ze zaailingen kunnen maken uit de vruchten van de boom

Boeren uit de hele omgeving hebben geleerd hoe ze zaailingen kunnen maken uit de vruchten van de boom en hoe ze hun grond duurzaam kunnen gebruiken en herbebossen. Deze boeren vergeten hun oude métier van geiten houden niet helemaal, maar houden zich nu ook deels bezig met het verbouwen van bomen. Dat levert niet onmiddellijk geld op, al is het hout van de bomen zeer geschikt voor het maken van meubels en speelgoed. Maar de wortels houden de bodem vast, de bomen zorgen voor schaduw, een vruchtbare grond en meer biodiversiteit.

In de prijzen

En dan won Africa Wood Grow ook nog eens verschillende Nederlandse en Keniaanse prijzen. Het klinkt haast als een sprookje. Niet dat er nooit tegenslagen zijn. In november 2016 werden zesduizend jonge bomen geplant op een nieuw stuk land. Door de droogte het jaar erop - “er viel geen druppel water” - is daarvan nog maar weinig over. Ook worden er af en toe wat zaailingen gestolen en was er eens ruzie met een buurman die bonen verbouwde: “Onze bomen trekken vogels aan, die pikken daar wel eens wat bonen, die hij overigens helemaal volspuit met gif.”

Het uiteindelijke doel is om binnen dertig jaar zeshonderd vierkante kilometer in Kenia te bebossen. Dat doet Africa Wood Grow niet alleen. Andere boeren in de omgeving kunnen zaailingen krijgen van de bijbehorende stichting en leren van de medewerkers van het bedrijf hoe ze er het beste voor kunnen zorgen. In de nieuwe ranglijst van de Duurzame 100 hoopt Lelieveld in de top-25 te komen. “Omdat het belang van landherstel heel groot is.” Hij weet wat hem te doen staat: door blijven werken in het stadhuis van Den Haag. En dat vindt hij prima.

“Ik ben hier veel waardevoller. Daar zou ik alleen maar in de weg lopen, me te veel met zaken gaan bemoeien.” Hij geeft interviews, onderhoudt de sociale kanalen en regelde bijvoorbeeld een drone om op locatie opnames te maken. Genoeg te doen, zegt Lelieveld. Zijn sociale leven staat op een laag pitje. “Gelukkig kan mijn vriendin zich heel goed zelf vermaken.”

In deze serie passeren vijf duurzame kopstukken, die in 2017 voor het eerst de Duurzame 100 haalden. Lees hier de eerdere interviews en alle berichtgeving rondom de Duurzame 100 terug.

Deel dit artikel

Als je de oplossing weet, waarom zou je het dan niet doen?

Roeland Lelieveld

Om alles te betalen had hij een enorm pak geld bij zich, verstopt in zijn sokken, z’n schoenen en in z’n broek

Boeren uit de hele omgeving hebben geleerd hoe ze zaailingen kunnen maken uit de vruchten van de boom