Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'We zijn niet trots genoeg op onze natuur'

Home

Joop Bouma

Weduweroosanemoon, gewoon in het Grevelingenmeer © Buiten-beeld Nico van Kappel

Kirsten Schuijt, directeur van Nederlands grootste natuurclub, wil een ministerie voor leefomgeving, natuur en voedsel. Zodat natuur en landschap niet langer als ondergeschoven kindje in een zijgangetje van Economische Zaken hoeft te zitten.

Beetje trotser. Op de Nederlandse natuur. Dat mag wel, vindt Kirsten Schuijt van het Wereld Natuur Fonds. De milieu-econome werkt veertien jaar bij het WNF. Afgelopen zomer werd ze directeur van de natuurclub met de grootste aanhang, 760.000 donateurs en 3500 vrijwilligers. Ze reisde voor WNF de hele wereld over en zag in Zambia, Brazilië en China hoe opgetogen de mensen daar zijn over de natuur.

Lees verder na de advertentie

"Dat gevoel mis ik hier. Terwijl Nederland zo ontzettend veel te bieden heeft. We zijn een delta, met grote rivieren die in zee uitmonden, behoorlijk uniek op de wereld. Daaraan danken we onze vruchtbare grond, geweldig voor de economie, maar ook voor de rijkdom aan soorten. We hebben zoet en zout water, een prachtige kust. Daar mogen we beslist trots op zijn."

Misschien wordt de rijke natuur wel ondergewaardeerd omdat die zich goeddeels aan het oog onttrekt, zegt ze. De Noordzee bijvoorbeeld. Schuijt vond het weliswaar prachtig hoe grote aantallen mensen zich afgelopen jaar schaarden achter de campagne Bescherm de Kust van Natuurmonumenten en de provinciale landschappen. Die campagne mondde uit in het Kustpact waarin de bebouwing van strand en duinlandschap aan grenzen is gebonden. "Maar voor diezelfde mooie kust ligt een Noordzee met een fabelachtige onderwaternatuur, waarin bedreigde roggen en haaien zwemmen. De verontwaardiging die je ziet over aantasting van de kust, is er nauwelijks over de Noordzee. Dat gebied wordt nog te vaak gezien als een grijze bak met water."

Bescherming op papier

"Ik zou het fantastisch vinden als we in onze liefde voor de Hollandse kust de Noordzee betrekken. Want in deze zee gaat de komende tien jaar erg veel gebeuren. Er worden grote windparken aangelegd. Dat is erg nodig, maar hoe gaan we dat doen? Er bestaan officieel beschermde gebieden, maar die bescherming is er alleen op papier. Papieren parken die niet actief worden beschermd. We hebben in Nederland, als het om de Noordzee gaat, helaas een overheid die vooral achterover leunt."

In 2013 schreef Trouw twee groene pagina's vol over de ambities van de toenmalige staatssecretaris Sharon Dijksma (natuur) voor de toekomst van de natte natuur in Nederland. Dijksma pleitte voor een 'robuust beleid': de grote rivieren in de Nederlandse delta zouden de kern moeten worden van het natuurbeleid voor de komende decennia. Haar visie was: zorg voor voldoende gebieden met een dynamische natuur die tegen een stootje kan om de effecten van klimaatverandering op te vangen, dan komen verdwenen soorten planten en dieren vanzelf wel terug.

Dat natuurbeleid inmiddels bij de provincies ligt, is een gegeven. Maar er is nationale regie nodig.

Die visie heeft vier jaar later nog tot niets geleid, constateert het WNF. Het is tijd om door te pakken, vindt Schuijt. Vandaar dat pleidooi voor een eigen minister voor Leefomgeving, Natuur en Voedsel. "Dat natuurbeleid inmiddels bij de provincies ligt, is een gegeven. Maar er is nationale regie nodig. Iemand moet het beleid vormgeven."

Biodiversiteit

Ze doelt daarbij óók op het beleid voor de grote wateren, zoals de Waddenzee, de Zeeuwse en Zuid-Hollandse delta, de Noordzee, het rivierengebied en de kust. Dat beleid valt nog onder het Rijk. Dat moet ook zo blijven, vindt Schuijt. Maar het waterbeleid is in Nederland nu losgekoppeld van het natuurbeleid. Dat is slecht, vindt WNF, natuur moet juist verankerd worden in alle beleid. "Dát moet de nieuwe minister gaan doen."

Kirsten Schuijt, directeur van Nederlands grootste natuurclub, wil een ministerie voor leefomgeving, natuur en voedsel. © RV

Ze heeft nóg een dringende opdracht voor die nieuwe minister: stel een nationale doelstelling op voor herstel van de biodiversiteit. Er moet 400 miljoen extra worden uitgetrokken voor herstel en behoud van soorten, vindt het Wereld Natuur Fonds.

"Van de oorspronkelijke soorten in Nederland is nog vijftien procent over. We hebben het dus al lang niet meer over het behouden van biodiversiteit, maar over een begin van herstel. Nederland bungelt in Europa op dit gebied onderaan, na Malta. Nederland moet investeren in actieve soortenbescherming, kijk naar de weidevogels of de haaien in onze Noordzee. Daarnaast moeten we het Nationaal Natuur Netwerk afmaken en natuurgebieden met elkaar verbinden. Hoe gaan we dat doen? Binnen welke termijn? Het is een grote opgave, maar het moet."

Een motie van D66 en GroenLinks, aangezwengeld door WNF, voor een nationaal biodiversiteitsplan haalde het afgelopen maand niet in de Tweede Kamer. "Jammer", zegt Schuijt, "het was een uitgelezen kans. Het beleid is nu te vrijblijvend. Je ziet dat aan de klimaatdiscussie. Het is geweldig wat er in Parijs is afgesproken, maar landen kunnen hun eigen koers bepalen. Op het terrein van de biodiversiteit zijn drastische maatregelen nodig. Aan dat beleid moeten we harde nationale, dus Néderlandse doelen verbinden."

Zware lobby

Schuijt vindt dat herstel van biodiversiteit niet lukt zonder intensieve samenwerking met de agrarische sector. "Zeventig procent van ons land wordt voor agrarische doeleinden gebruikt. De impact daarvan op de natuur en de leefomgeving is dramatisch. Ik hoop dat een nieuw kabinet een veel duurzamere landbouwvisie ontwikkelt, waarbij de natuur meer centraal staat."

Natuurbeleid is eigenlijk gewoon land­bouw­be­leid.

"Natuurbeleid is eigenlijk gewoon landbouwbeleid. De enorme geldstromen van het Europese landbouwbeleid moeten worden omgebogen naar investeringen in natuur-inclusieve landbouw. Wij zijn met alle WNF-kantoren in de EU bezig met een zware lobby op Brussel om dat te bereiken. Het is namelijk hard nodig: zolang buiten de begrenzing van natuurgebieden duurzaam grondgebruik niet de norm is, kunnen we binnen de natuurgebieden niets wezenlijks voor elkaar krijgen."

WNF heeft mede daarom een verbond gesloten met de boerensector, met zuivelfabriek Friesland Campina en de Rabobank. "We willen samen met de sector de biodiversiteit in de melkveehouderij verbeteren, met als doel versterking van de natuur en veerkrachtiger boerenbedrijven."

De drie partijen werken aan een app waarmee op boerenbedrijven de kansen voor verbetering van de biodiversiteit in beeld worden gebracht. Een agrariër kan met deze biodiversiteitsmonitor zijn score bepalen op een aantal indicatoren: bodembeheer, landgebruik, mineralenverlies, de uitstoot van ammoniak en broeikasgassen, de kruidenrijkdom van het grasland, het landschapsbeheer en het soortenbeheer. De monitor laat een boer in één oogopslag zien waar en hoe verbeteringen kunnen worden uitgevoerd om de soortenrijkdom te versterken en de milieudruk te verminderen.

Het Wereld Natuur Fonds hoopt dat hoge scores op de monitor op termijn financieel voordeel gaat opleveren voor melkveehouders. "Het zou fantastisch zijn als biodiversiteit een belangrijke economische factor wordt in het verdienmodel van de toekomstige melkveehouderij."

Marketing heet nu 'participatie'

Hoe betrek je 3500 vrijwilligers bij je organisatie? Door beter naar ze te luisteren. Het Wereld Natuur Fonds heeft de marketingafdeling in het kantoor in Zeist omgedoopt tot afdeling Participatie. "En dat is geen loze naamsverandering", zegt Kirsten Schuijt. "Voor ons is de komende tijd de vraag cruciaal: hoe kunnen we al die mensen die WNF een warm hart toedragen bewegen om echt tot actie over te gaan. Donateurs willen graag meedenken, hun mening geven. Onze rol is het verbinden van partijen. Als we natuur weer in de harten van mensen willen krijgen, zullen we hen meer dan tot dusver is gedaan bij ons werk moeten betrekken." WNF maakt een ontwikkeling door die eerder ook Natuurmonumenten meemaakte. Leden vonden dat de vereniging een veel activistische en actievere rol moest gaan spelen in het nationale natuurdebat. Natuurmonumenten luisterde en organiseerde onder meer regionale conferenties om te horen wat er leefde. De campagne Bescherm de Kust was het resultaat. WNF maakt een soortgelijke ontwikkeling door.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Dat natuurbeleid inmiddels bij de provincies ligt, is een gegeven. Maar er is nationale regie nodig.

Natuurbeleid is eigenlijk gewoon land­bouw­be­leid.