Thuiswerken

Wie wil er na dik een jaar thuiswerken nog terug naar de kantoortuin?

In de kantoortuin hebben medewerkers last van ruis. Beeld Sander Soewargana
In de kantoortuin hebben medewerkers last van ruis.Beeld Sander Soewargana

Niet iedereen wil na de coronacrisis weer terug naar de kantoortuin zoals ie was, denken arbeidsexperts. Een mooi moment voor een grote ommezwaai in kantoorland.

Bellende collega’s, een pruttelend koffiezetapparaat dat om de paar minuten de koffiebonen maalt, de geur van een collega die zich hult in een wolk van sterke parfum. Een leidinggevende die iets roept, langslopende collega's en het geluid van de printer die A4'tjes uitspuugt.

Welkom terug in de kantoortuin. Een plek waar de meeste kantoorwerkers in coronatijd – door het thuiswerkadvies – niet of zelden zijn geweest. Maar als zij straks weer mogen, willen ze dan nog wel terug? De meeste organisatie- en arbeidsexperts denken van niet. Zoals Gertjan Beens, voorzitter van de NVAB, de beroepsvereniging voor bedrijfsartsen. “Kantoortuinen, en zeker die waar veel visuele prikkels (veel bewegende mensen, weinig afschotten) en geluidsprikkels (gepraat, gelach, rinkelende telefoons) zijn zorgen voor ruis in je zintuigen en geest”, zegt hij.

“Met name denkwerk waarbij je moeite moet doen om je te concentreren, zoals een rapport lezen of een artikel schrijven, kost in zo’n omgeving meer moeite en energie”, legt hij uit. Constante ruis kan als irritant worden ervaren, maar soms ook leiden tot serieuzere klachten, zegt hij.

Verzuimklachten

Vorig jaar heeft NVAB bij een honderdtal leden – allemaal bedrijfsartsen – nagevraagd of zij zien dat de kantoortuin tot verzuimklachten leidt. “Negentig procent gaf aan regelmatig mensen op het spreekuur te zien die klachten hebben die gerelateerd zijn aan de kantoortuin”, zegt Beens over de uitkomst van die rondgang. Tachtig procent verwachtte dat het ziekteverzuim zou dalen als mensen met minder collega’s in een ruimte zitten. Zestig procent was voor de afschaffing van de kantoortuin. Beens: “De kantoortuin is nooit ontwikkeld voor de gezondheid van werknemers, maar om iedere vierkante meter kantoor zo efficiënt mogelijk te benutten.”

Erwin Speklé, senior ergonoom bij ArboUnie, is er ook niet over te spreken. “Ze zeiden dat de kantoortuin de communicatie op de werkvloer zou verbeteren. Wat we in de praktijk zien is dat er wel meer gepraat wordt, maar dat er weinig wordt gezegd.” Dat komt volgens hem omdat we anderen niet tot last willen zijn door in een open ruimte langere gesprekken of discussies te voeren. “Bovendien zijn er werknemers die de kantoorprikkels niet goed aan kunnen en daarom een geluidswerende koptelefoon opzetten. Ook niet echt bevorderlijk voor de communicatie.”

Kantoortuin in de mode

Aukje Nauta, bijzonder hoogleraar organisatiepsychologie aan de Universiteit Leiden: “Een ander nadeel van de kantoortuin is dat je geen privézaken kunt bespreken. Dat is wel een behoefte van werknemers.” Dat de kantoortuin ooit populair is geworden vindt ze fascinerend. “Tien jaar geleden was het ineens mode. De eigen werkplekken werden ingeruild voor gedeelde werkplekken. Er kwam hip kantoormeubilair in felle kleuren en bedrijven gingen elkaar daarin na-apen.”

Door het verplichte thuiswerkexperiment in coronatijd zien de experts dit als een perfect moment om de kantoortuin te veranderen. Speklé pleit voor activity-based werken – dat wil zeggen dat een werkplek kan worden gekozen naar de behoefte en de taak van de werknemer. “Zorg naast een open ruimte zonder eigen werkplekken ook voor voldoende kleine vergader- en stilteruimtes om met een select groepje te kunnen overleggen of juist in stilte geconcentreerd te kunnen werken. Als die verschillende ruimtes op één kantoor aanwezig zijn, kan de werknemer zelf kiezen waar hij of zij bij gebaat is.” Hij vult aan: “Als werkgevers slim zijn, bieden ze medewerkers die thuis ongestoord kunnen werken de mogelijkheid om ook in de toekomst wat vaker thuis te werken.”

Kantoor alleen als ontmoetingsplaats

Beens: “Grote kantoren op de Zuidas, zoals financieel en zakelijk dienstverlener Deloitte, laten weer mondjesmaat mensen voor één dag in de week naar kantoor gaan. Dat is een dag om met collega’s te overleggen en te brainstormen. Het concentratiewerk doen ze op de andere dagen vanuit huis.” Speklé weet dat de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid ook zo werkt. “Op haar kantoor in Utrecht mag je alles komen doen behalve werken, die plek is bedoeld als een ontmoetingsplaats.”

De NVAB overweegt om zijn kantoorruimte in de toekomst te delen. “Op ons kantoor hebben we voor onze vijftien medewerkers nu een voltijdswerkplek. Maar het thuiswerken gaat zo goed dat we er aan zitten te denken om ons kantoor te delen met een ander, even groot bedrijf. Dat wij er de eerste helft, en zij er de tweede helft van de week werken.”

Niet minder productief

De drie experts zien dat de wil om iets te veranderen aan de werkplek er bij de meeste werkgevers wel is. “Er wordt nu in bijna ieder bedrijf wel nagedacht over hoe de terugkeer naar kantoor er uit moet zien”, zegt Beens. Nauta: “Ook omdat de werkgevers hebben gezien dat mensen thuis niet minder productief zijn.”

De bijzonder hoogleraar drukt werkgevers op het hart om in overleg met werknemers een goed terug-naar-kantoor-plan te maken. “Voorkom dat je terug gaat naar het oude normaal waarin sommige werknemers doodongelukkig waren.”

Lees ook:

Kiest de thuiswerker straks weer voor de kantoortuin, of voor de gulden middenweg van de flexplek?

Zoetjesaan mogen we weer naar kantoor. Maar doen we dat ook, of is de flexplek in dorp of stad een aantrekkelijk alternatief?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden