Unilever

Zes vragen en antwoorden over Unilevers keuze voor Engeland

Het hoofdkantoor van Unilever in Londen.Beeld Reuters

Na meer dan drie jaar studeren en delibereren, is Unilever er uit. Het negentig jaar oude Nederlands-Britse concern wordt Brits. Volgens de directie is het besluit vooral juridisch van aard en kan Unilever nu sneller aan- en verkopen doen. Waarschijnlijk reikt de betekenis verder.

Unilever wordt Brits. Wat betekent dat?

Volgens Unilever niet veel. In het zes pagina’s tellende persbericht waarin de beslissing wordt toegelicht, staat vooral wat er níet verandert. Het hoofdkantoor van de voedingsmiddelentak (Knorr, Lipton, Magnum) blijft in Nederland, het voedsel-onderzoekscentrum blijft in Wageningen; de 2500 personeelsleden houden hun baan en Unilever blijft hier produceren en investeren. Het aandeel houdt zijn notering op de Amsterdamse beurs. Unilever blijft duurzaamheid hoog in het vaandel houden.

Much Ado about Nothing ? Er was toch ooit veel gedoe over die kwestie?

Heel veel gedoe. Unilevers ingewikkelde opbouw dateert van 1930. Dan fuseert de Margarine Unie met de Britse zeepmaker Lever Brothers. Vanaf dat moment is Unilever, kan je zeggen, zowel één bedrijf als twee bedrijven: twee nationaliteiten, twee hoofdkantoren (Rotterdam en Londen), twee soorten aandelen, opererend vanuit twee landen met verschillende wet- en regelgeving. Da’s lastig, vooral als er grote aankopen moeten worden gedaan. Echt getornd wordt er echter niet aan die structuur.

Dat verandert in 2017. Paul Polman, dan topman, hakt de knoop door. Unilever heeft een vijandig bod van Kraft Heinz afgeslagen en komt met plannen om zijn winst te vergroten en zijn aandeelhouders te plezieren. Onderdeel daarvan: de eenwording. Maar wordt het bedrijf dan Nederlands of Brits? Na een jaar is de directie eruit: Nederlands. Omdat, zo heet het, het Nederlandse deel wat groter is dan het Britse.

Was dat de reden?

Tuurlijk niet. Tegen Engeland pleit de brexit, tegen Nederland de dividendbelasting. Britten hebben die belasting niet. Als Unilever Nederlands wordt , moeten Britse aandeelhouders 15 procent belasting over hun dividend betalen. Onacceptabel voor hen. Maar dat probleem is te tackelen. Premier Rutte wordt benaderd. Die doet zijn stinkende best om het belang van hoofdkantoren in Nederland te benadrukken en de dividendbelasting te schrappen.

O ja, die dividendbelasting. Die is toch niet geschrapt?

Klopt. Onder Britse beleggers rijst verzet tegen de keuze voor Rotterdam, of Rotterdoom, zoals sommigen zeggen. Omdat Unilever Brits moet blijven; omdat veel Britse beleggers hun Unilever-aandelen dan moeten verkopen; omdat beleggers de Nederlandse wetgeving vrezen: die bemoeilijkt een (vijandige) overname, zoals Kraft Heinz die wilde. In Nederland zijn bovendien plannen om vijandige overnames verder te bemoeilijken. Als het Britse verzet grote vormen aanneemt, trekt Polman zijn voorstel in. Daarop gaat ook de afschaffing van de dividendbelasting van tafel. Gezichtsverlies voor Polman, gezichtsverlies voor Rutte. En een taak erbij voor Alan Jope, Polmans opvolger. Unilever moet nog altijd een worden.

Unilever, van 1930 tot nu

januari 1930 Margarine Unie en Lever Brothers fuseren tot Unilever

februari 2017 Kraft Heinz doet vijandig bod op Unilever

april 2017 Unilever maakt werk van eenwording: het bedrijf wil af van dubbele nationaliteit

oktober 2017 Premier Rutte promoot afschaffing dividendbelasting

maart 2018 Topman Polman kiest voor Nederlandse nationaliteit en een hoofdkantoor in Rotterdam

juli 2018 Britse aandeelhouders tegen Polmans plan

oktober 2018 Polman trekt keuze voor Nederland in

januari 2019 Alan Jope volgt Polman op

juni 2020 Jope kiest voor Engeland en Londen

Dat is het nu. Maar waarom Brits?

Tja. Dat staat niet in het persbericht en president-commissaris Nils Andersen laat alleen het begin van zijn tong zien als Trouw hem er naar vraagt. “Er was geen alternatief”, zegt hij. Wat dat betekent? Nederland was, vanwege de dividendbelasting en het verzet van de Britse aandeelhouders, geen optie meer. Dus werd het Engeland en neemt Unilever de brexit (Andersen: “die maakt voor Unilever weinig uit”) op de koop toe. Ook Andersen benadrukt dat er verder weinig verandert, behalve dat Unilever slagvaardiger wordt.

Fijn voor Unilever. Maar hoe zit het met die verdere betekenis?

De macht zal naar Engeland verschuiven. Unilever overweegt zijn theedivisie (Lipton) te verkopen. Dat wordt nu eenvoudiger. Unilever heeft het kabinet beloofd dat de voedselpoot in Nederland blijft als Unilever die zou verkopen. Opmerkelijk, die afspraak. Alan Jope zei donderdag dat Unilever zulke verkoopplannen niet heeft. Maar waarom dan zo’n afspraak? Toch niet als je die koste wat kost wil houden? Of is het een poging Nederland wat te paaien?

Unilevers besluit kan een opmaat zijn voor grote veranderingen. Bijvoorbeeld: de theedivisie eruit, de voedingsmiddelen (Knorr, Hellman’s) verkopen en met de opbrengst daarvan andere onderdelen versterken: de persoonlijke verzorging (Dove, Axe, Rexona) en de was- en schoonmaakmiddelen (Omo, Cif). Beide poten huizen in Engeland, beide zijn de laatste jaren flink gegroeid. Jeroen Smit, auteur van een boek over Paul Polman en Unilever, oordeelt: “Unilever zegt dat er met dit besluit bijna niets verandert. Maar je voelt dat het verschil maakt”.

Lees ook:

Paul Polman, duurzaamheidspaus van Unilever, maakt plaats na tumultueus jaar

De Twent Paul Polman neemt na tien jaar afscheid van Unilever. Per 1 januari wordt hij opgevolgd door de Schot Alan Jope, die al sinds 1985 bij het bedrijf werkt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden