MH17-proces

Getuige MH17: Eén raket ontbrak bij het wegrijden van de Buk-installatie

Onderdelen van de op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne neergeschoten Boeing 777-200ER met vluchtnummer MH17. Bij de ramp vielen 298 doden. Beeld AFP
Onderdelen van de op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne neergeschoten Boeing 777-200ER met vluchtnummer MH17. Bij de ramp vielen 298 doden.Beeld AFP

De geplande uitloopdag is onnodig. Donderdag arriveerde de Haagse rechtbank al bij het laatste pagina’s van het lijvige MH17-dossier. Bij afwezigheid van de vier verdachten citeerden de rechters uit oude interviews.

Hun toga hoeven ze vrijdag niet aan. In drie dagen tijd hebben de vijf rechters het hele strafdossier van het MH17-proces besproken. Althans, de hoofdlijnen van het onderzoek naar de ramp dan. Niet bij alle getapte telefoongesprekken, ieder filmpje en elke bladzijde van het vuisten dikke dossier stond de rechtbank stil. Via een deel van het bewijs liep zij donderdag het transport van de Buk-installatie na.

Meerdere getuigen zeggen de Buk-Telar langs te hebben zien rollen op de dag van de crash. De lanceerinstallatie op rupsbanden waarmee de raket wordt afgevuurd, telde volgens hen vier groene Buk-raketten met een witte kop. Met een camouflagenet werd geprobeerd de lading uit het zicht te houden.

Eén raket ontbrak bij het wegrijden van de Telar

In het zwaar beveiligde Justitieel Complex Schiphol toonde de rechtbank een video waarop het konvooi in de verte te zien is. De experts van het Joint Investigation Team (JIT) stellen dat de Buk-Telar op de beelden richting Pervomaiske rijdt, een plaatsje in het oosten van Oekraïne dat indertijd in handen was van pro-Russische separatisten. Op meerdere fronten vochten zij in dat gebied tegen Oekraïense regeringstroepen.

Twee getuigen zagen dat er op 17 juli 2014 een raket werd afgevuurd vanaf een akker nabij Pervomaiske, waarna er een vliegtuig uit de lucht kwam storten. Eén van de anonieme getuigen stelt dat de Telar vijf minuten daarna wegrolde. De installatie telde toen nog maar drie raketten. Volgens het JIT is de Telar teruggebracht naar Rusland.

Op 23 juni trekt het konvooi met BUK-installatie door Stary Oksol. Een inwoners filmt het materiaal, vrijgegeven door onderzoekscollectief Bellingcat. Beeld Bellingcat
Op 23 juni trekt het konvooi met BUK-installatie door Stary Oksol. Een inwoners filmt het materiaal, vrijgegeven door onderzoekscollectief Bellingcat.Beeld Bellingcat

Een Oekraïens gevechtsvliegtuig zou MH17 hebben neergehaald

Na de crash heerst er verwarring onder de separatisten, zo blijkt uit getapte telefoongesprekken. Hebben ze nu een ‘soesjka’ neergeschoten, een gevechtsvliegtuig? Of is er een passagierstoestel geraakt?

Wanneer blijkt dat er inderdaad een vlucht met reizigers is neergestort, bellen de verdachten een aantal keren. De drie Russen en de Oekraïner vertellen elkaar dat de separatisten een soesjka hebben beschoten, die zelf net ervoor een passagiersvliegtuig heeft neergehaald. “Ze proberen ons de schuld te geven”, zegt verdachte Oleg Poelatov vanaf de rampplek.

Ook nadien blijven de separatisten de verdenkingen ontkennen. Het Oekraïense leger zit volgens hen achter het drama-MH17. In interviews zeiden de verdachten, die geen van allen aanwezig zijn in de rechtbank, nooit een Buk-raket te hebben gehad. De aanklachten beschrijft een van als ‘lariekoek’ tegen de BBC.

Hoe de rechtbank deze uitspraken weegt, moet later in het proces blijken. Volgende week donderdag komt het Openbaar Ministerie aan het woord. Niet om het requisitoir en strafeis uit te spreken, maar om de rechtbank te wijzen op de onderdelen van het dossier die het van belang vindt. Daarna krijgt de verdediging dezelfde kans.

Lees ook:

Onderzoekers: vanuit een supermarkt belden de verdachten elkaar over de locatie van ‘het speelgoed’

Een fors deel van het bewijs voor de verdenkingen is afkomstig van getuigen, bleek woensdag tijdens het MH17-proces. Ook getapte telefoongesprekken tussen en over de verdachten zijn aangedragen om de rechters te overtuigen vande schuld van het viertal verdachten.

De inhoudelijke behandeling van het MH17-proces begint en dit kunnen we verwachten

Na 25 voorbereidende zittingsdagen, inclusief een schouw van een met wrakstukken gebouwde reconstructie van het toestel, is de Haagse rechtbank inhoudelijk begonnen aan het MH17-proces. Wat kunnen we verwachten?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden