Monitoring

Zien wanneer je in- en uitlogt: in coronatijd houdt de baas werknemers steeds vaker in de gaten

null Beeld Studio Vonq
Beeld Studio Vonq

Sinds de coronacrisis maken meer werkgevers gebruik van software waarmee ze de activiteiten van werknemers op afstand in de gaten houden.

Leidinggevenden controleren sinds de coronacrisis hun werknemers vaker met zogeheten monitoring software. Dat blijkt uit een enquête van softwarevergelijkingsplatform GetApp. Daarmee kunnen ze bepaalde informatie van bedrijfsapparatuur, zoals een laptop, aflezen. Bijna 40 procent van de ondervraagde werkenden wordt op afstand in de gaten gehouden door de baas. 

Voor 22 procent van de werknemers is het controleren begonnen tijdens de coronacrisis, meldt GetApp. Werkgevers doen dit om verschillende redenen. Sommigen geven toe te willen weten wat hun personeel zoal op een dag doet en waarheen hij of zij surft. Anderen willen de individuele productiviteit meten of de veiligheid van bedrijfsspullen waarborgen. Voor het onderzoek zijn duizend Nederlandse werknemers (deel- en voltijd) en ruim tweehonderd managers uit het midden- en kleinbedrijf geïnterviewd. 

Niet-werkgerelateerde websites bezoeken

De software die onder de noemer monitoring software valt is vrij divers. “De meest gebruikte software bevat mogelijkheden om het tijdstip van in- en uitloggen te registreren. En de mogelijkheid om te controleren of een werknemer niet-werkgerelateerde websites bezoekt en voor hoelang”, legt analist Quirine Storm van Leeuwen uit. 

Sommige software biedt de mogelijkheid tot het traceren van de locatie van werknemers; dit gebeurt vaak bij koeriers zodat de werkgever de optimale routeplanning kan uitstippelen. Andere mogelijkheden zijn het maken van audio-opnames, bijvoorbeeld voor kwaliteitscontrole van de klantenservice. Met de meest ingrijpende varianten kunnen ook video-opnames van de werkplek of screenshots van het computerscherm van een medewerker worden gemaakt. 

Volgens privacywaakhond Autoriteit Persoonsgegevens (AP) is het controleren of monitoren van werknemers niet verboden, maar gelden er wel strikte voorwaarden. Zo mag het niet in het geheim gebeuren en moeten medewerkers van het gebruik van deze software op de hoogte worden gesteld vóór die wordt ingezet. Ook moet de ondernemingsraad van een bedrijf toestemming geven. 

Als het eenmaal gebruikt wordt, moet bovendien aan de eisen uit de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de Uitvoeringswet AVG (UAVG) worden voldaan. Verder moet de controle noodzakelijk zijn en mag het alleen als de reden voor het gebruik zwaarder weegt dan de privacy van werknemers. Een speciale toets bepaalt of dit het geval is.

Recht op inzage van de gegevens

Van welke software de ondervraagden precies gebruikmaken is niet gevraagd. Uit het onderzoek blijkt wel dat meer dan de helft van de gemonitorde werknemers niet goed is geïnformeerd over hun rechten en wat er met hun persoonsgegevens gebeurt. 17 procent heeft daarover helemaal geen uitleg gehad. 

“Het is wachten tot de eerste medewerker hierover uit de school klapt”, zegt Storm van Leeuwen. “Je hebt namelijk het recht op inzage in welke gegevens er van je worden verzameld en je hebt het recht om bezwaar te maken tegen het verwerken van bepaalde gegevens.”

Vakbond FNV is er niet over te spreken. De bond krijgt meldingen binnen van werknemers die klagen over de manier waarop ze worden gecontroleerd. “De routes die vrachtwagenchauffeurs rijden worden vaak getraceerd, daardoor voelen ze zich bespioneerd. Ook in winkels zien we dat werkgevers weleens camera’s ophangen om het personeel te kunnen checken”, legt woordvoerder José Kager uit. 

Meer dan de helft van de werknemers die via dit soort software in de gaten gehouden wordt, wil dat liever niet. Voor bijna evenveel geldt dat het een negatieve invloed heeft op de relatie met de leidinggevende. “Je werkt op basis van vertrouwen”, zegt Kager. “Als iemand continu zijn werk niet goed zou doen, kun je ook gewoon een gesprek met diegene aangaan.”

Meer vertrouwen

Ruim 70 procent van de managers die werknemers op deze manier volgen, is enthousiast. 60 procent geeft aan sindsdien meer vertrouwen te hebben in het personeel. 

Zorgen zijn er ook. Bijna een derde van de chefs is bezorgd over de mate van inbreuk op de privacy van hun werknemers en de invloed op het vertrouwen. Drie op de tien vraagt zich af of werknemers zich door de software niet onder druk gezet voelen om meer uren te maken of minder pauze te nemen. Uit het onderzoek blijkt dat niet. 

Lees ook: 

Vrijwel geen van de systemen waarmee agenten en rechercheurs werken, voldoen aan de wet

De computersystemen die agenten gebruiken in hun dagelijkse werk scoren slecht in onderzoeken naar privacy en beveiliging. Bits of Freedom wil dat de Autoriteit Persoonsgegevens ingrijpt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden