Verplichte verzekering

Zzp’er móét zich gaan verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid

Beeld Maus Bullhorst

Er komt een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers). Minister Koolmees gaat dit plan in een wet gieten.

Nog voor de zomer komt minister Wouter Koolmees van sociale zaken met een wet die de arbeidsongeschiktheidsverzekering regelt voor zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers). Hij gaat daarbij uit van een plan dat de organisaties van werkgevers en de vakbonden dinsdag presenteerden. “Dit is een eerste grote stap om de positie van zzp’ers beter te regelen”, zei Koolmees.

Met het plan van werkgevers en werknemers is iedere zzp’er straks automatisch verzekerd tegen langdurige arbeidsongeschiktheid. Het is geen ziekteverzekering, want er is een wachttijd van minimaal een half jaar en een keuring door het UWV, het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen. Een nieuw op te richten Arbocentrum voor zelfstandigen regelt eventuele reïntegratie. Recht op een uitkering geldt zo nodig tot de AOW-leeftijd wordt bereikt.

Een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers was in juni vorig jaar een van de elementen in het pensioenakkoord. Vakbonden, werkgevers en het kabinet maakten afspraken over een nieuw stelsel voor de oudedagvoorziening. Bij het uitruilen van wensen kwam ook de verzekering voor zzp’ers op tafel.

Hoogte van de premie

Volgens het plan heeft een zzp’er die ziek wordt de keus tussen een wachttijd van een half jaar, een jaar of twee jaar. Afhankelijk daarvan is de maandpremie hoger of lager. De uitkering bedraagt 70 procent van het laatste inkomen met een maximum van bruto 30.000 euro per jaar. Wie kiest voor de wachttijd van een jaar (de standaardoptie) en rond 1600 euro bruto verdient, zou per maand ongeveer 140 euro premie betalen. Wie ongeveer 2400 euro per maand verdient, betaalt circa 205 euro per maand. Deze bedragen zijn aftrekbaar van de belasting en daarom is de premie netto gemiddeld tussen 95 en 135 euro. Wie al een arbeidsongeschiktheidsverzekering heeft die voldoet aan bepaalde voorwaarden, is vrijgesteld van de verplichting mee te doen met het collectieve plan dat nu in de maak is.

Hans de Boer, voorzitter van de werkgeversorganisatie VNO-NCW, wees dinsdag op het belang van de verzekering. Een pensioen ziet iedereen aankomen en daar kan ook een zzp’er zich op voorbereiden. “Arbeidsongeschiktheid kan een mens onverwacht ieder moment overkomen. Voor werknemers hebben we daarom een verzekering. Straks is die er ook voor zzp’ers.”

Namens de vakbonden zei FNV-vicevoorzitter Kitty Jong: “Het is belangrijk dat zelfstandigen bescherming krijgen tegen onvoorziene risico’s”. Zij wees erop dat het aantal zzp’ers dat verzekerd is tussen 2013 en 2018 daalde van 24 procent naar 19 procent. Behalve sociale zekerheid voor zzp’ers willen vakbonden dat hun concurrentievoordeel tegenover gewone werknemers kleiner wordt. Zzp’ers kunnen goedkoper hun diensten aanbieden bij werkgevers door geen kosten te maken voor verzekering tegen arbeidsongeschiktheid.

Zelfstandigen zijn een speelbal

Werkgevers en vakbonden verwachten dat zelfstandigen de kosten van de verzekering in hun (hogere) tarieven verwerken. Maar zij erkennen dat dat voor sommige zelfstandigen, bijvoorbeeld in de kunstsector, moeilijk wordt. De vakbonden hopen dat het kabinet maatregelen neemt om de premies betaalbaar te houden. Zo zou het kabinet collectief onderhandelen door freelancers over hogere tarieven moeten toestaan. Kitty Jong: “Arbeid is te goedkoop. Zelfstandigen zijn een speelbal op de flexibele arbeidsmarkt.”

Onder zelfstandigen zijn de meningen verdeeld over een automatische verzekering. VNO-NCW en FNV hebben zzp’ers onder hun achterban en zien ruime steun. De Boer: “Wij hebben dit plan breed getoetst”.

Minister Koolmees ziet het plan voor een verzekering tegen arbeidsongeschiktheid als een eerste stap omdat hij ook wetgeving in de maak heeft om beter onderscheid te maken tussen werknemers en echte zzp’ers.

Die discussie speelt volop bij onder andere maaltijdbezorgers en andere zelfstandigen die worden ingehuurd door platformen als Uber. De adviescommissie-Borstlap adviseerde in januari een verzekering voor alle werkenden. Bovendien vindt deze commissie dat zelfstandigen die ‘zijn ingebed in de organisatie’ moeten worden beschouwd als werknemer.

Lees ook:

Verplicht verzekeren dwingt zzp’ers nu echt tot actie

Hij is er bijna: de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers. Die zijn er niet blij mee en lijken zich nu echt te willen verenigen.

‘De situatie van zelfstandigen en werknemers moet naar elkaar toe groeien’

Een flexibele arbeidsmarkt, en meer bescherming voor zzp’ers. Dat adviseert de commissie-Borstlap. ‘In ons advies zit zoet en zuur, lief en leed.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden