Coronamaatregelen

Wie blijft er over in de winkelstraat?

Toen het nog mocht: winkelend publiek in de binnenstad van Den Bosch (2013). Beeld ANP
Toen het nog mocht: winkelend publiek in de binnenstad van Den Bosch (2013).Beeld ANP

Het blijft behelpen, ook met winkelen op afspraak. Is de coronacrisis het laatste zetje naar de afgrond voor de winkelstraten?

De officiële opening laat door corona nog op zich wachten, maar het ‘grootste winkelcentrum van Nederland’ is er helemaal klaar voor. De Westfield Mall of the Netherlands in Leidschendam telt 280 winkels, 45 eetgelegenheden, tien bioscoopzalen en heeft een totale oppervlakte van 117.000 vierkante meter. Kosten: 590 miljoen euro. Opening – als het meezit – 18 maart.

Maar wat is open in deze tijd van winkelen op afspraak en ‘click & collect’? “Ik denk dat de nieuwe maatregel voor winkelcentra erg veel lucht geeft”, zegt Corine Noordhoff, bijzonder hoogleraar retail en marketing aan de Rijksuniversiteit Groningen. “Vooral bij winkels in het hogere segment, waar de marges hoger zijn, kunnen winkelen op afspraak en afhalen een aardige tussenoplossing zijn.”

Winkels die het meer moeten hebben van funshoppen en die draaien op impulsaankopen zijn volgens haar minder geholpen met de jongste versoepeling van het kabinet. “Hetzelfde geldt voor de grote ketens, die afhankelijk zijn van massale verkoopvolumes. Je ziet dat die ook wat afstand nemen van het afhalen en houden het op online verkoop.”

Je moet wel heel creatief zijn

Noordhoff vindt het moeilijk om voorspellingen te doen over de toekomst van de Nederlandse winkelstraat. De kosten van winkelhuur en personeel lopen door, en dat met de rolluiken nog min of meer half naar beneden. “Huurverlaging kan een deel van de oplossing zijn, maar dat lost het probleem niet op. Daarvoor heeft een winkelier te veel andere kosten. Je moet als ondernemer in deze crisis wel heel creatief zijn om nog winstgevend te zijn.”

Winkelcentrumonderzoeker Hans van Tellingen, mede-eigenaar van marktonderzoeker Strabo, staat in de detailhandel bekend als rasoptimist. Hij gelooft niet dat het online winkelen zo lucratief is als vaak wordt aangenomen en is ervan overtuigd dat consumenten veel liever de stad in gaan dan achter de computer kruipen om te shoppen.

Van Tellingen twijfelt dan ook geen moment over de kansen van de winkelstraat of een groot nieuw winkelcentrum als dat in Leidschendam: “Juist dit winkelcentrum is uniek in zijn soort met een goed aanbod en ruime parkeergelegenheid. Het ligt ook nog eens aan de goede kant van Den Haag en heeft zich in de oude, vervallen, vorm al bewezen. Ik geloof er heilig in dat de doelstelling van 14 miljoen bezoekers per jaar wordt gehaald, maar dan moeten de winkels onderhand wel open, want dit duurt te lang.”

Consumeren als een dolle

Een ding is volgens hem zeker: mensen willen niets liever dan de winkelstraat weer in. Zijn bureau Strabo liet onderzoeken hoe consumenten daar tegenaan kijken. Uit de enquête, gehouden onder ruim 800 deelnemers, komt naar voren dat 72 procent voor versoepeling is of het geheel opheffen van de lockdown. Een overgrote meerderheid (90 procent) is voor openstelling van de winkels.

Iets meer dan de helft van de respondenten vindt dat openstelling moet met coronaproof maatregelen, 19 procent pleit voor alleen op afspraak winkelen en 18 procent is de maatregelen beu en wil zonder beperkingen de winkelstraat in. Van Tellingen ziet geen spookbeeld voor zich van nog meer leegstand: “Natuurlijk vallen er hier en daar gaten door deze crisis, maar die worden weer opgevuld. Je zag het van de zomer. Mensen missen het gewoon en gaan weer consumeren als een dolle. Niet online, maar in de straat.”

Bijzonder hoogleraar Noordhoff ziet fysiek winkelen ook niet direct van het toneel verdwijnen, maar is terughoudender gegeven de huidige coronamaatregelen: “Een groot deel van de omzet in de detailhandel wordt nog altijd behaald in de winkelstraat. Ik geloof erg in fysieke retail, maar ik geloof ook dat het op dit moment voor veel ondernemers heel moeilijk is. De klant wil wel, maar mag nu even niet.”

Lees ook:

Het grootste winkelcentrum van Nederland is niet bang voor online shoppers

In Leidschendam wordt hard gebouwd aan het grootste overdekte winkelcentrum van Nederland: Mall of the Netherlands. Kan zo’n winkelparadijs partij bieden aan het internet?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden