Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'De volgende bubbel is die van het goedkope schaliegas'

Groen

Marco Visser

Protest in Pittsburgh in de VS tegen boren naar schaliegas © epa

Er staat een nieuwe zeepbel op springen. Die van het goedkope schaliegas, zegt David Hughes, een Canadese geoloog die al jarenlang de energievoorraden in zijn land bestudeert.

Het werd deze week in Brussel naast de werkloosheid en economische groei het derde grote onderwerp van deze tijd genoemd. Energie, en dan vooral de inheemse voorraden, zoals het schaliegas in Brussels jargon heet. Jose Manuel Barroso hield er een presentatie over, liet de Europese regeringsleiders zien dat de gasprijzen voor ondernemingen in de EU met ruim 30 procent is gestegen terwijl die in de VS met 66 procent daalde.

De boodschap: Europa kan niet achterblijven. De boor moet de grond in, het goedkope gas er uit. Maar die goedkope gasprijzen zijn geen blijvertjes, waarschuwt Hughes op EURActiv. "De bubbel van de goedkope gasprijs in de VS zal over twee tot vier jaar knappen", voorspelt hij op basis van een onderzoek waarbij hij de opbrengsten van 65.000 gasbronnen analyseerde. Schaliegas kan nog jarenlang voorzien in de energiebehoefte, stelt de geoloog, maar wel tegen veel hogere prijzen.

Hogere prijzen onvermijdelijk
Die hogere prijzen zijn onvermijdelijk wil de winning van het onconventionele gas rendabel worden. De schaliegasrevolutie in de VS lijkt een zegen voor energiebedrijven, maar de topmannen klagen steen en been dat zij enorme verliezen lijden omdat de baten de kosten niet meer dekken. Groot nadeel van schaliegas is dat de opbrengst van een bron snel afneemt. Zo kan Nederland tientallen jaren de kraan van de gasbel in Groningen openzetten, de schaliegaskraan stopt er soms na enkele maanden al mee. Om het aanbod op niveau te houden, moeten er telkens nieuwe bronnen worden aangeboord.

Complicerende factor is dat het laaghangend fruit, de 'sweet spots' zoals Hughes het noemt, uitgeput raken, "zodat geboord moet worden naar schaliegas van steeds lagere kwaliteit, waarbij steeds meer bronnen nodig zijn en steeds hogere prijzen om het boren te rechtvaardigen."

Onderzoekster Laura Parmigiani van het Franse Institute for International Relations (IFRI) denkt eveneens dat de prijzen zullen stijgen, maar een uiteenspattende zeepbel voorziet zij niet. "Ik denk niet de investeringen in Amerikaans schaliegas en de productie omlaag zullen duiken. De balans tussen vraag en aanbod is in deze periode stabiel. Beiden stijgen."

In Europa zijn met name Groot-Brittannië, Roemenië, Polen, Denemarken en Litouwen geïnteresseerd in de winning van de inheemse bronnen. Nederland wacht op bericht van het ministerie van Economische Zaken dat onderzoek laat verrichten naar de gevaren van schaliegas.

Schoon boren
Het is vooral de boormethode die op verzet stuit. Bij het 'fracken' van gesteente worden zand, water en chemicaliën de grond in gespoten waardoor grondwater vervuild raakt. TNO denkt dat er alternatieven zijn voor het gebruik van chemische stoffen. "Misschien kun je zelfs wel helemaal zonder het water, bijvoorbeeld door met CO2 of met lpg te fracken", zei René Peters, hoofd gastechnologie van TNO deze week op BNR. "Dat zijn technieken die ook in Amerika al worden getest en ontwikkeld."

Toch kan Nederland zich niet rijk rekenen met beproefde technieken uit de VS. Anders dan in de VS zijn de kleisteenlagen waar het schaliegas is opgeslagen in Nederland sterk gefragmenteerd door breuklijnen, zeggen Maarten van der Kloot Meijburg van Eemflow Energy en Rochus van der Weg, oud-bestuurder bij ExxonMobil.

Door de verschillen kan Nederland slechts beperkt meeliften op de technische ontwikkelingen die de winning van schaliegas in de VS steeds goedkoper maken, stelt het tweetal op Follow The Money. Daarnaast zijn de schaliegasreserves kleiner dan in de VS en "moeten er dus voor het winnen van een gelijke hoeveelheid schaliegas meer gasputten worden geboord dan in de VS." Een kostbare onderneming die tot hogere gasprijzen zal lijden.

Zodra president Barack Obama de exportbeperkingen voor schaliegas opheft, moet het dure Nederlandse gas concurreren met het goedkope Amerikaanse. Een winstgevend Nederlands project met het nieuwe gas is daarom ook onwaarschijnlijk, schrijven Van der Kloot Meijburg en Van der Weg.

Deel dit artikel