Zijn Chinese en Amerikaanse opkoopfirma’s op shoppingtour in Nederland?

Hema geldt als voorbeeld van hoe buitenlandse investeringshuizen een Nederlands bedrijf niet altijd verder helpen. Beeld ANP

Politici vrezen een stortvloed aan buitenlandse overnames nu Nederlandse bedrijven wankelen door de coronacrisis. Is die belangstelling van overzeese investeringsfondsen al te merken? 

Veel bedrijven zijn ineens een koopje voor buitenlandse investeerders nu ze midscheeps geraakt worden in de coronacrisis. Opkoopfirma’s uit China of Amerika kunnen hier op ‘shoppingtour’, zoals de Duitse Europarlementariër Manfred Weber het onlangs verwoorde. Nederland en Europa zouden weleens allerlei bedrijven met belangrijke strategische kennis door de handen kunnen zien glippen.

Is dat al aan de gang? De Tweede Kamer vroeg onlangs het kabinet om snel telecombedrijven te beschermen tegen buitenlandse overnames. Staatssecretaris Mona Keijzer beaamde in een debat met de Kamer dat niet elke buitenlandse partij investeert met louter commerciële belangen: “Sommige bedrijven hebben snode plannen.”

Naast nationale veiligheid staan er ook handelsbelangen op het spel, zoals wanneer start-ups met groeipotentie en nieuwe kennis van de hand gaan. Dat speelt bij Nederlandse zadenveredelaars, ICT-bedrijven of ondernemingen met bijzondere medische kennis.

Door de lockdown kosten noodlijdende bedrijven veel minder. Toch zien advocaten- en adviesbureaus in de overname-industrie nog weinig extra interesse uit het buitenland, leert een rondgang langs een aantal van deze kantoren. Er is ‘geen significante toename’ in het aantal aanvragen , zegt Evert Everaarts, partner corporate finance van Grant Thornton. Ook Remko van Amelsfort van Solid Financegroup merkt niets van een koopwoede.

Veel lopende transacties zijn juist stopgezet

Eerder het omgekeerde, mailt Koen Dinkla, directeur deal advies bij accountantsbureau Flynth. “Kort na de wereldwijde lockdown is een belangrijk deel van de lopende transacties stopgezet.” Volgens hem een logische stap: de waarde van het te kopen bedrijf hangt af van de te verwachten resultaten en omzet, en daar is nu veel onzekerheid over. “De markt is rustig en afwachtend.” Al staan private investeerders wel klaar om te investeren in bedrijven die het moeilijk hebben, vult hij aan.

Vandaar dat politici zich toch druk maken. Zo pleit Weber, leider van de christendemocraten in het Europarlement, voor een verbod van twaalf maanden op overnames uit China. De Duitse overheid probeert de ondernemers te beschermen met strengere regels voor ongewenste overnames van buiten de EU.

Beeldvorming speelt wellicht ook een rol. Investeringsfondsen uit het buitenland hebben een slechte naam. Gechargeerd is het beeld dat van sprinkhanen of van harteloze koopjesjagers die de balans van armlastige ondernemingen expres volladen met schulden, om zich met de omzet van het bedrijf te laten terugbetalen voor die lening en het daarna door te verkopen. Zie Intertoys, zie de Hema.

Misschien daalt die prijs nog verder

Ook Peter Rikhof ziet geen toename in het aantal bedrijven dat volledig wordt overgenomen. Als oprichter van overnameplatform Brookz ziet hij ongeveer elke overname langskomen die in Nederland plaatsvindt en verzamelt er data van. Het gros van die gegevens gaat over het midden-kleinbedrijf, met een omzet tussen de 1 tot 30 miljoen euro.

Ook hij wijst op de grote onzekerheid in de markt. “Ja, een bedrijf is nu misschien 20 procent goedkoper dan voor de crisis, wat een mooie korting kan zijn, maar de economie is  zo instabiel dat de prijs over drie maanden gedaald kan zijn naar 40 procent.” Kopers die nu tekenen, slikken dan toch verlies.

“In het mkb zijn ondernemers vooral geïnteresseerd in de verkoop van een minderheidsbelang in hun bedrijf. Dat is voor beide partijen interessant. De ondernemer zit dringend om liquide middelen verlegen en kan direct zijn eigen vermogen versterken. De investeerder komt aan boord bij een bedrijf dat normaal gesproken niet te koop zou zijn.”

Deze gedeeltelijke overnames in het Nederlandse mkb zijn van een ander kaliber dan die van de grote spelers der aarde. Zo koopt het Saudische staatsfonds zich in bij onder meer Facebook, Disney, Boeing en olieconcern BP, voor zo’n half miljard dollar per bedrijf. Waarschijnlijk niet om inspraak te krijgen of de bedrijfsvoering helemaal om te gooien. Dit lijkt meer op een slag slaan nu de aandeelprijzen heftig zijn gezakt. Om te profiteren als de aandelen Facebook, Boeing en BP ooit weer stijgen.

Lees ook:

Investeringsfondsen weten van gekkigheid niet wat ze met hun geld aan moeten

Beleggers zoeken naar manieren om hun geld te laten renderen. Investe­ringsfondsen hebben hierdoor veel ongebruikt geld.

‘De Hema werd jarenlang uitgeknepen’

Het had niet veel gescheeld of de oer-Hollandse Hema was omgevallen door de geldbeluste eigenaar Lion Capital, blijkt uit een boek van onderzoeksjournalist Stefan Vermeulen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden