InterviewFuji

Zonder de oude fotorolletjes is Fujifilm een innovatief chemisch bedrijf

Albert van Maren van Fujifilm: ‘Als je een kans krijgt, moet je die benutten’.  Beeld Ton Toemen
Albert van Maren van Fujifilm: ‘Als je een kans krijgt, moet je die benutten’.Beeld Ton Toemen

Fotorolletjes waren decennia lang het product van Fuji, inmiddels maken ze producten die te gebruiken zijn in de medische industrie en energiesector.

Of Fujifilm echt nog bestaat? Die vraag krijgt Albert van Maren, vicepresident van Fujifilm Manufacturing Europe in Tilburg, regelmatig sinds de kenmerkende fotorolletjes in hun groene doosje uit de schappen verdwenen zijn. De opkomst van de digitale fotografie dwong de onderneming wereldwijd inderdaad geheel nieuwe wegen in te slaan. Met succes.

Vanaf mei start het concern in Tilburg met de proefproductie van celkweekmedia, materialen voor de biotechnologie die een belangrijke rol spelen bij de productie van onder meer medicijnen en vaccins. Gezondheidszorg, energie en milieu zijn de nieuwe richtpunten van het Japanse bedrijf dat wereldwijd 74.000 medewerkers telt, al zijn de oude, foto-gerelateerde producten nog niet helemaal verdwenen.

“We maken hier in Tilburg nog steeds offsetplaten voor de drukindustrie en fotopapier, bijvoorbeeld voor fotoalbums. Een derde van het fotopapier dat wereldwijd wordt gebruikt, wordt hier geproduceerd. Maar sinds de productie van filmrolletjes in 2006 stopte, zijn we vooral bezig met de ontwikkeling van nieuwe producten”, vertelt Van Maren.

Gelatine

Zo produceert Fuji in Tilburg tegenwoordig voor de medische sector recombinant collageen peptide, een kunstmatige gelatine, die geschikt is voor regeneratieve medicijnen en een breed scala aan medische toepassingen, zoals celkweek. En Fuji maakt membranen voor vloeistof- en gasscheiding. Beide producten komen voort uit eigen onderzoek.

De gelatine was bedoeld als vervanging van dierlijke gelatine op fotopapier, maar bleek daarvoor te duur. De medische sector, waar gelatine diverse toepassingen kent, zag wel mogelijkheden in het nieuwe materiaal.

De membranen vloeien voort uit een poging van Fuji om de nieuwe markt voor inktjetpapier te penetreren. De concurrentie op die markt bleek te groot en de Tilburgse onderzoekers gingen op zoek naar andere ideeën waarvoor hun nieuwe materiaal bruikbaar zou zijn. Van Maren: “Ons inktjetpapier was poreus en het materiaal bleek zeer geschikt voor de productie van membranen”.

Kraanwater wordt in deze nieuwe unit omgezet naar nog schoner water, voor gebruik in farmaceutische producten.  Beeld Ton Toemen
Kraanwater wordt in deze nieuwe unit omgezet naar nog schoner water, voor gebruik in farmaceutische producten.Beeld Ton Toemen

Maar de celkweekmedia – waar het bedrijf in mei mee begint – hebben niets van doen met eigen onderzoek. Twee jaar geleden kocht het Fuji-concern het Amerikaanse Irvine Scientific, gespecialiseerd in celkweekmedia en reagentia. Toen dat bedrijf naar een productiefaciliteit in Europa zocht, waren ze in Tilburg meteen geïnteresseerd.

Omdat de vraag naar kleurenfotopapier en offsetplaten wereldwijd afneemt, zag het bedrijf zich in 2019 al gedwongen om 111 van de destijds ruim 800 personeelsleden te ontslaan. Van Maren: “Wij zochten echt verbreding, dus als je zo’n kans krijgt, moet je die benutten. En we hadden de ruimte, de mankracht en goed opgeleid personeel.”

Leegstaande hal

Tilburg beschikte nog over een oude, leegstaande hal die geschikt was als schil voor de noodzakelijke cleanroom. “Omdat we die hal al hadden, kunnen we ook veel sneller produceren dan verwacht.” Een deel van het personeel komt van de andere Tilburgse productie-eenheden, maar er worden ook mensen van buiten aangetrokken. Afgelopen jaar ging een deel van de mensen midden in coronatijd naar Amerika voor de nodige bijscholing.

Momenteel wordt de apparatuur in de hal geplaatst. De echte productie gaat overigens pas eind van het jaar van start, want celkweekmedia zijn een specialistisch product. “Voor ieder doel heb je aparte media. Die moeten eerst door de afnemer worden gevalideerd voor ze echt in productie worden genomen. Daar gaan maanden overheen”, legt Van Maren uit.

Dat zijn extra kosten voor het bedrijf, maar het heeft ook een positieve kant. “Op de markt voor offsetplaten of fotopapier is behoorlijke concurrentie en stappen klanten makkelijk over naar een andere leverancier. Dat is met celkweekmedia heel anders.”

Wie door de nieuwe cleanroom loopt, ontkomt niet aan de indruk dat celkweekmedia weinig te maken hebben met de oude producten van het bedrijf. Geen enorme rollen papier of aluminium, maar grote stalen ketels bepalen het beeld. Toch zijn er volgens Van Maren meer overeenkomsten dan je zou denken. “We zijn een chemisch bedrijf. De processen, de procedures en de eisen die we aan de productie en de kwaliteitscontrole stellen komen grotendeels overeen. Toen ik voor het eerst bij Irvine op bezoek was, herkende ik de meeste processen dan ook direct.”

Lees ook:

Fuji mist schoenendoos met oude foto’s

Het fotorolletje verdwijnt met de opkomst van de digitale camera. Ook Fuji Tilburg moet zichzelf opnieuw uitvinden. “Digitalisering is gelukkig niet alleen een nadeel voor ons, maar ook een voordeel.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden