Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Biologische producten zijn niet te duur, gangbare zijn te goedkoop'

Groen

Emiel Hakkenes

Volkert Engelsman: "Biologische producten zijn niet te duur, de gangbare zijn juist te goedkoop." © Lars van den Brink

Een supermarkt die alleen nog duurzame zuivel wil verkopen, kan rekenen op lof. Ook van Volkert Engelsman, de nummer 1 uit de Duurzame 100 van Trouw. Maar hij waarschuwt wel: pas op voor greenwashing.

Als hij uit het raam kijkt, zegt Volkert Engelsman, ziet hij aan de overkant van de snelweg A12 in Waddinxveen het nieuwe distributiecentrum verrijzen van zijn bedrijf Eosta. Het krijgt de oppervlakte van een handvol voetbalvelden.

Lees verder na de advertentie

Ja, zegt Engelsman, het gaat goed met het importeren en doorvoeren van biologische groenten en fruit. Onder de merknaam ‘Nature & More’ zijn de groente en fruit van Eosta verkrijgbaar in Nederlandse natuurvoedingswinkels en enkele supermarkten. “Maar 99 procent van onze handel blijft niet in Nederland. Nederlanders consumeren niet zoveel tropisch fruit.

“En ook loopt Nederland achter met het eten van biologische producten. Je hoort dan al snel dat Nederlanders biologisch te duur vinden. Dat is een misvatting. Reguliere producten zijn te goedkoop. Allerlei maatschappelijke kosten worden niet in de prijs doorberekend. Bij Eosta doen we dat wel, wij berekenen de eerlijke prijs en maken die transparant voor de consument.”

De vraag wat een eerlijke prijs is, is voor Engelsman niet zo moeilijk: dat is de prijs waarbij álle kosten zijn meegerekend, ook die voor mens en milieu.

Prijskaartje

Engelsman is nummer 1 in de Duurzame 100 van Trouw. Hij spreekt komende week op een debatavond in Amsterdam over ‘het eerlijke prijskaartje’. Ook andere genoteerden uit de Duurzame 100 komen aan het woord: Adrian de Groot Ruiz van True Price Foundation, Babette Porcelein (de initiatiefneemster van Think Big Act Now) en Arjen Boekhold van Tony’s Chocolonely. Ze spreken over vragen als: wat is een ‘eerlijke prijs’? En hoe krijgen we mensen zover die te betalen?

De vraag wat een eerlijke prijs is, is voor zelfverklaard groenteboer Volkert Engelsman niet zo moeilijk: dat is de prijs waarbij álle kosten zijn meegerekend, ook die voor mens en milieu.

En ja, dan moet je aan de kassa meer afrekenen dan nu het geval is. Dat ligt in Nederland lastig, weet Engelsman. “Nederland is toonaangevend in het telen van groente en fruit. We zijn hier gewend geraakt aan lage prijzen. En verder zie je dat veel supermarkten elkaar beconcurreren met de laagste prijs. Terwijl je je ook met een duurzaam en eerlijk assortiment zou kunnen onderscheiden. Bij buitenlandse ketens als Carrefour en Kaufhaus zie ik dat meer dan in Nederland.”

Toch zitten de Nederlandse supermarkten niet stil. Zo maakte Jumbo onlangs bekend dat het vanaf 2022 alleen nog duurzame huismerkzuivel wil verkopen. “Dat moeten we toejuichen”, zegt Volkert Engelsman. “Ieder initiatief voor meer duurzaamheid verdient waardering. Ik vind het moedig van Jumbo, want hiermee steek je je nek uit. Ze doen een belofte die ze moeten waarmaken. Het is wel belangrijk om transparant en duidelijk te zijn over wat ‘duurzame melk’ dan precies is en waarom het iets meer kost, om aantijgingen van greenwashing te voorkomen.”

Dit is win-win. Andere supermarkten kunnen nu niet meer achterblijven met duurzame melk.”

Milieudefensie

Huismerk

Wat er duurzaam aan de melk is, kan een woordvoerster van Jumbo wel uitleggen. De melk is afkomstig van koeien die minstens 120 dagen per jaar gedurende zes uur per dag buiten lopen. En het gaat alleen om het huismerk, want alleen daar heeft Jumbo iets over te zeggen. Vanaf 2022 verwacht de supermarkt bovendien van haar zuivelleveranciers dat die alleen nog veevoer uit Europa gebruiken en dat dus niet meer importeren van de andere kant van de wereld.

Het besluit van Jumbo is tot stand gekomen in overleg met Milieudefensie. Die voert al enige tijd actie voor ‘eerlijke melk’. Dat is melk die is geproduceerd met oog voor het welzijn van de koe en het milieu, en waarvoor de boer een prijs ontvangt die hem in staat stelt milieuvriendelijk te werken. Jumbo is de eerste supermarkt die hiervoor in beweging komt. “Hoera!”, reageert Milieudefensie in een schriftelijke verklaring. “Petje af voor Jumbo. Wat een mooi nieuws voor het milieu en de natuur. Duurzamere melk spaart het klimaat, grondwater, het grasland en vermindert het mestprobleem. Dit is dus win-win. Andere supermarkten kunnen nu niet meer achterblijven.”

Deze stap van Jumbo bewijst volgens Jeroen Candel van de Wageningen Universiteit wat ook Volkert Engelsman stelt: supermarkten kunnen zich van elkaar onderscheiden door te kiezen voor duurzaamheid in de schappen. Candel: “Supermarkten zien in dat postmateriële normen en waarden als duurzaamheid, dierenwelzijn, gezondheid en voedselkwaliteit in belang toenemen en spelen daarop in.” En hoewel Jumbo natuurlijk maar één schakel in de keten is, heeft ze volgens Candel wel degelijk een grote invloed in het Nederlandse voedselsysteem: tussen de 65.000 boeren en tuinders en 17 miljoen consumenten bevinden zich slechts vijf inkoopkantoren en 25 supermarktformules. “Voor een transitie naar een duurzamer en eerlijker voedselsysteem, een idee dat steeds meer in zwang raakt, is het dus nodig om die partijen in het midden van de keten in beweging te krijgen.”

Biologische producten zijn niet te duur, de gangbare zijn juist te goedkoop

Volkert Engelsman

Het valt Candel op dat supermarkten langzamerhand zelf in actie komen als het gaat om duurzaam voedsel. “Lange tijd wezen supermarkten vooral naar de consument, en zeiden: u vraagt, wij draaien.”

Luiheid

Ja, zegt Volkert Engelsman, maar dan was de conclusie dat er geen vraag zou zijn naar duurzame producten, of geen bereidheid om een prijs te betalen die hoger is maar wel eerlijk. “Dat zijn allemaal smoesjes. Luiheid is het, en gebrek aan creativiteit. Supermarkten moeten zich afvragen of ze hun consumenten wel goed voorlichten. De moderne burger is volop bezig met voeding en gezondheid. Die leest over klimaat, biodiversiteit en de relatie met voedselproductie. Die wil best meer betalen voor een product als dat biologisch is, maar dan moet je hem wel informeren over de extra kosten: wat staat er tegenover die hogere prijs? Pas als je echt transparant bent, kan de consument een goede keuze maken.”

Die transparantie mist Engelsman. “Of supermarkten bang zijn om het ware verhaal achter hun producten te vertellen? Ik weet het niet. Er is natuurlijk geen samenzwering gaande van figuren die milieuonvriendelijke manieren van produceren in stand wil houden. Wel denk ik dat supermarktketens erg gevoelig zijn voor aandeelhouders die op korte termijn winst verlangen. Maar zij hanteren een verkeerde definitie van winst, die ervan uitgaat dat onze natuurlijke hulpbronnen oneindig beschikbaar zijn. Dat is natuurlijk niet zo, en de definitie van winst moeten we daarom aanpassen. Bij Eosta doen we dat al. Als je alleen al naar de gezondheidskosten kijkt, dan zijn biologische peren per kilo 19 cent goedkoper dan reguliere peren, vanwege een lagere pesticidedruk. Ik zeg het nog maar eens: biologische producten zijn niet te duur, de gangbare zijn juist te goedkoop.”

Debat: ‘Het eerlijke prijskaartje’ Met: Volkert Engelsman (Eosta) Adrian de Groot Ruiz (True Price Foundation), Babette Porcelein (Think Big Act Now), Arjen Boekhold (Tony’s Chocolonely), Charlotte Linnebank (Question Mark) en Emiel Hakkenes (Trouw). Wanneer? Woensdag 13 december Aanvang: 20 uur. Locatie: Pakhuis De Zwijger, Amsterdam. Aanmelden: www.dezwijger.nl

Een duurzame kerst?

Nu Sinterklaas het land uit is en de boodschappenlijstjes voor het kerstdiner langzamerhand worden gemaakt, is in opdracht van Willem&Drees (leveranciers van lokale biologische boodschappen) onderzocht hoe duurzaam de wensen en plannen van de Nederlanders zijn.

Van de ruim 1000 ondervraagden antwoordde 45 procent dat biologische ingrediënten ‘niet zo belangrijk’ zijn. Dat producten met oog voor dierenwelzijn tot stand zijn gekomen noemt 47 procent ‘tamelijk belangrijk’. Dat de ingrediënten uit Nederland komen en van het seizoen zijn is voor de meerderheid van de respondenten niet bijzonder belangrijk.

Directeur Drees Peter van den Bosch van Willem&Drees is niettemin optimistisch: “Kerst biedt een uitgelezen kans om te ervaren hoe feestelijk én verantwoord eten samen kunnen gaan. Door juist die dag te ervaren hoe lekker je zonder vlees kunt eten, zal de transitie naar een duurzamer voedingspatroon met significant minder vlees in een stroomversnelling raken. Daarvan ben ik overtuigd.”

Lees ook:

Als eerste supermarkt is Jumbo ‘om’: de eigen zuivelproducten worden uitsluitend duurzaam. Maar de vergoeding voor de boeren blijft een probleem. 

Volkert Engelsman, #1 in de Duurzame 100, is een groenteboer met een radicale visie

Deel dit artikel

De vraag wat een eerlijke prijs is, is voor Engelsman niet zo moeilijk: dat is de prijs waarbij álle kosten zijn meegerekend, ook die voor mens en milieu.

Dit is win-win. Andere supermarkten kunnen nu niet meer achterblijven met duurzame melk.”

Milieudefensie

Biologische producten zijn niet te duur, de gangbare zijn juist te goedkoop

Volkert Engelsman