KLM

Wie bij KLM heeft zich verslikt in de aangeboden staatssteun van minister Hoekstra?

Minister Wopke Hoekstra (financiën) geeft een toelichting aan de pers over de brief die hij aan de Tweede Kamer heeft gestuurd naar aanleiding van de situatie met KLM.  Beeld ANP
Minister Wopke Hoekstra (financiën) geeft een toelichting aan de pers over de brief die hij aan de Tweede Kamer heeft gestuurd naar aanleiding van de situatie met KLM.Beeld ANP

Terwijl de bonden samen met KLM vastzitten in de impasse over staatssteun, is nog steeds onduidelijk hoe dit zover heeft kunnen komen.

KLM-piloten lijken haast de ultieme badguys in de aanhoudende impasse over staatssteun aan de luchtvaartmaatschappij. Zij gingen afgelopen weekeinde niet akkoord met de tegenprestatie die het kabinet van hen eist: hun handtekening onder loonoffers tot 20 procent, en dat zolang de staatssteun nodig blijkt. Daardoor staat de toekomst van het hele bedrijf nu op het spel. Hoe kon het zo uit de hand lopen, en is het beeld van piloten als onwillige grootverdieners terecht?

Na een chaotisch weekeinde waarin pilotenvakbond VNV haar handtekening niet onder de voorwaarden wilde zetten, minister Hoekstra van financiën de staatssteun daarop direct bevroor en de spanning op de werkvloer bij KLM opliep, valt vooral de rol van KLM zelf op.

Het bedrijf wist volgens een woordvoerder van minister Hoekstra namelijk van meet af aan welke tegenprestaties het kabinet precies verlangde. “In juni heeft KLM een contract getekend met de voorwaarden voor de steun”, zegt KLM. Deel van die voorwaarden is dat de loonoffers moeten gelden zolang KLM nog van de overheidslening gebruikmaakt.

Dat is naar verwachting minstens tot in 2025. Maar in de salarisafspraken die KLM met de vakbonden maakte, waaronder met pilotenbond VNV, duren de loonoffers niet langer dan de looptijd van de huidige cao. Voor de piloten loopt die tot maart 2022, voor andere groepen zoals het grondpersoneel iets langer. Daarna zou er dan opnieuw overlegd worden om te kijken wat er aan offers nodig is.

‘Herstructureringsplan’

Nadat KLM die afspraken maakte met de bonden overhandigde ze het ‘herstructureringsplan’ op 1 oktober aan het ministerie van financiën ter beoordeling. Het ministerie zag volgens Hoekstra’s woordvoerder toen ‘al vrij snel’ dat de looptijd van de loonoffers in het plan te kort was, en attendeerde KLM daar ook op. Dat gebeurde een paar keer in oktober, zegt de woordvoerder, en steeds op een hoger niveau binnen de luchtvaartmaatschappij.

Toch stellen de bonden dat ze pas afgelopen vrijdag, één dag voor deadline van Hoekstra, van KLM te horen kregen dat de loonmaatregelen drie jaar langer moeten duren dan op 1 oktober afgesproken. De meeste vakbonden gingen direct akkoord met de langere termijn. FNV twijfelde even maar kwam maandagavond alsnog tot een nieuw akkoord met KLM. Alleen pilotenbond VNV weigert vooralsnog.

VNV vindt het ondoenlijk om zo’n beslissing in één dag te maken. Daarnaast zegt de bond geen inzage te hebben in veel van de andere afspraken tussen KLM en het ministerie. Waardoor ze, in zijn woorden, een ‘blanco cheque’ zou moeten tekenen. In principe willen de piloten best voor vijf jaar loon inleveren, zei VNV-voorman Willem Schmid maandag op Radio 1. Zolang ze het precieze contract met het ministerie maar kennen.

KLM wil inhoudelijk nog niet reageren voordat er een oplossing komt waar iedereen zich in kan vinden. Daarmee blijft nog onduidelijk wie zich precies heeft verslikt in hoe streng de minister zou vasthouden aan zijn eisen voor tegenprestaties. Ook al zeggen de bonden verrast te zijn door het kabinet, volgens een ingewijde wisten zij wel degelijk dat de loonoffers even lang moeten duren als de staatssteun zelf.

Ondertussen zorgt de loonkwestie voor onderlinge spanning in het bedrijf. Zo circuleert er op internet een anoniem briefje in een cockpit met: “Namens alle overige KLM’ers en hun gezin BEDANKT, we zien jullie wel bij het UWV.”

Lees ook:

Ryanair duikt in rode cijfers door corona

Ryanair heeft de afgelopen periode door de uitbraak van het coronavirus 80 procent minder passagiers vervoerd. De Ierse luchtvaartmaatschappij boekte daardoor in het eerste halfjaar van zijn gebroken boekjaar een verlies van 197 miljoen euro.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden