Uitzendbeding

Zieke uitzendkrachten worden ontslagen, terwijl dat wettelijk niet mag

Een man passeert een uitzendbureau.  Beeld ANP
Een man passeert een uitzendbureau.Beeld ANP

Het is verboden om werknemers te ontslaan als ze ziek worden. Uitzendbureaus doen dat toch. De mogelijkheid om zieke arbeidskrachten weg te sturen, staat nog gewoon in de cao van uitzendorganisaties.

Sylvana van den BraakEmiel Woutersen en Ingrid Weel

Uitzendkrachten verliezen bij ziekte of arbeidsongeschiktheid vaak meteen hun baan als hun werkgever een zogenoemd uitzendbeding in het contract heeft opgenomen. Dat is een afspraak over wanneer het contract direct stopt, bijvoorbeeld als het werk ophoudt, zoals bij seizoensarbeid. Maar bij uitzendkrachten kan dat ook bij ziekte zijn.

Het is echter sinds 2015 in alle sectoren verboden om zieke werknemers te ontslaan. Vorig jaar oordeelde het Gerechtshof in Den Haag daarom dat dit ook via het uitzendbeding niet mag. Maar de uitzendsector trekt zich daar weinig van aan. En ook de vakbonden trekken niet aan de bel, terwijl er dus al zes jaar een illegale bepaling in de uitzend-cao staat. “Die bepaling is helaas niet het meest slechte deel van deze cao”, zegt Erik Pentenga, sectorbestuurder Flex bij vakbond FNV.

Vorig jaar kwamen er ruim 12.000 uitzendkrachten in de ziektewet terecht, zo blijkt uit cijfers van het UWV, die het platform voor onderzoeksjournalistiek Investico heeft opgevraagd. Dat zijn er 3000 meer dan in 2019. Volgens het UWV komt dat mede doordat steeds meer uitzendbureaus het uitzendbeding in hun contracten opnemen.

‘Zieke werknemers lozen in collectieve regelingen’

Het UWV is de instantie die moet oordelen of een ontslag terecht is of niet. Maar in het geval van een uitzendbeding gaat een zieke uitzendkracht automatisch de Ziektewet in, en betaalt het UWV een groot deel van de uitkering, laat een woordvoerder weten. Maar de uitspraak van het Gerechtshof dan? “Het is eigenlijk heel helder”, zegt persrechter Rick van Coevorden van het Haagse Hof. “Dat beding is nietig, het mag niet meer.”

Normaliter betalen werkgevers het loon door van zieke werknemers, maar de uitzendbureaus betalen dus maar een klein deel bovenop de Ziektewetuitkering. “Zij kunnen zieke werknemers lozen in collectieve regelingen, terwijl in Nederland de werkgever juist verantwoordelijk is voor reïntegratie. Dat is een concurrentievoordeel voor uitzendbureaus”, reageert docent arbeidsrecht Niels Jansen. Hij vindt het juridisch juist dat de rechter daar een streep door heeft gezet.

Het uitzendbeding is ooit bedoeld om bedrijven meer flexibiliteit te bieden, bijvoorbeeld als er plotseling minder klussen te doen zijn, legt Jansen uit. “Zodra de opdrachtgever geen werk meer heeft, moet die gemakkelijk van de uitzendkracht af kunnen en eindigt het contract. Uitzenders hebben dat opgerekt naar: als je ziek bent, eindigt het contract.”

Ziek naar werk

Je baan verliezen zodra je ziek bent, is een prikkel om ziek naar het werk te gaan, vreest Nuna Zekić, hoofddocent arbeidsrecht aan de Universiteit Tilburg. “Zeker met corona is dat natuurlijk een slecht idee.” Zekić maakt zich boos over deze uitzondering in de cao. “Je ziek melden omdat je verdorie gewoon ziek bent, dat zit er als uitzendkracht niet in.”

Niet alle juristen zijn het eens met de uitspraak van de rechter. “Het klopt dat je een contract niet mag opzeggen bij ziekte”, zegt bijvoorbeeld advocaat David Lagarrigue. “Maar het gaat hier niet om eenzijdig opzeggen. Door het uitzendbeding eindigt het contract automatisch. Dat is juridisch gezien heel wat anders.” Lagarrigue staat veel uitzendbureaus bij, onder meer uitzendbureau Solutions dat de zaak verloor bij het Haagse Hof. Hij heeft cassatie ingesteld bij de Hoge Raad, die waarschijnlijk pas in 2023 naar deze zaak zal kijken.

Ook branchevereniging voor uitzendbureaus ABU schrijft in een reactie dat de uitspraak van de rechter in hun optiek onjuist is. Omdat de Hoge Raad zich hier nog niet over heeft gebogen, wil de ABU niet ‘zomaar’ afscheid nemen van deze bepaling. Uitzenders denken ondertussen na over andere manieren om verantwoordelijkheid bij ziekte te voorkomen. “Wij adviseren onze klanten om series van contracten van vier weken te gebruiken”, zegt advocaat Lagarrigue. “Dan houd je dezelfde flexibiliteit.”

Dit artikel werd mede mogelijk gemaakt door het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten.

Lees ook:

Ser-advies voor het nieuwe kabinet

Minder flexwerk, een hoger minimumloon en een nieuw soort werktijdverkorting bij economische tegenspoed. Die speerpunten zijn werkgevers en werknemers binnen de Sociaal Economische Raad (Ser) overeengekomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden