Studentenwoningen

Woningmarkt voor studenten blijft krap: Student Rik (23) huurt voor 500 euro een kamer van acht vierkante meter

Studentenwoningen in de Houthavens in het Westelijk havengebied in Amsterdam.Beeld ANP

De woningmarkt voor studenten lijkt iets minder gespannen dan in coronavrije jaren, maar het probleem van een tekort aan studentenkamers blijft.

Dat een maandelijkse huur van 600 euro voor een kamer heel normaal is, zoals studenten van de Landelijke Studentenvakbond deze week aan de kaak stellen, klopt wel. Op verhuurplatform Kamers.nl staat bijvoorbeeld een studio van 30 vierkante meter voor 875 euro per maand, aan de Schiedamseweg in Rotterdam. Het vinden van een kamer is al jaren een hele opgave in de Nederlandse studentensteden en dat drijft de prijs flink op. Al verschilt het per stad. Dat de wereld nu een virus onder de leden heeft, kan ook van invloed zijn. Kamers.nl laat weten in april en mei een ‘flinke stijging in het aanbod’ te zien vergeleken met vorig jaar.

“Door het coronavirus is er wel wat veranderd”, zegt Paul Tholenaars, directeur van Kenniscentrum Studentenhuisvesting Kences. “Zo zijn veel buitenlandse studenten naar hun thuisland vertrokken en ook veel Nederlandse studenten zijn terug naar hun ouders gegaan. Dat is toch iets wat je doet als je jong bent en iets aan de hand is. Dan ga je terug naar de veilige basis.”

Daar staat volgens Tholenaars tegenover dat de uitstroom van studenten ook vertraging heeft opgelopen door het coronavirus. Dat betekent dat die studenten hun kamer nog even aanhouden. Als Tholenaars die factoren tegen elkaar afweegt durft hij niet te zeggen of de huidige omstandigheden de markt voor studentenwoonruimte serieus heeft veranderd. Tholenaars: “Dat kun je pas over een maand zien als we weten of buitenlandse studenten zijn teruggekomen. De aankomende weken zal de spannende vraag zijn: komen ze of komen ze niet?”

Kleinere woonruimtes in steden met een universiteit

Volgens de Landelijke Monitor Studentenhuisvesting kwam de gemiddelde huurprijs voor een eenkamerwoning in het collegejaar 2018-2019 uit op 470 euro per maand, na aftrek van huurtoeslag. Dat betekende dat een student in Nederland 47 procent van zijn of haar besteedbaar budget kwijt was aan wonen. De woonlasten in Amsterdam, Arnhem, Den Haag, Haarlem, Rotterdam en ’s-Hertogenbosch zijn hoger dan gemiddeld. In Ede, Enschede en Wageningen zijn de kosten voor wonen beduidend lager. De woonlasten per vierkante meter waren in dat collegejaar het hoogst in Amsterdam. De topacht van duurste steden bestaat volledig uit steden met een universiteit. Woonruimtes voor studenten zijn daar ook kleiner.

Volgens de Landelijke Studentenvakbond zou er een tekort zijn van 40.000 wooneenheden voor studenten. Er worden met regelmaat plannen gemaakt om het tekort aan betaalbare studentenkamers weg te werken. “Twee jaar geleden is er een landelijk actieplan bedacht dat er voor moet zorgen dat er binnen tien jaar een evenwicht is tussen vraag en aanbod”, zegt Tholenaars. In het regeerakkoord van vorig jaar was het streven van de coalitie om 15.000 flexwoningen per jaar uit de grond te stampen.  “Maar dan moet er wel gebouwd blijven worden.”

Volgens woningmarkteconoom Philip Bokeloh van ABN Amro kunnen flexwoningen wel helpen het kamertekort te verminderen, maar zijn beleggers niet zo geïnteresseerd in dit type woningen. “Door de afwijkende regels voor de vaststelling van de huur en voor het recht op huurtoeslag is het rendement voor hen te laag.”

Bokeloh vreest dat het tekort aan woonruimte voor studenten structureel is en dat er ook dit jaar een tekort zal zijn. “Het blijft lastig een kamer te vinden. Toch verwacht ik dat de situatie minder gespannen is dan voorgaande jaren en dat de kamerprijzen door de gevolgen van corona dit jaar minder hoog zullen uitvallen. Ook de vraag van studenten uit het binnenland naar kamers zal lager liggen omdat veel onderwijs nu online wordt gegeven. Dat vermindert de noodzaak om dicht bij de onderwijsinstelling te wonen en uit huis te gaan. Verder hebben studenten waarschijnlijk minder te besteden, omdat zij minder makkelijk een bijbaantje kunnen vinden in bijvoorbeeld de horeca.”

Student Esmeralda Wijnsma (23) huurt een kamer in Wageningen voor 512 euro per maand.Beeld Koen Verheijden

Esmeralda Wijnsma (23), student voeding en gezondheid in Wageningen.

Nu wil het toeval dat het relatief betaalbare Wageningen tevens het epicentrum blijkt van haar studierichting, voeding en gezondheid. Zeer gunstig, stelt Esmeralda Wijnsma, want als ze per se naar pak hem beet Amsterdam had moeten verhuizen, had ze hoogstwaarschijnlijk een andere studieroute moeten uitstippelen. “Dat kan ik gewoon niet betalen. Bij het kiezen van mijn studie keek ik echt nadrukkelijk naar een stad met enigszins betaalbare kamers. Mijn ouders wonen in Zuid-Limburg, dus thuisblijven was geen optie.”

Het werd daarom Wageningen, waar ze sinds 2016 onderdak heeft. Ook hier betaalt ze iets te veel voor wat ze heeft, vindt Esmeralda: 512 euro inclusief gas, water en licht voor een studio van 24 vierkante meter. “Maar in een andere stad zou dat vast nog meer zijn. Met mijn inkomsten is het goed te doen, ik houd maandelijks vaak zelfs iets over. Maar grote, incidentele uitgaven schieten er nog wel eens bij in. Zo ging ik voor een periode van meer dan twee jaar niet naar de tandarts, het was simpelweg te duur. Geldproblemen gaan bij studenten trouwens vaak over dit soort dingen, en echt niet over de vraag of we wel een extra kratje bier kunnen betalen.”

Ook in Wageningen is het woningtekort voelbaar, merkt Esmeralda. Voor haar eigen wooncomplex, met honderden studio’s, staan zeker driehonderd wachtenden ingeschreven. “Ik heb nog geluk met huurtoeslag, ik ken studenten met een hele kleine kamer, die meer betalen dan ik. Dat is toch krom?”

Student Jet Langedijk huurt een kamer voor 270 euro per maand in Utrecht.

Jet Langedijk (20), student kunstmatige intelligentie in Utrecht.

Na ruim anderhalf jaar studeren vond Jet Langedijk (20) dit voorjaar dan eindelijk haar zo gewenste kamer. En niet zomaar een: 12 vierkante meter voor 270 euro, in een groot en berucht studentencomplex in Utrecht. “Ik heb geluk, het is volgens mij vrij zeldzaam dat ik zo weinig betaal. Het kamertekort is in Utrecht best wel een serieus probleem geworden.”

Daar weet ze zelf ook alles van. Voor haar vondst, zocht Jet zich namelijk suf. Grote, kleine, dure en iets minder dure kamers: wel meer dan twintig keer trok ze zonder succes langs studentenhuizen in de Domstad. De concurrentie is moordend. Een enkele keer had ze beet, maar zag de derdejaars student kunstmatige intelligentie er zelf van af. “Ik ben ook wel kritisch, maar dan blijkt dus dat je wel heel lang moet zoeken. Op een gegeven verloor ik de hoop dat het zou lukken.” Jet, afkomstig uit Nijmegen, woonde zelfs een tijdje in Veenendaal, om in ieder geval haar reistijd te verkorten.

Dat ze nu relatief voordelig woont, komt extra goed uit. Normaal werkt ze de hele zomer achter een poffertjeskraam op allerlei festivals, maar daar ging door corona een streep door. “Ik heb geen inkomsten, dus leen ik maar. Nu zo’n 700 euro via DUO, daarmee gaat het net.”

Student Rik de Rooij huurt voor 500 euro per maand een kamer in Amsterdam van acht vierkante meter.

Rik de Rooij (23), student psychologie in Amsterdam.

De ruimte van zijn kamer beslaat niet meer dan acht vierkante meter. Maar klagen hoor je Rik de Rooij niet, al is het maar vanwege het feit dat ze in zijn studentenhuis in Amsterdam-West ook nog een gezamenlijke woonkamer hebben, voor wat extra leefruimte. “Ik betaal ruim 500 euro per maand, best veel voor het oppervlak, maar in verhouding valt dat nog wel mee. In deze buurt betaal je al gauw 600 of 700 euro, meer naar het centrum zelfs 800 euro.”

Hij deelt het appartement met drie anderen, allemaal lid van dezelfde studentenvereniging. “Ik kreeg de kamer via de vereniging aangeboden en woon er nu een maand. Sowieso merk ik wel dat je in Amsterdam pas echt kans maakt op woonruimte als je contacten hebt. Hiervoor keek ik wel wat rond op Facebook, maar dan kom je er nauwelijks tussen.”

Maandelijks verdient Rik zo’n 500 euro via een bijbaan, en leent hij 900 euro via DUO. Lenen doet hij al zijn gehele studententijd, die begon in 2015. Over een of twee jaar verwacht hij klaar te zijn. “Soms zie ik mijn studieschuld en denk ik wel, oei. Maar ik maak me nog geen zorgen, met mijn studie psychologie hoop ik straks een goedbetaalde baan te hebben.”

Lees ook:

Studentensteden leggen kamerverhuur aan banden

Studentensteden pakken de kamerverhuur voor studenten aan. Ze willen overlast tegengaan en de ‘leefbaarheid’ vergroten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden