null Beeld

ColumnBert Keizer

Lucht en grond zitten vol gif. Maar zullen we een beetje nuchter doen over de gevolgen?

In de jaren tachtig van de vorige eeuw stuitte ik op een regenachtige avond zowaar op die legendarische Amsterdamse tramconducteur die elke nieuwe passagier van ondertiteling voorzag. Tegen een nors kijkende vijftiger zei hij onverholen: ‘Wat kijk jij sacherijnig, heb je in de zure regen gelopen?’ Ja dat had je toen, zure regen. Heel Europa dreigde ontbost te worden. Je zag plaatjes waarop grijzige bladloze bomen welhaast zichtbaar stervend triest bijeen stonden te wachten op het einde. En omdat er diep in het woud nog altijd Germanen wonen sprak men ook wel over Waldsterben.

Er werden maatregelen genomen tegen de uitstoot van onder andere zwaveldioxide en nu heeft niemand het er meer over. Experts zeggen achteraf dat het niet meer valt na te gaan of de maatregelen nou zo veel uithaalden, want er waren ook nogal wat andere factoren in het spel: weersomstandigheden, ziektes, schimmelinfecties en insectenplagen. Maar de paniek indertijd was niet gering.

Alarmerende berichten over beschadigend gif zijn sindsdien nooit meer opgehouden.

Gezellig! Het staat blauw van de rook

Passief roken was, of is, ook levensgevaarlijk. Mijn generatie (ik ben van 1947) werd grootgebracht in huizen waar de volwassen mannen altijd en overal rookten. Vooral op verjaardagen hoorde je de vrolijke constatering ‘het staat hier blauw van de rook’. Dat was geen alarmkreet, het was een teken van gezelligheid. Als kind had je geen keuze dan jezelf bloot te stellen aan een (naar later bleek) schrikbarend verhoogd risico op longkanker. Geen idee of zich dit ooit vertaald heeft in sterfte. Van mijn rond de zeventig neven en nichten is er (nog) niet één overleden aan longkanker.

Fijnstof was, of is, ook zo’n item. Vooral als je bij een verkeerslicht aan een drukke weg woont waar zwaar vrachtverkeer regelmatig op de remmen gaat staan. Het is niet te geloven wat je dan allemaal inademt. Weer veel dodelijke slachtoffers?

In Trouw van 5 juni lees ik: Drinkwater en voedsel vol schadelijke Pfas. Opnieuw een aanslag op onze gezondheid. “Nederlandse consumenten krijgen gemiddeld anderhalf tot maximaal vijf keer zo veel Pfas binnen als wat de Europese waakhond Efsa aanvaardbaar vindt.” Krijgen we nou gemiddeld anderhalf of krijgen we gemiddeld vijf keer te veel binnen? De onvermijdelijke hoogleraar noemt de onvermijdelijke gevolgen: “Uit onderzoek blijkt dat de stoffen nier- en teelbalkanker kunnen veroorzaken. Ze lijken ook het immuunsysteem te kunnen schaden. Vaccins worden er minder effectief door.”

Pfas zitten in vis, vlees, eieren, groente en fruit.

Dat ‘lijken’ vind ik prachtig. Deze professor ‘lijkt’ te kletsen. Pfas komen met de moedermelk mee. Pfas zitten in vis, vlees, eieren, groente en fruit. U moet geen groente eten die groeide binnen een straal van één kilometer van met name genoemde fabrieken in Dordrecht, Helmond en Doetinchem. En Schiphol niet te vergeten, natuurlijk Schiphol. Daar ‘lijkt’ ontstellend veel Pfas in het fijnstof te zitten! Je kankerkans ‘lijkt’ al omhoog te schieten als je alleen maar kijkt naar de naam op de kaart.

Fipronil, ook zo’n verwoestende catastrofe. In de zomer van 2017 bleken miljoenen eieren uit Nederland ‘besmet’ te zijn met het bestrijdingsmiddel fipronil. Luc Bonneux, epidemioloog, schreef daarover in Medisch Contact: “Gisse jongens voegden aan het insecticide fipronil menthol en eucalyptus toe. Na toepassing roken de stallen lekker fris.” De hoeveelheid fipronil die in de eieren terecht kwam was verwaarloosbaar. Er is niet één ei gevonden dat iemand ziek had kunnen maken. Om de alarmdrempel te halen moest een jong kind snel vijf eieren van de slechtste batch eten. Door te veel fipronil word je misselijk en ga je braken, maar in de woorden van Bonneux: “Voordat iemand voldoende fipronil binnen had, was die allang aan het kotsen van te veel eieren.”

Miljoenen kippen vernietigd

Door een onzalig geloof in de alarmdrempel werden tientallen miljoenen eieren vernietigd, miljoenen kippen gedood en werden pluimveehouders bedreigd met faillissement. Het eindigde ermee dat twee bestuurders van een ontsmettingsbedrijf onlangs werden veroordeeld tot een jaar gevangenisstraf wegens het ‘in gevaar brengen van de volksgezondheid’.

Ik ben niet gek, zwaveldioxide is troep, roken is heel erg slecht voor je lijf, fijnstof is geen bonus, je mag niet knoeien met voedsel, maar kunnen we ook een beetje nuchter blijven asjeblieft? Want ondanks al dat gif in de lucht, in de bodem, in het eten en in het drinken worden we steeds ouder in ook nog in steeds betere conditie.


Bert Keizer is filosoof en arts bij het Expertisecentrum Euthanasie. Voor Trouw schrijft hij wekelijks een column over zorg, filosofie, en de raakvlakken daartussen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden