Luchtaanval

Wie helpt de wereld aan extra olie nu Saudi-Arabië zwaar is getroffen?

Donkere rookwolken hingen zaterdag boven installaties van staatsbedrijf Saudi Aramco in Abqaiq. Beeld AP

Uitgerekend Saudi-Arabië hielp de wereld in tijden van crisis aan extra olie. Wie kan die rol oppakken nu het koninkrijk zwaar is getroffen? 

De olieprijs steeg maandag sneller dan in bijna drie decennia was gebeurd. Twee dagen na de luchtaanval op olie-installaties van Saudi-Arabië schoot de Brent-olie haast 20 procent omhoog. Dat was niet meer voorgekomen sinds de Iraakse leider Saddam Hussein in 1990 Koeweit binnenviel. Vervolgens zakte de olieprijs weer, maar de stijging bleef aanzienlijk.

Met die aanslag in het hart van de olie-industrie is Saudi-Arabië de helft van z’n productiecapaciteit kwijtgeraakt. Het gaat om ruim 5 procent van de wereldwijde olieproductie, die zo’n 100 miljoen vaten per dag omvat. Houthi-rebellen eisen de aanval op, maar de Verenigde Staten zeggen dat Iran erachter zit.

De olie piekte maandag op 71 dollar, de hoogste prijs in bijna vier maanden. De kans is groot dat Nederlandse tankstations de kosten doorberekenen. De benzineprijs wordt echter ook bepaald door accijns, de wisselkoersen en concurrentie tussen pompstations. Daarom is het onzeker wat de problemen in Saudi-Arabië precies betekenen voor de automobilist. Daarnaast zijn er landen die extra olie willen produceren. 

Weinig reserves

Uitgerekend Saudi-Arabië was het land dat in tijden van krapte de olieproductie snel kon opvoeren. Het koninkrijk heeft een reservecapaciteit van ruim 2 miljoen vaten per dag. Voor als er tekorten ontstaan door oorlog of een natuurramp. Het is de vraag of Saudi-Arabië die reservecapaciteit snel kan aanwenden. Het land zegt wel dat het opgeslagen olievoorraden wil exporten.

De andere leden van de Opec, de organisatie van olie-producerende landen, hebben samen onvoldoende extra capaciteit om het gat dat Saudi-Arabië laat vallen te compenseren. En landen die niet bij Opec zijn aangesloten, zoals Rusland, zitten volgens persbureau Reuters vrijwel aan hun plafond.

Sancties tegen olielanden

Iran liet na de aanval weten flink meer olie te gaan oppompen. Daarvoor moet Amerika wel eerst de sancties tegen de olie-industrie van dat land verlichten. Dat zit er nu niet in. Ook Venezuela heeft te maken met Amerikaanse sancties en daarnaast heeft de olie-industrie van dit Zuid-Amerikaanse land flinke schade opgelopen door de economische en politieke crisis onder president Nicolas Maduro.

De Verenigde Staten dan? Die passeerden Saudi-Arabië vorig jaar als grootste olieproducent ter wereld. Dat is dankzij de schalie-olie, die net als schaliegas wordt gewonnen door gesteente te breken met chemicaliën en kleine explosies. Als de problemen in Saudi-Arabië geen weken maar maanden aanhouden, kunnen Amerikaanse producenten nog meer leveren dan de 18 miljoen vaten per dag waar ze nu op zitten. Maar de grens van wat Amerika aan olie kan exporteren komt in zicht. De havens voor olietankers zitten aan hun capaciteit.

Vergeldingsacties

Wereldwijd zijn er ruim voldoende strategische voorraden. Saudi-Arabië, de Verenigde Staten en China hebben elk honderden miljoenen vaten olie in opslag. Juist om verstoringen zoals nu in Saudi-Arabië te kunnen opvangen. Maar nieuwe aanvallen op Saudi-Arabië, of de wraakacties waarop de Amerikaanse president Donald Trump hint, kunnen de energiemarkten verder in beweging brengen. Onzekerheid duwt de olieprijs omhoog. 

Vorige week zei de topman van staatsoliebedrijf Saudi Aramco zeer binnenkort naar de beurs te gaan. Het moet de grootste beursgang ooit worden. Die plannen kunnen zomaar op de lange baan geschoven worden nu het imago van Saudi-Arabië als betrouwbaarste olieleverancier flinke schade heeft opgelopen.

Lees ook:
De Saudische olieproductie is in het hart getroffen en de VS weten al wie de dader is

Bommen troffen zaterdag het hart van de Saudische olie-industrie. De regio staat onder hoogspanning. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken hoefde niet lang na te denken ovede dader is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden