Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Het domste dat je kunt doen is de wolf gaan zien als een knuffeldier'

Groen

Rob Buiter

De wolf in Drenthe, die zich daar mogelijk definitief heeft gevestigd. © video staatsbosbeheer
REPORTAGE

Nu de wolf zich definitief lijkt te vestigen in ons land, neemt de onrust onder schapenhouders toe. Toch lijkt samenleven met wolven goed mogelijk, zoals Nederlanders in Canada laten zien.

Eén kalf en mogelijk één schaap. In de tien jaar dat Louise Liebenberg en Eric Verstappen nu een boerderij runnen in het noorden van Alberta, Canada, hebben ze naar eigen zeggen nog niet veel dieren verloren aan de wolven. En dat terwijl ze al die tijd, naast een kleine honderd koeien en vierhonderd schapen, toch ook een vaste wolvenfamilie op hun land hebben, plus nog de incidentele beren en coyotes.

Lees verder na de advertentie

"De reden dat we tien jaar geleden naar Canada vertrokken om ons bedrijf voort te zetten, was onze behoefte aan meer natuur om ons heen", zegt Liebenberg. "Maar met de Canadese manier van omgaan met lastige roofdieren - afschieten! - hadden we niets. We hebben er toen als eerste bedrijf in Canada voor gekozen om 'gecertificeerd roofdiervriendelijk' te gaan werken. En dat gaat prima. In al die jaren hebben we waarschijnlijk meer dieren verloren door onze eigen fouten dan door aanvallen van wolven."

Als er weinig herten in de buurt zijn, maar wel schapen, dan zal een wolf daar natuurlijk voor gaan

Louise Liebenberg

Liebenberg volgt de discussies over de opkomst van wolven in Nederland met veel belangstelling. "Volgens mij hoeven Nederlandse schapenhouders niet in paniek te raken, nu een wolf zich misschien permanent heeft gevestigd in Drenthe. Een wolf met een eigen territorium zal zich vooral op natuurlijke prooien richten, zoals herten en zwijnen." Tegelijk wil Liebenberg de zorgen van de Nederlandse schapenhouders ook zeker niet bagatelliseren. "Als er weinig herten in de buurt zijn, maar wel schapen, dan zal een wolf daar natuurlijk voor gaan."

Tot nu toe liepen er verschillende zwervende wolven door Nederland. Hoeveel precies, dat zal altijd onduidelijk blijven. Een onderzoek met een gezenderde wolf toonde al aan dat het dier dagen door ons land kan trekken zonder ook maar een keer te worden gezien. "Sinds januari van dit jaar zijn ongeveer zestig schapen gesneuveld tussen de kaken van een wolf", stelt Saskia Duives, voorzitter van de vakgroep schapenhouderij van landbouworganisatie LTO. "Dat is misschien niet veel op 850.000 schapen van 8500 schapenhouders, maar het is wel een traumatische ervaring", bezweert Duives. "Als je 's morgens bij je dieren komt en er liggen diverse schapen met een opengebeten keel; dat gaat je niet in de kouwe kleren zitten."

Zelf heeft Duives nog geen aanvallen van wolven op haar schapen te verduren gehad. "Wel van loslopende honden. Ik heb ooit vijf verdronken lammeren uit de sloot moeten halen omdat honden door de kudde hadden gejakkerd. Met zo'n kudde kun je de rest van het jaar niet veel meer. De dieren groeien slecht, geven geen melk, verwerpen lammeren als ze nog drachtig zijn en zijn extreem nerveus."

Ja, de problemen met loslopende honden zijn voorlopig nog heel veel groter dan met wolven, erkent Duives. "Maar dat betekent nog niet dat we met spandoeken bij de grens staan om de wolf welkom te heten. Sterker nog, ik zou het iedere wolf afraden om naar Nederland te komen. De kans dat ze hier onder een auto komen is levensgroot."

Een herder, zijn hond en zijn kudde schapen. © Hollandse Hoogte / Caspar Huurdeman Fotografie

Professor Chris Smit, hoogleraar Ecologie en Natuurbeheer aan de Rijksuniversiteit Groningen is iets enthousiaster over de mogelijke definitieve komst van de wolf naar ons land. "Toch moet je de Nederlandse natuur met wolven zeker niet idealiseren", waarschuwt hij. "Er gaat op internet al jaren een filmpje rond over de positieve effecten van wolven die weer zijn geïntroduceerd in het Yellowstone National Park in Amerika. Bossen zouden weer terug zijn gekomen doordat herten ineens gebieden met wolven gingen mijden: daardoor keerden dammenbouwende bevers weer terug, waardoor zelfs rivierlopen zouden zijn verlegd. Allemaal door de wolf. Helaas is dat filmpje meer wensdroom dan realiteit."

Groei van bomen

Vorige week publiceerde de groep van Smit de resultaten van een onderzoek in Polen, waarbij ze de effecten bekeken van wolven op de groei van bomen. "De aanwezigheid van wolven zorgt er inderdaad voor dat bomen beter groeien, omdat herten bepaalde gebieden mijden. Ook bleken herten omgevallen boomstronken, waar een roofdier achter zou kunnen schuilen, meetbaar te mijden, wanneer er wolven in het gebied actief waren. Dat zorgde weer voor meer groei van jonge bomen direct rond die stronken dan verder ervan af. Op die manier kunnen wolven dus wel degelijk een effect hebben op het landschap, maar dat zal een stuk minder drastisch zijn dan het halleluja-filmpje uit Yellowstone belooft."

Tegenover die positieve effecten van wolven in Nederland ziet Smit ook risico's. "Een wolf die zich permanent vestigt in Drenthe is natuurlijk prachtig. Maar wat als dat dier een partner vindt en jongen gaat grootbrengen? Die gaan op enig moment zwerven. En dan kom je in Nederland niet alleen schapen, maar ook mensen tegen. Een van de eerste zwervende wolven werd in Groningen ook gefilmd terwijl hij door een woonwijk liep. Als zo'n dier zich en keer in het nauw gedreven voelt, kunnen er wel degelijk ongelukken gebeuren."

Ik zou het iedere wolf afraden om naar Nederland te komen. De kans dat ze hier onder een auto komen is levensgroot

Saskia Duives,

Smit denkt dat we vooral nuchter met wolven in Nederland moeten omgaan, om het draagvlak voor wilde natuur te behouden. "Dat kan dus ook betekenen dat je een probleemwolf op enig moment zou moeten vangen of misschien zelfs afschieten", zegt hij.

Vanuit Alberta heeft de 'wolvenvriendelijke schapenhouder' Louise Liebenberg diverse tips voor haar Nederlandse collega's, om problemen met wolven te vermijden. "Er bestaat niet zoiets als een silver bullet, een simpele oplossing waarmee je alle problemen kunt voorkomen. Om te beginnen kun je een kudde 's nachts binnen zetten, bijvoorbeeld in een schaapskooi. Als dat niet mogelijk is, zul je de dieren met een elektrisch raster moeten beschermen tegen aanvallen van honden of wolven. En wij werken ook met speciale bewakingshonden. In tegenstelling tot bijvoorbeeld bordercollies, die een kudde goed bijeen kunnen drijven, kunnen Pyreneese berghonden een kudde echt bewaken tegen roofdieren. Tegelijk is dat voor ons, in het buitengebied van Alberta wel een stuk makkelijker dan aan de rand van een dorp in Nederland. Die berghonden zijn namelijk ook nogal luidruchtig."

Kruisingen

Schapenhoudersvoorvrouw Duives zet nog een veel groter vraagteken bij de bewakingshonden. "In Frankrijk zijn al gevallen bekend van berghonden die het 's nachts wel heel gezellig vonden met langstrekkende wolven. Daar zijn kruisingen uitgekomen, wat extreem gevaarlijke honden opleverde."

Het belangrijkste advies van Liebenberg is om nuchter te blijven. "Ik vind het prachtig dat we een roedel wolven op ons erf hebben, maar dat betekent niet dat ik niet af en toe zenuwachtig ben. Laat staan dat ik geen respect voor ze zou hebben. Het domste dat je kunt doen is de wolf gaan zien als een knuffeldier. Hier in Canada zeggen ze niet voor niets: 'A fed wolf is a dead wolf'. Als mensen wolven zouden gaan voeren om er mooie foto's van te maken, is dat vragen om grote problemen. Het zijn en blijven wilde dieren. Die moet je met gepast respect benaderen."

Lees ook:  De wolf is bezig aan een opmars in Europa, maar als hij Zwitserland aandoet heeft hij pech

Op veel plekken in Europa wordt de terugkeer van de wolf toegejuicht. Maar in sommige landen, zoals Noorwegen en Zwitserland, krijgt de wolf nauwelijks een poot aan de grond.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Als er weinig herten in de buurt zijn, maar wel schapen, dan zal een wolf daar natuurlijk voor gaan

Louise Liebenberg

Ik zou het iedere wolf afraden om naar Nederland te komen. De kans dat ze hier onder een auto komen is levensgroot

Saskia Duives,