Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Groot, groter grootst werkt nu niet meer'

Groen

Maaike van Houten

Herman Wijffels (rechts) en Martijn Lampert stellen vast dat mensen zich instellen op soberder leven, en minder eenzijdig gericht zijn op consumeren. © Werry Crone

Herman Wijffels, oud-topman van de Rabobank, is het niet eens met de opvatting dat consumenten meer moeten gaan besteden om de economie uit het slop te halen. "Dat is een reflex uit de vorige fase", zegt hij over de roep van economen dat meer consumptie nu nodig is. "Mensen zijn ook wel wijzer. Nieuwe groei zal moeten komen van sociale en ecologische vernieuwing."

Econoom Wijffels deed samen met onderzoeksbureau Motivaction onderzoek, dat vandaag wordt gepubliceerd. Eén van de uitkomsten is dat de meerderheid van de mensen verwacht dat de welvaart de komende jaren vermindert. Motivaction-onderzoeker Martijn Lampert en Wijffels stellen vast dat mensen zich instellen op soberder leven, en minder eenzijdig gericht zijn op consumeren.

Veel economen en politici moeten niets hebben van dat 'consuminderen'. Zij gaan er juist vanuit dat economisch herstel pas mogelijk is als mensen weer meer gaan kopen. Volgens Wijffels is dat 'denken in het model van het verleden', waarbij meer welvaart gelijk stond aan meer geluk.

Circulaire economie
"We staan nu op een breuklijn. Het gaat meer om kwaliteit dan om kwantiteit", zegt Wijffels, verwijzend naar het onderzoek. Hij wijst economische groei niet af, maar wel als dat alle discussie domineert. Hij verwacht meer heil van een economie waarin efficiënt gebruik van grondstoffen en hulpbronnen vooropstaat. Zo'n circulaire economie kan nieuwe banen genereren, waarmee ook mensen kunnen worden overtuigd die nu gericht zijn op meer consumptie.

CDA'er Wijffels, architect van het vierde kabinet-Balkenende (CDA, Partij van de Arbeid en ChristenUnie), ziet bij het nieuwe kabinet wel aanknopingspunten om de trends die hij signaleert, te ondersteunen. Veel kritiek is er geweest op de formatie, waarin VVD en PvdA niet uit waren op compromissen, maar oplossingen zochten die soms uit de koker kwamen van de ene partij en dan weer van de andere.

"Compromissen zijn dikwijls vlees noch vis, zij blokkeren oplossingen", zegt Wijffels. "Door meer voor het ene of het andere te kiezen, is er ruimte voor vernieuwing, al zal nog moeten blijken of er ook verbinding wordt gemaakt met de samenleving." Die samenleving snakt volgens hem naar een menselijke maat; groot, groter, grootst heeft zijn langste tijd gehad.

Uit het onderzoek blijkt ook een sterke voorkeur van mensen voor initiatieven uit de samenleving zelf, als alternatief voor bestaande organisatievormen. In de 'netwerksamenleving' komt de coöperatieve vorm weer op. Dat vergt volgens de onderzoekers van bestuurders een nieuwe vorm van leiderschap, die 'ruimte biedt en initiatieven van burgers en bedrijven stimuleert'.

Lees verder na de advertentie

 
Compromissen zijn dikwijls vlees noch vis, zij blokkeren oplossingen

Deel dit artikel