Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Vanuit het milieu gezien is er niets mis met plofkip en megastal'

Groen

Marco Visser

Eendagskuikens scharrelen rond in hun stal. Bij een pluimveebedrijf worden in zes stallen in totaal 183.000 kuikens gehouden. Na ruim zes weken zijn de kippen 2,5 kilo en klaar voor de slacht. © ANP

Moet je als milieubewuste consument kiezen voor de biologische kip of de plofkip? Voor de biologische natuurlijk. Althans, als je dierenwelzijn belangrijk vindt. Wie zich meer zorgen maakt over het milieu, kan beter de plofkip kiezen vanwege de geringere uitstoot van schadelijke gassen. Wie de kerk in het midden wil houden, kan kiezen voor de scharrelkip.

Bovenstaand voorbeeld illustreert volgens hoogleraar duurzame ontwikkeling Louise Fresco dat de discussie over duurzaam voedsel genuanceerder is dan 'plofkip fout, biokip goed'. Deze week verschijnt haar boek 'Hamburgers in het paradijs' over de vooroordelen over voedsel en landbouw.

Een van die vooroordelen gaat over de zegeningen van kleinschaligheid. Lokaal geteelde groenten en gevangen vis zouden goed zijn voor het milieu. Maar die romantiek van de kleinschaligheid is een illusie, zei Fresco gisteren in Brandpunt. Wie de groeiende wereldbevolking wil voorzien van voedsel, kan niet zonder de industriële schaal, stelt de oud-bestuurder van de FAO, de voedsel- en landbouworganisatie van de VN. De hang naar kleinschaligheid is een misvatting, maar wel een begrijpelijke. 'Mensen zoeken oplossing graag dichtbij. Daar tegenover stel ik een tegengeluid waarbij ik het idealisme van mensen niet wil weggooien. Dat is een belangrijke factor geweest om de discussie over voedsel aan te gaan.'

Het idealisme dat de discussie op gang bracht, is tegelijkertijd het grootste gevaar voor een open debat. Als voorbeeld noemt zij de megastal. 'Dat woord is zo beladen dat je het niet meer kunt gebruiken. Een megastal is niets anders dan zoeken naar een optimale omvang. Als je goed omgaat met broeikasgassen, het volksgezondheidsrisico onder controle houdt en er voor zorgt dat de dieren niet gestrest raken, kan het voordelen hebben.'

Ook over de voordelen van koeien in de wei valt veel af te dingen. Een koe in de stal geeft meer melk en minder milieuoverlast dan een koe in de wei, stelt Fresco. Voorgesneden groenten in een plastic verpakking? Vaak milieuvriendelijker dan zelf een krop sla snijden.  Van voorverpakte groenten wordt in de regel minder weggegooid waardoor de verspilling lager uitvalt dan bij ongesneden groenten.

Biologisch, duurzaam of streekproducten zijn niet per definitie beter, wil Fresco maar zeggen. Zij pleit er voor het goede uit de biologische hoek te combineren met die van de reguliere voedselindustrie waarbij wetenschap en techniek de voorkeur verdienen boven romantische kleinschaligheid.

Fresco's denkbeelden, nummer 16 in de Duurzame honderd van vorig jaar, zijn binnen de groene beweging niet onomstreden. Volgens hoogleraar duurzaamheid Jan Rotmans, nummer zeven in de Duurzame honderd, hamert Fresco steeds op hetzelfde aambeeld, dat van grootschalige, geïndustrialiseerde voedselproductie. Deze 'technocratische, geïndustrialiseerde benadering van voedsel staat haaks op de veranderende tijdsgeest richting kleinschaligheid en duurzaamheid', zo reageert hij via Twitter.

Het pleidooi van Fresco sluit aan bij de ideeen van landbouwexpert Aalt Dijkhuizen, die vorige maand veel kritiek kreeg op zijn pleidooi voor intensieve landbouw en veeteelt. Alleen meer productie met minder gebruik van grondstoffen en chemische hulpmiddelen kunnen de 9 miljard wereldbewoners van de toekomst voeden, beweerde hij. Voedseldeskundige Lars Charas stelde daar tegenover dat niet de productie, maar onze eetcultuur 'met veel vlees en zuivel de onevenwichtige verdeling van eten in de wereld veroorzaakt'.

Deel dit artikel