Dividendbelasting

Wetsvoorstel moet Unilever en Shell in Nederland houden

Beeld REUTERS

Een aanpassing in de wet op de dividendbelasting zou de plannen van Unilever, en mogelijk Shell, om te verhuizen naar het Verenigd Koninkrijk weleens kunnen dwarsbomen. Het initiatief van GroenLinks legt een miljardenclaim op de bedrijven als ze vertrekken.

Mochten Shell en Unilever besluiten hun hoofdkantoor te verplaatsen naar het Verenigd Koninkrijk, dan krijgen ze mogelijk te maken met een forse eindafrekening van de Nederlandse Belastingdienst. Een initiatiefwetsvoorstel van GroenLinks om zo’n eindafrekening te introduceren dat vandaag wordt ingediend, kan volgens Haagse bronnen rekenen op brede politieke steun. Voor beide bedrijven zou het gaan om een belastingaanslag die in de vele miljarden zou lopen.

Unilever kondigde een maand geleden aan het hoofdkantoor naar Londen te willen verplaatsen, nadat een eerdere poging om zich volledig in Nederland te vestigen was gestrand toen het kabinet besloot de dividendbelasting niet af te schaffen. En afgelopen weekend liet Shell-topman Ben van Beurden eveneens weten te overwegen het hoofdkantoor te verplaatsen nu de afschaffing van de dividendbelasting niet doorgaat. Het Verenigd Koninkrijk kent geen dividendbelasting, en is om die reden aantrekkelijk voor aandeelhouders van de bedrijven.

Om een eventueel vertrek van beide multinationals te voorkomen, wil het Tweede Kamerlid Bart Snels (GroenLinks) de Wet op de dividendbelasting aanpassen. “Wat wij voorstellen is dat als een bedrijf verhuist naar een land dat geen dividendbelasting kent, er dan een eindafrekening moet plaatsvinden in Nederland. Bedrijven als Shell en Unilever hebben jarenlang geprofiteerd van de goede Nederlandse voorzieningen, de infrastructuur en het onderwijs. Dan vind ik het redelijk dat zij over de winsten die ze daarmee hebben opgebouwd, afrekenen als ze om fiscale redenen besluiten hun hoofdkantoor te verplaatsen.”

Eindafrekening betekent een miljardenclaim

Volgens Snels leidt het wetsvoorstel ertoe dat bij een vertrek van Unilever of Shell naar het Verenigd Koninkrijk er een miljardenclaim zou ontstaan. Het bedrijf bestaat nu nog uit twee delen, en Unilever wil via een fusie volledig Brits worden. Een eindafrekening van 15 procent (het tarief van de dividendbelasting) over de grofweg 70 miljard euro die het Nederlandse deel van Unilever nu waard is, levert een belastingaanslag op van ruim 10 miljard euro. Bedrijven krijgen de mogelijkheid die aanslag gespreid te betalen wanneer ze daadwerkelijk dividend uitkeren.

Nadat het kabinet in het najaar van 2018 had besloten de dividendbelasting toch niet af te schaffen, begon Snels al te werken aan voorstellen om een aantal lekken in die belasting te dichten. De aankondiging van Unilever om het hoofdkantoor naar Londen te verplaatsen, bracht dit plan in een stroomversnelling, zegt het Kamerlid. “Zeker toen ook Shell-topman Ben van Beurden liet doorschemeren een verhuizing niet uit te sluiten. Shell is een bedrijf dat is opgericht naar Brits recht, dus voor hen is die verhuizing nog veel makkelijker en sneller uit te voeren dan voor Unilever.”

Om te voorkomen dat de bedrijven hangende het wetsvoorstel alsnog besluiten snel het hoofdkantoor te verplaatsen, en zo de dreigende aanslag te ontlopen, bevat het voorstel terugwerkende kracht. Hoewel de Raad van State nog advies moet geven over het voorstel, en ook de Tweede en Eerste Kamer nog moeten instemmen, zou de wet met terugwerkende kracht vrijdag om 12 uur ingaan.

‘Brutale wetgeving’

Snels spreekt van ‘brutale wetgeving’, die er weleens toe zou kunnen leiden dat de bedrijven alsnog afzien van een vertrek naar het Verenigd Koninkrijk. “Het is een ultieme poging om Unilever op andere gedachten te brengen. En ook Shell, mocht die besluiten ook te willen vertrekken. Het liefst zien wij bedrijven natuurlijk in Nederland blijven, net als banen en innovatie. Maar wel op een eerlijke manier, met een eerlijke bijdrage aan de goede voorzieningen in dit land. Dit wetsvoorstel ontneemt in elk geval het argument dat het alleen vanwege de dividendbelasting aantrekkelijk zou zijn om uit Nederland te vertrekken.”

Dat de bedrijven zich overvallen zullen voelen door het wetsvoorstel snapt Snels wel. “Maar dan wijs ik op de afgelopen tien tot vijftien jaar, waarin zowel Shell als Unilever niet-aflatend hebben gelobbyd om de dividendbelasting afgeschaft te krijgen. Dat was pure chantage. Dat zag je ook in de discussie over het afschaffen van de dividendbelasting, twee jaar geleden. Het werd maatschappelijk niet geaccepteerd dat we voor twee bedrijven een belasting zouden afschaffen die jaarlijks 2 miljard euro oplevert.”

“Nu maken we de dividendbelasting juist rechtvaardig en toekomstbestendig. Ik heb natuurlijk liever dat we niet hoeven af te rekenen en dat beide bedrijven hier blijven. Misschien zorgt dit wetsvoorstel ervoor dat de dividendbelasting geen reden meer is om te vertrekken, maar juist om te blijven in Nederland.”

Lees ook:

Een oplossing voor Shell

Toen olieconcern Shell in 2004 wilde fuseren, zat de Nederlandse dividendbelasting het concern flink in de weg. Het bedrijf kreeg toestemming van de Belastingdienst voor een constructie om de heffing deels via een trust op Jersey te ontwijken. Maar mocht de fiscus die afspraak wel maken?

Waarom Unilever toch niet naar Rotterdam verhuist

Plots komt het hoofdkantoor van Unilever toch niet naar Nederland. De multinational houdt voorlopig twee hoofdkantoren, blijft Nederlands én Brits. Acht vragen en antwoorden over het debacle

De afschaffing van de dividendbelasting is van de baan, en dat is pijnlijk voor Rutte

Rutte verdedigde de afschaffing van de dividendbelasting tegen de klippen op. Nu gaat die vrijwel zeker niet door. Een pijnlijke nederlaag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden