Afname vluchten

Winst Air France-KLM daalt - maar niet door vliegschaamte

Beeld RV

Air France-KLM boekte vorig jaar minder winst. Niet door vliegschaamte, maar vooral door hoge brandstofprijzen.

Opeens dook het woord op tussen alle technische details bij de presentatie van de jaarcijfers van Air France-KLM: vliegschaamte. Of de leiding van de Frans-Nederlandse luchtvaartmaatschappij er iets van kon zien, zo luidde de vraag. Zijn mensen op de een of andere manier terughoudender met het nemen van het vliegtuig op de kortere afstanden? “Dat is niet het geval als je naar de cijfers kijkt”, antwoordde KLM-baas Pieter Elbers. “In bijna alle Europese landen stapten er in 2019 meer mensen in een vliegtuig dan in het jaar daar voor.”

Er is iets geks aan de hand met vliegschaamte, merkt Elbers op, na afloop van de presentatie. Maar 3 procent van de CO2-uitstoot in de wereld komt voor rekening van het vliegverkeer. “Maar mensen denken dat het veel groter is.” Omdat vliegtuigen tastbaar zijn, heel erg zichtbaar, vermoedt hij.

“Dat laat onverlet dat verduurzaming heel belangrijk is”, benadrukt Elbers. “Wij investeren in nieuwe schonere vliegtuigen, in biobrandstof, met een eigen fabriek in Delfzijl en in onderzoek naar aerodynamica aan de TU Delft.”

Het coronavirus, dat dit jaar naar schatting tot 200 miljoen van de winst heeft opgegeten, brengt de investeringsagenda van KLM niet in gevaar, denkt Elbers. Hij maakt zich meer zorgen over de onzekerheid rond Schiphol. “Dat weegt zwaarder in onze investeringsbesluiten dan het coronavirus. Er komen steeds meer onderzoeken en rapporten uit over Schiphol, maar een besluit wordt niet genomen.”

Hoe dan ook, KLM is ambitieus en blijft dat, verzekert Elbers. “Vorig hebben wij 1,3 miljard geïnvesteerd, in vlootvernieuwing, in digitalisering en verduurzaming. Dat moet dit jaar meer worden. We weten niet wat er verder nog gaat gebeuren, maar we hebben wat vlees op de botten gekregen door ons beleid van de afgelopen jaren: we hebben minder schuld, meer eigen vermogen. Wie hebben meer vliegtuigen in eigendom en minder in lease. Dan kan je beter lange termijn plannen uitvoeren.”

Luchtvaartsector heeft veel last van coronavirus

De uitbraak van het nieuwe coronavirus zorgt dit jaar voor een grote financiële tegenvaller in de luchtvaart. Dat voorspelt de internationale brancheorganisatie voor de luchtvaart Iata. Waarschijnlijk loopt de vraag naar vliegreizen voor het eerst in ruim een decennium terug. Vliegmaatschappijen worden mogelijk geconfronteerd met een omzetverlies van tegen de 30 miljard euro.

Die prognose is gebaseerd op de ervaringen van de luchtvaartindustrie met de Sars-epidemie in 2003. Vliegmaatschappijen hadden toen zes maanden lang te maken met scherp dalende ticketverkopen, gevolgd door een even snelle opleving van de vraag.

Volgens Iata is het te vroeg om te zeggen wat dit met de winstgevendheid van luchtvaartmaatschappijen doet. Wel speculeert de brancheorganisatie vast op hulp van de overheid. “Vliegmaatschappijen en overheden moeten hier samen uitkomen”, zegt Iata-topman Alexandre de Juniac.

Teruggang

Ondertussen verkeert Air France in een veel minder goede vorm. Net als in 2018 nam KLM ook in 2019 ongeveer twee derde van de operationele winst (de winst voor aftrek van belastingen, rente en afschrijvingen) van de groep voor zijn rekening. KLM kon 853 miljoen noteren, het twee keer zo grote Air France maar 280 miljoen.

De winst van de groep als geheel, 1,141 miljard, daalde flink in vergelijking met de 1,332 miljard van 2018. De nettowinst van Air France-KLM kwam uit op 290 miljoen, een teruggang van 130 miljoen. De oorzaak zijn allereerst de hoge brandstofprijzen, die 550 miljoen meer kosten. Ook de klap die de luchtvracht kreeg door onder andere de handelsoorlog tussen de VS en China werkt door. De sterkste daling is te zien bij KLM, maar de marges zijn daar nog altijd vier keer zo groot als die van Air France.

Opmerkelijk is dat de winst bij Air France voor het grootste deel voor rekening komt van het onderhoudsbedrijf. Met vliegen verdiende Air France ongeveer 100 miljoen, op een omzet van de hele combinatie van zestien miljard.

Ingeslagen weg

Die prestatie staat in schril contrast met de claim van Air France-KLM topman Ben Smith, die bij zijn aantreden verklaarde dat zijn bedrijf ‘Europees kampioen’ moet worden.

Dat was achttien maanden geleden en of het bedrijf nog kan aanhaken op financieel gebied bij de grote concurrenten Lufthansa en IAG blijft door de verrichtingen van Air France de vraag. Want die verrichtingen blijven zwak, ondanks een beter sociaal klimaat in het bedrijf en het faillissement in september van twee binnenlandse concurrenten.

“Air France heeft besluiten genomen die moeten leiden tot verbetering”, constateert Elbers diplomatiek. “In 2018 waren er stakingen, in 2019 gelukkig niet. Maar er is een transformatie ingezet bij Air France, en wij gaan op de ingeslagen weg verder.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden