Mobiliteit

Zo wil Eindhoven zelfrijdend openbaar vervoer realiseren

Een impressie van de zelfrijdende bus die Eindhoven wil ontwikkelen. Beeld
Een impressie van de zelfrijdende bus die Eindhoven wil ontwikkelen.

De regio Eindhoven wil ruim een miljard steun uit het Nationale Groeifonds van het kabinet om zelfrijdend openbaar vervoer op de weg te realiseren.

Zelfrijdende metro’s zijn er al langer. Ook de ontwikkeling van zelfrijdende kleinere voertuigen gaat hard. Maar het ontwikkelen van zelfrijdend openbaar vervoer op de openbare weg blijft tot nu toe achter. Veel van de benodigde technieken moeten nog ontwikkeld worden. Dat willen ze nu in Eindhoven gaan doen, met de ‘Brainportlijn’. Een samenwerkingsverband van kenniscentra, bedrijven en overheden in de regio Eindhoven wil zelfrijdend openbaar vervoer realiseren in en rond steden.

De Brainportlijn moet meer worden dan een bus zonder chauffeur, namelijk een belangrijke proeftuin voor de ontwikkeling van dit soort zelfrijdend openbaar vervoer. Daarbij wordt gebruik gemaakt van onderzoek van Eindhovense bedrijven als DAF en VDL en van TU Eindhoven en de Fontys Hogeschool, die nauw betrokken zijn bij het project.

Voor de Nederlandse automotive industrie, die door corona ernstig in de problemen dreigt te komen, zou het project een belangrijke stimulans zijn. De bedrijfstak telt 40.000 banen en exporteerde in 2019 voor twintig miljard euro, maar voorziet nu een omzetverlies van 25 tot 30 procent. Investeren in de ontwikkeling van zelfrijdend openbaar vervoer kan die negatieve spiraal doorbreken, verwacht de Eindhovense wethouder economie Stijn Steenbakkers (CDA).

Mobiliteitsproblemen

Maar de Brainportlijn is uiteraard ook bedoeld om de dreigende Eindhovense mobiliteitsproblemen het hoofd te bieden. Na Amsterdam heeft de regio de snelst groeiende economie van Nederland. Ondanks corona houdt de stad rekening met 70.000 nieuwe banen in de komende twintig jaar. Dat leidt tot mobiliteitsproblemen waar zelfrijdend, groen en elektrisch openbaar vervoer een antwoord op kan bieden.

Hoewel er in de plannen sprake is van een ‘lijn’, gaat het in feite om de ontwikkeling van een flexibel systeem, waarbij het aanbod via bijvoorbeeld gebruikersapps makkelijk en snel aan te passen is aan de daadwerkelijke vraag. Daarin spelen niet alleen bussen zonder bestuurder een rol, maar ook kleinere voertuigen. Ook wordt gedacht aan platooning, een techniek die DAF ontwikkelde voor vrachtverkeer. Daarbij rijden voertuigen geschakeld, om pas bij het laatste stuk ieder zelfstandig naar hun eigen bestemming te rijden. In nachtelijke uren zou zo’n systeem ook gebruikt kunnen worden om in stedelijke gebieden winkels te bevoorraden.

Een impressie van de techniek met sensoren die nodig is voor het zelfrijdende verkeer.  Beeld
Een impressie van de techniek met sensoren die nodig is voor het zelfrijdende verkeer.

Hoewel de techniek deels in de kinderschoenen staat en de ontwikkeling nog het nodige onderzoek vraagt, is het volgens Steenbakkers verstandig er nu al rekening mee te houden bij de aanpassing van bestaande infrastructuur zodra er uitbreiding of werkzaamheden plaatsvinden.

Speciale rijbanen

Zo wordt de ringweg rond Eindhoven de komende jaren verbreed. De snelwegen waar het om gaat, maken ook deel uit van het Brainportlijn-traject. “Dit is dan ook het moment om daar speciale rijbanen aan te leggen”, aldus Steenbakkers. Niet alleen is dat goedkoper dan de bouw van nieuwe rails voor een metro, maar ook veel toekomstbestendiger. Als er nieuwe technieken komen, zijn aparte rijstroken makkelijk aan te passen.

Rijstroken langs de snelweg kun je bovendien volkomen afscheiden van de rest van het verkeer en daarmee bieden ze een goede gelegenheid om nieuwe voertuigen en technieken in de praktijk te testen. Een tweede fase is uitbreiding in het stedelijke gebied zelf. Vanwege de veiligheid zijn de technische uitdagingen daar groter, want dat vereist voertuigen en systemen die rekening houden met andere weggebruikers.

De ontwikkelingskosten verdienen zichzelf uiteindelijk terug, verwacht Steenbakkers. Goede mobiliteit is belangrijk om de regio aantrekkelijk te houden voor zowel investeerders als woningzoekenden. Daarnaast gaat het om systemen en technieken die ook buiten de regio wereldwijd voor grote en kleine steden interessant zijn en die daarmee een belangrijk exportproduct kunnen worden. Wel vraagt de Brainport een bijdrage van ruim een miljard euro uit het Nationale Groeifonds, dat de regering in september lanceerde om kennisontwikkeling, infrastructuur, onderzoek, ontwikkeling en innovatie in Nederland te stimuleren.

Lees ook:

Noord-Brabant in plaats van Silicon Valley? Waarom niet?

Brainport Eindhoven is een internationale wervingscampagne begonnen om personeel aan te trekken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden