null Beeld Fadi Nadrous
Beeld Fadi Nadrous

De Opvoedvraag

Hoe ver moet je als ouder gaan met seksuele voorlichting?

Een 16-jarig meisje krijgt op school een 3D-clitoris te zien. Hoe ver moet je als ouder eigenlijk gaan bij het geven van seksuele voorlichting?

Laura van Baars

Om het gesprek in ‘de week van de liefde’, vorige week, op middelbare scholen op gang te brengen, deelden expertisecentrum seksualiteit Rutgers en Soa Aids Nederland aan docenten 3D-clitorissen uit. Een vader schrijft dat zijn dochter daar niet direct veel wijzer van werd. Zij durfde in de klas weinig vragen te stellen. Het zette hem aan het denken: moeten hij en zijn vrouw zelf concreter worden over seks in gesprekken met hun 16-jarige dochter of moet school dat doen?

De 3D-clitoris is volgens programmamanager Luc Lauwers van Rutgers een goede manier om het ijs in de klas te breken. “Je kunt laten zien dat de clitoris meer is dan een knopje. Meiden weten dat vaak nog niet. Zelfs bij oudere vrouwen is dat niet altijd bekend, laat staan bij jongens. Dat is een enorm gemis.”

“Van piemels bestaan al jaren 3D-exemplaren voor het onderwijs, het is heel goed dat die er nu ook van de clitoris is”, vindt seksuoloog en psycholoog Sanderijn van der Doef. Samen met de onlangs overleden hoogleraar Ellen Laan schreef zij Lijfboek voor Powergirls omdat meisjes doorgaans veel te weinig uitleg krijgen over hun lichaam en hun eigen seksualiteit. Ze ziet dat ouders vaak verlegen zijn om over seks te praten, “maar als je in het gezin al jong begint over het lichaam en seks begint, dan leert een kind dat dit geen taboe is. Het wordt dan makkelijker om, als het kind ouder wordt en eraan toe is, een meisje - maar net zo goed een jongen - uit te leggen wat die ook over seks wil weten.”

Lastig om over te praten

Concreet worden over seksuele handelingen kan best volgens Van der Doef. “Maar het hoeft zeker niet. Niet ieder kind heeft behoefte om er op hetzelfde tijdstip als de ouder over te praten. Laat dan dan ook zo.” Ook volgens Lauwers zijn jongeren goed in staat om aan te geven waar ze nog informatie over willen. “Vind je het als ouder lastig om daarover te praten, of weet je gewoon het antwoord niet, verwijs jongeren dan naar sites als sense.info/nl. Die gaat over seks, maar bevatten geen porno.”

Van der Doef schreef boeken voor kinderen en tieners over seks. Tijdens lessen aan jongeren presenteert ze ook fragmenten uit de Netflix-serie Sex Education. “Daar zie je hoe een jongen en een meisje samen praten over seks, en ermee experimenteren. Bovendien zie je hoe zijn volwassen moeder, zelf seksuoloog, daarmee omgaat. Het geeft een goed voorbeeld van hoe je dat kunt aanpakken.”

Een jonge buitenstaander

Ook voor school ligt er natuurlijk een taak, al begrijpt Van der Doef dat het voor een leraar best ingewikkeld kan zijn om over seks te praten. Voor een leraar kan het best ingewikkeld zijn om over seks te praten, begrijpt Van der Doef. “Het werkt eigenlijk het beste als er ook een jonge buitenstaander in de klas bij aanwezig is, die goed kan aansluiten bij de belevingswereld van de leerlingen. Een mooie methode om erachter te komen wat jongeren willen weten, is hen anonieme briefjes met vragen in een doos te laten doen. Komen er dan hele concrete vragen uit naar voren, dan kan zo’n externe deskundige daar bij helpen.”

Veel ouders hebben de actuele ontwikkelingen rond seksueel overschrijdend gedrag als bij The Voice aangegrepen om over dit onderwerp te praten, zegt Luc Lauwers. “Heel goed. Ook leraren kunnen dit doen. Niet alleen bij biologie, maar ook bij burgerschap, maatschappijleer, Nederlands of geschiedenis. Wees als docent niet bang om fouten te maken, daar leer je zelf ook weer van. En als je zelf over dingen niet wilt praten, zeg dat dan: ook zo leer je jongeren waar grenzen liggen.”

Lastige pubers, dreinende tieners of krijsende kleuters? Elke week behandelt Trouw een opvoedvraag van lezers.
Zelf een kwestie indienen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden