Werkloosheid

Werkloosheid neemt na vijf jaar daling weer toe

Het werkloosheidspercentage lijkt ondanks een stijging nog altijd laag. Maar intussen zoeken er veel meer mensen naar werk dan uit de kale cijfers blijkt, becijfert het CBS. Beeld ANP
Het werkloosheidspercentage lijkt ondanks een stijging nog altijd laag. Maar intussen zoeken er veel meer mensen naar werk dan uit de kale cijfers blijkt, becijfert het CBS.Beeld ANP

Het percentage werklozen in Nederland steeg in 2020 van 3,4 naar 3,8. Ook het zogeheten ‘onbenut arbeidspotentieel’ – een indicator die misschien wel meer zegt dan het kale werkloosheidscijfer – groeit, meldt het CBS.

Van alle mensen in de provincie Friesland tussen de 15 en 75 jaar oud zijn, is slechts 2,7 procent werkloos. Dat klinkt ongekend laag, maar schijn bedriegt hier wel een beetje. Want juist in het noorden van het land bestaat ook veel verborgen werkloosheid. Mensen die niet meteen in de statistieken te ontwaren zijn, maar die bijvoorbeeld als zzp’er-tegen-wil-en-dank naar werk zoeken. Of mensen die in deeltijd werken, terwijl ze eigenlijk meer zouden willen doen.

Al die mensen zijn volgens de definitie niet werkloos, maar vallen wel onder het ‘onbenut arbeidspotentieel’. Dat ligt in het Friese voorbeeld op 8,8 procent, meer dan drie keer zo hoog dus als het kale werkloosheidspercentage. Dat komt doordat de provincie relatief veel ‘semiwerklozen’ (3 procent) en ‘onderbenutte deeltijdwerkers’ (3,2 procent) telt.

Werklozen en semi-werklozen

Wie die onderbenutte deeltijdwerkers zijn, laat zich raden: mensen die graag meer uren willen werken. Maar wat is het verschil tussen een werkloze en een semiwerkloze? “Volgens de internationale definitie is iemand werkloos als hij of zij recentelijk naar werk heeft gezocht én direct aan de slag kan”, verduidelijkt het CBS. “Voor semiwerklozen geldt dat ze óf recentelijk werk hebben gezocht óf direct beschikbaar zijn.” Dat geldt dus bijvoorbeeld voor veel zzp’ers die geen volwaardig inkomen uit hun bestaan als zelfstandige halen. Zij zijn vaak op zoek, maar lang niet altijd direct beschikbaar.

Het Friese voorbeeld is exemplarisch omdat de noordelijke provincies er op dit vlak nog sterker uitspringen dan bij de gewone werkloosheidscijfers. Groningen is zowel op het gebied van werkloosheid als op het gebied van onbenut arbeidspotentieel koploper. Friesland en Drenthe scoren bij werkloosheid ongeveer gemiddeld, maar hebben relatief veel onbenut arbeidspotentieel. Zeker wanneer je meerekent dat die twee provincies geen steden met meer dan 100.000 inwoners tellen, terwijl die bijna per definitie hoog scoren in deze statistieken.

Het onbenut arbeidspotentieel in heel Nederland steeg in 2020 van 7,8 naar 8,5 procent. Daarvan was 2,7 procent werkloos volgens de ‘enge’ definitie. Het officiële percentage ligt trouwens hoger, op 3,8. Dat komt doordat de werkloosheid op een andere manier berekend wordt dan het onbenut arbeidspotentieel. Het werkloosheidscijfer wordt uitgedrukt als percentage van de beroepsbevolking, terwijl het onbenut arbeidspotentieel wordt afgezet tegen álle 15- tot 75-jarigen in Nederland.

Lees ook:

De economische achtbaan van 2020: de grootste crisis ooit, of valt het toch mee?

Het is crisis, jawel. Maar toch is er sprake van hoge koersen en weinig werklozen. Hoe kan dat? En blijft dat zo in 2021?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden