Salarisverlaging

Werkgevers willen cao’s openbreken vanwege corona. ‘Loonoffers onvermijdelijk’

In de metaal en technieksector zijn al afspraken gemaakt tussen werkgevers en de bonden. Noodlijdende bedrijven in de sector mogen een afgesproken loonsverhoging met vijf maanden uitstellen.  Beeld ANP
In de metaal en technieksector zijn al afspraken gemaakt tussen werkgevers en de bonden. Noodlijdende bedrijven in de sector mogen een afgesproken loonsverhoging met vijf maanden uitstellen.Beeld ANP

Werkgevers pleiten voor flexibeler arbeidsvoorwaarden in huidige en toekomstige cao’s. Die versoepeling moet bedrijven helpen te overleven in coronatijd, al zullen er offers gemaakt moeten worden.

Barbara Vollebregt

De huidige arbeidsvoorwaarden, zeggen werkgeversorganisaties VNO-NCW, MKB-Nederland en AWVN, zijn niet langer haalbaar voor veel bedrijven in sectoren die nu coronaklappen krijgen. Daarom willen ze met vakbonden in gesprek over het openbreken en aanpassen van cao’s.

De werkgevers willen dat er samen met de bonden kritisch wordt gekeken naar de arbeidsvoorwaarden in sectoren die het zwaar hebben. Ze doelen op afspraken rondom roosters, reistijden en het schrappen van reiskosten bij thuiswerken, maar vooral op het bespreekbaar maken van loonoffers, zoals het uitstellen of afstellen van loonsverhoging.

De vakbonden zijn niet over het plan te spreken. “We voelen er niets voor om in lonen te snijden. In crisistijd grijpen werkgevers hier snel naar, maar als het goed gaat, blijven de lonen achter. De recessie wordt alleen maar dieper als mensen minder te besteden hebben.” Wel zeggen de bonden naar maatwerk bij de onderhandelingen met bedrijven te willen kijken die in slecht weer verkeren. “Daarbij zullen we kritisch kijken of de top ook bereid is te matigen”, zegt vakbond FNV.

Een ommezwaai

“Dit is met hagel schieten”, zo reageert vakbond CNV. “Wij willen best kijken naar passende oplossingen voor bedrijven die het moeilijk hebben. Maar werkgevers zullen dit nu aangrijpen en zeggen: zie je, we kunnen best de cao openbreken en personeel vragen om wat loon in te leveren. Dat is niet de oplossing, we moeten per bedrijf kijken naar maatwerk.”

Het is zeker niet het doel van VNO-NCW om lonen naar beneden bij te stellen, laat een woordvoerder weten. “Maar de wereld is door de crisis drastisch veranderd. Er zijn veel bedrijven die een loonsverhoging nu niet meer kunnen ophoesten. Daarover moeten we met de bonden in gesprek. Uiteindelijk is het doel, van ons en de bonden, om zo veel mogelijk werkgelegenheid te kunnen behouden.”

Dat de werkgevers nu met dit pleidooi naar buiten treden, is wel verrassend. Vorige week werd duidelijk dat in de metaal- en technieksector al een uitzondering is gemaakt op het bestaande cao. Noodlijdende werkgevers kunnen daardoor een afgesproken loonsverhoging vijf maanden uitstellen.

Dat noemde werkgeversorganisatie AWVN toen nog een noodgreep. De organisatie zei dat er echt geen sprake zou zijn van massale loonoffers in allerlei sectoren. “Dat doen werkgevers niet snel, dat zet de verhoudingen tussen werkgevers en werknemers meteen op scherp”, liet een woordvoerder weten. Maar nu – een kleine week later – willen ze zulke afspraken in veel meer sectoren wel mogelijk maken.

Een verdubbeling van de werkloosheid

“Sinds een paar dagen horen we steeds meer geluiden vanuit onze achterban. Ze weten niet hoe ze de eindjes aan elkaar moeten knopen”, zo legt Jannes van der Velde van AWVN de ommezwaai uit. Maar al die bedrijven kunnen nu toch nog gebruikmaken van overheidssteun? “Dat klopt”, zegt Van der Velde. “Maar we moeten juist nu het gesprek aangaan over wat we gaan doen als de bedrijven straks geen steun meer krijgen.”

De laatste economische berichten schetsen een donker toekomstbeeld met een verdubbeling van de werkloosheid. “Als we pas gaan nadenken over of de huidige arbeidsvoorwaarden nog passend zijn zodra de overheidssteun stopt, zijn we echt te laat.”

De werkgevers benadrukken dat ze niet pleiten voor massale loonoffers. Van der Velde: “We willen alleen wel het taboe daarop doorbreken. We zitten nu eenmaal in een crisis en dat zullen zowel werkgevers en werknemers gaan voelen.”

Lees ook:

In de metaal- en technieksector kan de loonsverhoging worden uitgesteld, hoe zit dat?

Door de coronacrisis kunnen niet alle werkgevers de loonsverhoging voor werknemers betalen, zegt werkgeversvereniging AWVN. Maar zo makkelijk komen ze er niet vanaf bij de vakbond.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden