Stikstofvonnis

Zijn er nog kansen voor deze vijf grote projecten na het stikstofvonnis?

18.000 projecten staan op losse schroeven door het stikstofvonnis Beeld Suzan Hijink

Het kabinet kondigde vrijdag maatregelen aan om de schade door de stikstofuitspraak van de Raad van State te beperken. 

Zeker 18.000 projecten staan op losse schroeven, waaronder 127 overheidsprojecten. Omgevingsrechtsadvocaat Rachid Benhadi over de kansen van vijf van deze projecten. 

De presentatie van het nieuwe vlaggenschip van de Marine Beeld Werry Crone

Marinierskazerne Vlissingen

Wat is het plan?

In Vlissingen wacht men al ­jaren op de nieuwe marinierskazerne, maar door uitstel op uitstel moet de bouw nog altijd van de grond komen. De kazerne moet plaats gaan bieden aan ongeveer 1800 mariniers en 200 man aan ondersteunend personeel. Het project neemt een kleine 70 hectare (140 voetbalvelden) in beslag. Eerder strooide vooral het ­protest van de mariniers in Doorn tegen een verhuizing naar Zeeland zand in de motor.

Welk probleem geeft dat?

De kazernebouw in Vlissingen is lang niet het enige project van het ministerie van defensie dat op de stikstoflijst prijkt. Dat komt vooral doordat enkele kazernes, los van bouwprojecten of renovaties, al in natuurgebieden staan, waar stikstof­uitstoot een grote impact heeft.

Is dat met bestaande lapmiddelen, zoals nieuwe rekenmethodes, op te lossen?

Rachid Benhadi, advocaat omgevingsrecht: “Ook voor dit project acht ik de ADC-toets een begaanbare weg, al dan niet in combinatie met allerlei duurzaamheidsmaatregelen, zoals bijvoorbeeld verwarmen zonder gas. De ADC-toets is hier een begaanbare route, omdat het hier gaat om het landsbelang – defensie. De dwingende reden is een gegeven. Alternatieve locaties zijn, gelet op de omvang van het project, niet snel voor handen. En gelet op de grootte van het project, is er waarschijnlijk voldoende budget zijn om natuurschade te compenseren.”

Het Binnenhof Beeld ANP XTRA

Renovatie Binnenhof

Wat is het plan?

De gebouwen van het landsbestuur zijn aan vernieuwing toe. Volgend jaar moet worden begonnen met onder andere het aanleggen van een nieuwe en grotere publieksingang. De renovatie zou door het fameuze Rotterdamse architectenbureau OMA worden gedaan, maar onlangs zegde staats­secretaris Knops de samenwerking met architect Ellen van Loon van OMA op. Nu gaat Pi de Bruijn het doen, die in de ­jaren negentig ook de nieuwbouw van de Tweede Kamer ontwierp.

Welk probleem geeft dat?

Grote bouwprojecten zorgen voor vieze lucht. In totaal staan 127 projecten van het Rijk door de stikstofuitspraak op de tocht. Met de Binnenhof-renovatie staat een klus van 475 miljoen euro in de wacht. 

Is dat met de bestaande ­lapmiddelen op te lossen?

Benhadi: “Ook hier geldt dat de aangepaste rekensoftware geen oplossing zal bieden. Hoogstens maakt deze software het makkelijker om stikstofberekeningen te maken.” 

Beeld ANP

Windmolenparken op de tocht

Wat is het plan?

Het aanleggen van verschillende windmolenparken op land en zee.

Welk probleem geeft dat?

Een heel gek probleem eigenlijk, omdat de bedoeling van windmolenparken juist is om het klimaat te beschermen. Maar windmolenparken moeten ook gebouwd worden en bouwen geeft viezigheid.

Is dat met de bestaande lapmiddelen op te lossen?

Benhadi: “Als het gaat om windparken, is met name de aanlegfase bepalend voor de stikstofuitstoot. Deze uitstoot is tijdelijk. Misschien is die tijdelijke toename wel acceptabel. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als deze stikstof­toename geen blijvende natuurschade oplevert. En anders kunnen mogelijk bronmaatregelen, zoals elektrische graafmachines, een oplossing bieden om de stikstofuitstoot ­terug te dringen.” 

De Afsluitdijk Beeld ANP

Versteviging van de Afsluitdijk

Wat is het plan?

Met de stijging van de zeespiegel en hevigere stormen in het vooruitzicht moet de Afsluitdijk worden verstevigd. Het gaat met name om het versterken van een stuk van 10 kilometer. Tijdens de werkzaamheden,

die tot 2022 moeten duren, gaat de Afsluitdijk dicht voor fietsers en voetgangers. De 32,5 kilometer lange dijk staat daarmee voor de grootste ingreep sinds de aanleg in 1927.

Welk probleem geeft dat?

De Afsluitdijk grenst aan alle kanten aan water: zowel het IJsselmeer als het Wadden­gebied is aangewezen als beschermd Natura 2000-gebied. Bij deze klus zal veel gebruik moeten worden gemaakt van schepen. Die zijn relatief zeer vervuilend. De vrachtwagens die bij dit karwei komen kijken, zijn ook niet schoon.

Is dat met de bestaande ­lapmiddelen op te lossen?

Benhadi:  “Ook voor dit project geldt dat de aangepaste rekensoftware, Aerius, geen oplossing zal bieden. Gelet op de aard en omvang van het project en gelet op de grote veiligheidsbelangen ervan kan ik mij goed voorstellen dat voor dit project een ADC-toets wordt doorlopen.”

Beeld ANP

Verbreding A27 bij Utrecht

Wat is het plan?

De wegen rondom Utrecht vormen volgens het ministerie van infrastructuur en waterstaat ‘de draaischijf van ons wegennet’. Maar om dat te blijven, moeten de A12 en de A27 worden verbreed.

Welk probleem geeft dat?

De A27 en de A12 lopen vlak langs natuurgebied Amelisweerd. Daar aan de weg werken is van oudsher een heet hangijzer. Door de stikstofuitspraak is de situatie er voor dit project niet beter op geworden. En niet alleen voor dit project.

Is dat met lapmiddelen als een nieuwe rekenmethode op te lossen?

Benhadi: “De aangepaste rekensoftware Aerius zal voor dit project geen oplossing bieden. De rekensoftware maakt het uitsluitend makkelijker om stikstofberekeningen te maken, maar biedt geen oplossing voor een te hoge stikstofdepositie. Gelet op de te verwachten stikstofdepositie als gevolg van de aanleg en het gebruik van de wegverbredingen is mijn inschatting dat dit project alleen kan doorgaan als er voldoende maatregelen worden getroffen om de stikstoftoename als gevolg van het project ongedaan te maken.”

Lees ook
Een eerste stap is nog geen oplossing, noem het slechts een lapmiddel

Noem het lapmiddelen, de maatregelen van het kabinet om door het stikstofvonnis getroffen projecten weer op gang te krijgen. Binnenkort moeten ook moeilijke, fundamentele keuzes worden gemaakt.

Stikstofvonnis treft ook projecten mét vergunning

Advocaten waarschuwen: projectontwikkelaars, boeren en bouwers die al een vergunning hadden, leken veilig na de stikstofuitspraak. De rechter laat nu ook hun projecten wankelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden