Schuldhulpverlening

‘ZZP’ers kunnen uitstel van betaling als een boemerang terugkrijgen’

Beeld Len Munnik

Minder zzp’ers vragen om financiële steun. Maar pas op, waarschuwen schuldenexperts: terug naar normaal gaat zomaar niet.

Langzaam begint de wereld van zzp’ers weer een beetje te lijken op die van voor de coronacrisis: speciale corona-uitkeringen verdwijnen, schuldeisers gaan weer op pad. Het aantal aanvragers van Tozo – coronabijstand voor zzp’ers – is gedecimeerd naar ongeveer 85 duizend, nadat de overheid strengere toegangsregels invoerde. Ook de Belastingdienst heeft zijn werk weer opgepakt: btw-plichtigen ontvangen weer aanmaningen – tot zover de coulance.

Maar schuldenexperts waarschuwen: pas op, terug naar vroeger gaat zomaar niet. Een schuldengolf kan nog komen. “In het najaar en voorjaar verwachten we een enorme nasleep”, zegt  voorzitter Marco Florijn van NVVK, de vereniging voor schuldhulpverleners. “Zelfstandigen die bij de Tozo tussen wal en schip zijn gevallen zullen aankloppen, maar ook de groep die wel financiële steun heeft gekregen. We denken dat ongeveer 15 procent van de Tozo-aanvragers schuldhulp nodig heeft.”

Dat banken en de Belastingdienst tot nu toe soepel uitstel van betaling verleenden, kan zelfs een boemerangeffect krijgen. “Nu betalen schuldenaren hun achterstanden nog redelijk, blijkt uit onderzoek. Maar op enig moment gaan ze incasseren. Dan hebben zzp’ers een probleem”, zegt Sadik Harchaoui van SchuldenlabNL.

Bovendien zijn de schulden bij een deel van de zzp’ers toegenomen ondanks ontvangen Tozo-gelden, zegt Jacqueline Zuidweg van Zuidweg & Partners, Nederlands grootste schuldhulpverlener voor zzp’ers en mkb’ers. “Een eenmanszaak kan ook een winkel zijn, met een hoge huurprijs. Of je hebt een lease-auto. Van de Tozo-uitkering op bijstandsniveau kan je dat niet betalen.”

Zoek hulp

Wat te doen? Zaak is de klap te spreiden, zegt Harchaoui. Met SchuldenlabNL probeert hij afspraken te maken met onder meer energieleveranciers en woningcorporaties over het tempo waarin die organisaties schulden opeisen. “Het moet niet allemaal tegelijk.”

Iets soortgelijks zegt Han Dieperink van het Instituut voor het Midden- en Kleinbedrijf (IMK). “De Belastingdienst zou jaren de tijd moeten nemen om achterstanden in te halen. Nu is daar geen duidelijkheid over: een ondernemer heeft geen idee hoeveel termijnen hij of zij heeft om een belastingachterstand terug te betalen.”

Een nieuwe Tozo-regeling is volgens Dieperink niet nodig, omdat voor zzp’ers al een bijstandsregeling bestaat, de bbz. “Die moet dan wel ruimhartiger. Gesloten loketten moeten weer open, processen moeten sneller en er moet meer geld naartoe.”

Florijn van de NVVK gaat een stuk verder: “Je zou een kwijtscheldingsregeling kunnen overwegen. Met een goede toets, zodat je alleen schulden kwijtscheldt waar het noodzakelijk is.” Los daarvan moeten gemeenten contact houden met hun Tozo-aanvragers, zegt hij. “Gemiddeld komen mensen met schulden vijf jaar te laat aan onze deur. Zzp’ers in nood moeten een signaal krijgen: zoek hulp.” 

Sandra Casteels in haar atelier in Hengelo. Beeld Herman Engbers

Sandra Casteels (50) van Goal-Atelier, vervaardigt gordijnen en vitrages in Hengelo

“Echte handenarbeid, van niks iets moois maken”, zo beschrijft Sandra Casteels haar eenmanszaak in gordijnen en vitrages. Twintig jaar werkte de Belgische in confectieateliers. Na een tegenvaller bij haar laatste werkgever besloot ze vorig jaar haar droom te gaan waarmaken: een eigen bedrijf. “Het is mooi om mensen een goed gevoel te geven over hun interieur. Ik hoef geen wereldbedragen te verdienen.”

Begin dit jaar was ze net de opstartfase uit. “Op 30 oktober kwam met vertraging de belangrijkste machine aan, een hoogtemeter van 27.000 euro. December is altijd een rustige maand. In februari begon het te lopen. Ik maakte zelfs een beetje winst.”

Toen kwam corona en was alles in één klap weg. “Ik werk voornamelijk voor interieurzaken. Als bij hen geen klanten binnenlopen, krijg ik geen opdrachten.” Met een eigen stoffencollectie probeert ze klanten te werven. Vooralsnog gaat dat moeizaam.

Met het geld van de Tozo betaalde ze de huur van haar bedrijfspand – daarna was het op. Voor de nieuwe regeling is ze afgewezen, vanwege het inkomen van haar man. Van haar spaargeld houdt ze het nog een maand of vijf uit, daarna is het afgelopen.

Bovendien hangt haar nog een schuld boven het hoofd: die dure machine, betaald met hulp van microfinancier Qredits. “Qredits heeft gelukkig de rente verlaagt en de aflossing on hold gezet, maar dat kan niet eeuwig duren.” Ze vreest de dag dat ze moet terugbetalen. “Dan wordt het heel zwaar.”

Lees ook:

Een jaaromzet voor de interieuradviseur, niet meer dan een zakcentje voor de zanglerares

Interieuradviseur Olga Harmsen (49) draaide in de eerste maanden van 2020 al een volledige jaaromzet, want verbouwen en corona blijken uitstekend samen te gaan. Hoe anders verging het actrice en zanglerares Anne Ermens. ‘Ik heb mijn trots opzijgezet en ondersteuning aangevraagd.’

Hij: binnen twee dagen alle opdrachten kwijt. Zij: megadruk

Thijs en Judith Taanman-Veenstra zijn getrouwd en beide zzp’er: zelfstandige zonder personeel. Terwijl bij Judith de opdrachten binnenstromen, heeft Thijs het sinds de uitbraak van het coronavirus extreem rustig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden